vorige persberichten
Expositie Zicht op twee oliefabrieken in Zwijndrecht
WINTERVOORLEESAVONDEN
(2011)
Expositie
Middelhoek,
een artistieke familie (4 september t/m 1 december 2010
Expositie
mei 1940-1945, en toen was de oorlog voorbij
WINTERVOORLEESAVONDEN (20 en
27 januari, 3, 10, 17 en 24 februari en 3 en 10 maart 2010)
Lezing mevr. M. Oosterom-van Dalen (16 december 2009)
Oude poppen kunstig kant (23 oktober
2009 )
Wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen zeer succesvol (5 februari 2009)
Weer
Wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen (9 januari 2009)
Unieke aanwinst gunt Zwijndrecht
blik in 18e eeuw (24 oktober 2008)
Dood en verderf in Zwijndrecht
(16 oktober 2008)
Foto-albums
weer te zien in De Vergulde Swaen (25 Juli 2008)
Voorleesavonden in De Vergulde Swaen dit jaar bijzonder succesvol (6 maart
2008)
Weer Wintervoorleesavonden in
De Vergulde Swaen (16 Januari 2008)
gewijzigde openingstijd Vergulde Swaen (02
januari 2008)
Historische Vereniging Zwijndrecht bestaat 25
jaar (6 september 2007)
Stijlkamer De Vergulde Swaen
herstijld (8 Mei 2007)
Levende muziek bij Wintervoorleesavond in De Vergulde
Swaen (7 Februari 2007)
Weer
Wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen (11 januari 2007)
Lezing zoutketen in De Vergulde Swaen (27 December 2006)
Historische Vereniging Zwijndrecht in roes door eeuwoud
biertje (15 December 2006)
Lezing kasteel Develstein in De Vergulde Swaen (7 november 2006)
Foto´s Norderstedt in De
Vergulde Swaen (5 oktober 2006)
Lezing
Pieterman wegens succes nogmaals in De Vergulde Swaen (27 september 2006)
Foto-albums en oude radio´s in De Vergulde Swaen (21 augustus 2006)
Ander internetadres oudheidkamer De Vergulde Swaen (31 mei 2006)
Pieterman
centraal in lezing De Vergulde Swaen 18 mei 2006
Rembrandt in Zwijndrecht (4
mei 2006)
Expositie Zestig jaar Rode Kruis afdeling Zwijndrecht (4 mei 2006)
Emaille albatros
verrijkt Vergulde Swaen (3 mei 2006)
Unieke
pereboom voor oudheidkamer Zwijndrecht (30 maart 2006)
Boekhandel
De Salon en De Vergulde Swaen organiseren Mozartavond (28 februari 2006)
Drieduizend historische foto´s in De Vergulde Swaen (17 februari 2006)
Romeinen
twee weken langer in Zwijndrecht (13 februari 2006)
Weer wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen (12 januari 2006)
schrijfwedstrijd moet zwijn van achtergrond voorzien (27 december 2005)
historische Vereniging
werft jeugdleden (1 december 2005)
tentoonstelling
Romeinen in Zuid-Holland in De Vergulde Swaen (16
november 2005)
boek
over speeltuin west gepresenteerd (30 september 2005)
het
Geklank des Konings: harmonische expositie (6 juni 2005)
extra
burgemeester voor Zwijndrecht (25 mei 2005)
herinneringen
gezocht aan Meerdervoort (18 mei 2005)
lezing
over verzetsheld Gerrit de Waard in De Vergulde Swaen (4 april 2005)
bijzondere aanwinst in Vergulde
Swaen (23 maart 2005)
lezing over binnenscheepvaart
in De Vergulde Swaen (10 maart 2005)
veelzijdig en vol
programma tijdens Boekenweek (23 februari 2005)
bevrijding is aanstaande in vergulde Swaen (23 februari 2005)
wintervoorleesavonden in
Vergulde Swaen (18 januari 2005)
schetsen Anton Verhoeven sloop Ringdijk
in Vergulde Swaen (18 november 2004)
lezing over de verdwenen
zwijndrechtse tram (12 november 2004)
diapresentatie over de Zwijndrechtse zoutindustrie
(7 oktober 2004)
bijzondere lezing over hondekarren
in De Vergulde Swaen (13 september 2004)
expositie Vergulde
Swaen Rotterdamseweg verlengd (30 september 2004)
historische vereniging krijge unieke sigarenpers
(11 augustus 2004)
fotoexpositie Rotterdamseweg enorm succes (2 augustus
2004)
historische foto-expositie Nieuwe Huizen Rotterdamseweg
(5 juli 2004)
eigen internetsite
voor Historische Vereniging Zwijndrecht / de Vergulde
Swaen
opening
kunstexpositie in Vergulde Swaen (10 april 2004)
ledenvergadering 2004
lezingen over arretikkers in de Vergulde
Swaen (18 februari 2004)
rit per arreslee vanaf Vergulde Swaen (7 februari 2004)
eerste voorleesavond in Vergulde Swaen succesvol
(5 februari 2004)
wintervoorleesavonden in Vergulde Swaen
(16 januari 2004)
expositie "Winter in Zwijndrecht"
in Vergulde Swaen (2 december 2003)
diapresentatie over Zwijndrechtse zoutindustrie
(2 oktober 2003)
nieuwe expositie stelt Grootint en Broedertrouw
centraal (22 september 2003)
museumgids leidt bezoeker door Vergulde Swaen
(4 september 2003)
nieuwe brochure bij expositie zwijndrechtse boerderijen
(21 juli 2003)
Zwijndrechtse boerderijen in De Vergulde
Swaen (19 mei 2003)
verkoop werken Lucien den Arend
in Vergulde Swaen (14 mei 2003)
diverse lezingen in de Vergulde Swaen (07 april
2003)
historische Vereniging Zwijndrecht actief tijdens Museumweekend
(31 maart 2003)
onthulling glas-in-loodramen tijdens
ledenvergadering Hist. Ver. Zwijndrecht (24 maart 2003)
afscheidsexpositie Lucien den
Arend in de Vergulde Swaen (20 maart 2003)
februari 2003 - Vijftig jaar na de watersnoodramp
(30 januari 2003)
"Spoelt u maar..!"
Behalve herberg, is de Vergulde Swaen lange tijd een tandsartsenpraktijk geweest. Vanaf 1942 woonde en werkte tandarts Jaap van Gent aan de Rotterdamseweg 53,opgevolgd door zijn zoon Pieter van Gent. In de ruimte achter de woning was een tandtechnisch laboratorium gevestigd. Reden genoeg om eens aandacht te besteden aan het gebit, tandpijn en de behandeling daarvan.
"Spoelt u maar..!"
Eeuwenlang was kiespijn een kwelling die niet of nauwelijks te bestrijden
was. Op kermissen werden kiezen getrokken door rondtrekkende chirurgijns, en
de enige verdoving was drank...
In de loop van de 19e eeuw werd de
tandheelkunde een vak met een wetenschappelijke basis en in de loop van de
20e eeuw vestigde zich langzamerhand in iedere plaats van betekenis een
tandarts.
In deze expositie presenteren we u de tandheelkundige
geschiedenis door de eeuwen heen, profielen van enkele roemruchte
Zwijndrechtse collega's en laten we historische (en moderne) apparatuur zien.
Voor sommigen een verrijking van de kennis, voor anderen een gruwel..!?
Kortom: Een eeuw tandheelkunde in beeld, met originele apparatuur uit
grootmoeders tijd, op de plaats waar eens tandarts Van Gent zijn praktijk
had.
Aan de hand van originele apparatuur, oude prenten, foto's e.d.
krijgt u een beeld van de ontwikkeling in de tandzorg. Ook Zwijndrechtse
tandartsen worden belicht.
Openingstijden.
Vanaf 28 januari t/m 15 april is de tentoonstelling "Spoelt u maar...!" te bezichtigen in de oudheidkamer van
"De Vergulde Swaen", Rotterdamseweg
53-55, Zwijndrecht.
Openingstijden: woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 uur en op zondag van 14.00 tot 17.00 uur. Toegang gratis; U bent van
harte welkom.
Expositie Zicht op twee oliefabrieken in Zwijndrecht
Op 7 april is in de oudheidskamer De Vergulde Swaen, aan de
Rotterdamseweg 53-55 in Zwijndrecht, een boek over de geschiedenis van de
voormalige VOZ, nu Sime Darby – UniMills, gepresenteerd. Een eerste
exemplaar werd door de auteur Mark van Mens, die van 1971 tot 1984 directeur
van het bedrijf was, overhandigd aan Dr Alexander van der Klauw, de huidige
directeur van het bedrijf dat nu in handen is van de Sime Darby groep, een
Maleisische onderneming met grote belangen in Palmolie plantages. Het boek
is onder de titel: Kijk en Leesboek over Twee Oliefabrieken
uitgekomen om aandacht te schenken aan het feit dat honderd jaar geleden, in
1911, de familie Van de Bergh haar eerste stappen in Zwijndrecht zette, die
geleid hebben tot het vestigen van een Zeepfabriek in de voormalige
fabriekspanden van de Lijm en Gelatinefabriek van S.E, Cohen aan de
Lindtsedijk in Zwijndrecht.
Aan het eind van de boekpresentatie was
een nieuw arrangement van de voormalige Jurgens mars (1920), gecomponeerd
door P.J. Oomes, de eerste dirigent van de voormalige Jurgens Harmonie, te
beluisteren. Het werk is een bewerking van een gevonden pianopartij van het
oorspronkelijke muziekstuk. De uitvoering is verzorgd door de
Harmonievereniging Het Geklank des Konings uit Zwijndrecht.
In samenhang met het uitkomen van het Kijk & Leesboek is door Mark van Mens
in de oudheidskamer van Zwijndrecht De Vergulde Swaen, aan de Rotterdamseweg
een tentoonstelling ingericht met een selectie van foto´s uit het boek,
aangevuld met schilderijen van de fabrieken en curiosa onder de titel:
Zicht op Twee Oliefabrieken, een verhaal dat honderd jaar geleden begon.
Deze tentoonstelling is vanaf 8 april te bezichtigen en duurt tot eind juni
2011. Openingstijden: woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur en zondag
van 14.00 tot 17.00 uur.
Toelichting
Het Kijk en Leesboek, is samengesteld aan de hand van archiefmateriaal uit privé archieven, het Unilever historisch archief, het Jurgens archief in het stadsarchief van Oss, en het erfgoedcentrum DiEP Dordrecht. Het materiaal beoogt een beeld van de technologische ontwikkeling van een ambachtelijk bedrijven naar procesindustrie te geven. De verbindende tekst is summier gehouden, het fotomateriaal moet voor zichzelf spreken. Het boek gaat in op het ontstaan van de beide oerbedrijven, te weten: Van den Bergh Verenigde Zeepfabrieken Zwijndrecht (1911) en de Jurgens Oliefabrieken Zwijndrecht (1913). De bedrijven waren buren, in 1927 ontstond bij het samenvoegen van de Van den Bergh bedrijven en de Jurgens bedrijven, tot de Margarine Unie de Verenigde Oliefabrieken Zwijndrecht, afgekort VOZ. Veel Zwijndrechters bleven echter over De Jurgens spreken. Het boek geeft voorts details over spraakmakende gebeurtenissen, zoals het in 1927 gevoerde Roetproces aangespannen door tuinder de Wit in Zwijndrecht: zijn gekweekte bloemkolen kregen zwarte puntjes van roetdeeltjes afkomstig uit de schoorsteen van de JOZ.
lees meer over het ontstaan van de oliefabrieken
"Buiten waait de wind om
´t huis, maar de kachel staat te snorren op vier..." (Gerard Cox).
U voelt
en proeft de sfeer van toen: lekker warm, gezellig en veilig. Een beetje van
die sfeer van toen is weer voelbaar tijdens de wintervoorleesavonden in De Vergulde
Swaen. Voor de achtste keer worden deze avonden gehouden en de animo hiervoor
blijft onverminderd groot.
Klazien Odekerken vond ook nu weer een aantal
enthousiaste mensen bereid voor te lezen uit hun favoriete boek(en) of uit eigen
werk. En zeg nou zelf, het geeft toch een heerlijk gevoel om bij een glaasje
advocaat of boerenjongens weg te mijmeren bij die altijd weer boeiende verhalen
of vertellingen.
26 januari: Ds. Piet Taselaar
2 februari: Ad Hordijk
9 februari: Marijke Prins
16 februari: Lies Bremer Strijker
23 februari:
Nelleke van Pelt
2 maart: wethouder Cultuur Elbert visser
9 maart: Hans
Kooiman
16 maart: Ariana Vermeulen-Nagtegaal, met medewerking van Diana de
Vries, harpiste bij het Gelders Orkest.
De voorleesavonden beginnen om
20.00 uur. Reserveren kan tijdens de openingstijden: woensdag en zaterdag van
10.00 tot 16.00 uur en zondag van 14.00 tot 17.00 uur. Telefonisch kan ook tijdens
de openingstijden: 078-6125681. Toegangsprijs is € 6,--.
Expositie mei 1940 – 1945, en toen was de oorlog voorbij

Dit jaar, 2010, herdenken we dat 70 jaar geleden, Nederland werd bezet door de Duitsers, het begin van een donkere periode in de Nederlandse historie. In het kader daarvan is er een expositie in "De Vergulde Swaen", met als titel "mei 1940 – 1945, en toen was de oorlog voorbij". De opening, op 26 februari werd verricht door een broer van de omgekomen verzetsman dhr. Gerrit Kögeler. In sobere bewoordingen schetste hij de hoe de oorlog en de dood van zijn broer Gerrit het leven van hem en zijn familie voorgoed heeft veranderd. Maar ook hoe waardevol de zwaar bevochten vrijheid is. Met het starten van een geluidsband van een uitzending van Radio Oranje, waarin de bevrijding werd aangekondigd, opende hij de expositie.

Centraal staan, gedurende de gehele expositie, de zes gefusilleerde verzetsmensen uit Zwijndrecht. Op de expositie vindt u een korte beschrijving van hun daden tijdens deze oorlogstijd. Daarnaast worden twee aparte periodes in de oorlogsjaren uitgelicht.

Tot medio april is de expositie gewijd aan een overzicht van Zwijndrecht vanaf de mobilisatie in 1939 tot ongeveer 1943/1944. Dit overzicht vindt u vooral terug in de vorm van foto´s en documenten. Hierdoor krijgt u een goed beeld van Zwijndrecht gedurende de bezetting en oorlogstijd. Vanaf half april zal dit overzicht worden vervangen en komt het accent van de expositie te liggen op het laatste oorlogsjaar. Met uiteraard als belangrijkste gebeurtenis de bevrijding in mei 1945. Gedurende de gehele expositie zijn er nog twee vaste onderdelen, te weten: het inleveren van radio´s en het vorderen van fietsen. Ook hierbij wordt gebruik gemaakt van kopieën van documenten. Deze expositie is een weerspiegeling van een roerige en duistere tijd in Zwijndrecht, een tijd vol van emoties, die voor sommigen onder ons nog na-echoët in 2010. Beslist de moeite waard om te bezoeken en te gedenken. De tentoonstelling loopt tot 30 mei 2010. Het museum is geopend op woensdag en zaterdag van 10.00 – 16.00 uur en op zondag van 14.00 – 17.00 uur, of op afspraak. Adres: Rotterdamseweg 53-55. Tel. 078-6125681.
De komende tijd worden er weer wintervoorleesavonden gehouden in de stijlkamer
van het museum De Vergulde Swaen.
Op acht woensdagavonden vertellen een aantal
gastlezers hun verhalen of lezen voor.
De avonden staan gepland op de volgende
woensdagen:
20 en 27 januari, 3, 10, 17 en 24 februari en 3 en 10 maart 2010.
De kosten van deze avonden zijn 6 euro, inclusief koffie/thee en een drankje.
De intieme stijlkamer van ons museum biedt slechts plaats aan een beperkt aantal
bezoekers. Om teleurstelling te voorkomen is reserveren gewenst tijdens openingstijden
op woensdag en zaterdag van 10.00 - 16.00 uur en op zondag van
14.00 - 17.00
uur; op dezelfde tijden kunt u ook telefonisch reserveren 078 6125681. Let op:
niet per e-mail.
Ter gelegenheid van de huidige expositie zal mevr. M. Oosterom-van Dalen een lezing houden over haar levenswerk. Deze zal plaatsvinden op woensdag 16 december 2009 om 14.30 uur in de Vergulde Swaen. U kunt plaatsen reserveren bij het museum, tel. 078 6125681 tijdens de openingstijden.
OUDE POPPEN KUNSTIG KANT (23 oktober 2009 - 10 januari 2010 )
Uit de verzameling van de familie Oosterom is een aantal poppen uit de periode 1850 tot 1950 tentoongesteld. De poppen zijn in oude stijl gekleed. Ook is er een verzameling bijzonder kant te zien. De tentoonstelling is geopend van 23 oktober 2009 - 10 januari 2010.
WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN ZEER SUCCESVOL (5 februari 2009)
De Wintervoorleesavonden die de Historische Vereniging Zwijndrecht dit jaar weer organiseert, zijn ongekend succesvol. De meeste avonden waren op voorhand reeds helemaal volgeboekt. Alleen op 25 februari en 11 maart zijn nog plaatsen beschikbaar.
Organisator van de avonden, Marcel Deelen, spreekt van een mooi succes. "De
avonden raken blijkbaar nu zo bekend dat belangstellenden er rekening mee houden
in hun agenda. Sommigen vroegen in het najaar al of we de avonden weer deden."
Het is dit jaar de zesde keer dat de serie van acht avonden plaatsvindt. In
een ouderwetse sfeer leest of vertelt een aantal bekende mensen uit Zwijndrecht
of omgeving in de stijlkamer van het museum een verhaal. Op het programma staan
nu nog (alfabetisch genoemd), Henk Bosch, mw. Derks-den Boer, José de Man, Peter
van Steekelenburg en Piet Taselaar.
Tijdens de laatste avond, op 11 maart, is ook levende muziek aanwezig. Verteller is dan Piet Taselaar. Die avond is er plaats voor meerdere belangstellenden.
De avonden beginnen om 20.00 uur precies, belangstellenden worden verzocht
iets eerder aanwezig te zijn. Gezien het beperkte aantal plaatsen is van te
voren opgeven noodzakelijk. Dit kan via (078) 612 5681 of aan de balie van De
Vergulde Swaen. De kosten bedragen € 6,- euro per avond, inclusief inwendige
verzorging.
WEER
WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN 9 januari 2009
In oudheidkamer De Vergulde Swaen beginnen deze winter weer
de Wintervoorleesavonden. Acht bekende en iets minder bekende Zwijndrechtenaren
vertellen of lezen bij het haardvuur. In een ontspannen sfeer worden belangstellenden
aan de Rotterdamseweg 53-55 vergast op traditionele dranken en bijpassende hapjes.
De haard brandt niet echt, maar feit is wel dat een aantal bekende mensen
uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer van het
museum een verhaal vertelt. Weer is het organisator Marcel Deelen gelukt om
andere namen binnen te halen dan voorgaande jaren.
Dit seizoen is medewerking
toegezegd door (alfabetisch genoemd), Henk Bosch, mw. Derks-den Boer, F.A. den
Harder, Ad Hordijk, José de Man, Ronald Roël, Peter van Steekelenburg en Piet
Taselaar. Zij leiden elk een avond.
Henk Bosch is een
bekend architect, mw. C. Derks - den Boer is oud-inwoonster
van Zwijndrecht, F.A. den Harder was predikant te Zwijndrecht,
Ad Hordijk is gids in de Grote Kerk van Dordrecht en medewerker
in het Diaconaal Aandachtscentrum, José de Man was betrokken
bij het Trefpunt, Stichting Amusementskermis Zwijndrecht en schreef jarenlang
voor diverse Zwijndrechtse weekbladen, Ronald Roël was bestuurslid
van De Uitstek en een bekend medewerker van de ATOS en maakt en presenteert
diverse programma´s, Peter van Steekelenburg is wethouder ruimtelijke
ontwikkeling en economie, en dominee Piet Taselaar was jarenlang
Hervormd predikant te Zwijndrecht.
De data van de vertelavonden zijn
21 en 28 januari, 3, 11, 18 en 25 februari, 4 en 11 maart.
Het betreffen alle woensdagavonden, behalve 3 februari welke op dinsdag valt.
Reden is dat op woensdag 4 februari een algemene lezing door Ko Barendrecht
plaatsvindt in De Vergulde Swaen over de Heer Oudelandslaan en een gedeelte
van de Lindelaan.
Tijdens de laatste avond, op 11 maart, is ook levende muziek
aanwezig. Lezer is dan Piet Taselaar. Die avond is er plaats voor meerdere belangstellenden.
De avonden beginnen om 20.00 uur precies, belangstellenden worden verzocht
iets eerder aanwezig te zijn. Gezien het beperkte aantal plaatsen is van te
voren opgeven noodzakelijk. Dit kan via (078) 612 5681 of aan de balie van De
Vergulde Swaen. De kosten bedragen € 6,- euro per avond, inclusief koffie e.d.
Eeuwenoud tableau terug in Zwijndrecht UNIEKE AANWINST GUNT ZWIJNDRECHT BLIK IN 18E EEUW (24 oktober 2008)
lees meer hierover in onze speciale uitgave van de mededelingencourant, Het Tableau
Een tableau van 30 tegels met daarop een afbeelding van Zwijndrecht in de 18e eeuw. Dat was voldoende om het bestuur van de Historische Vereniging Zwijndrecht in vervoering te brengen en stappen te ondernemen om het twaalfduizend euro kostende voorwerp aan te schaffen. Dat kon niet zonder hulp van het Prins Bernhard Cultuurfonds , de gemeente Zwijndrecht en een aantal privé-sponsors.

Dolgelukkig is het bestuur van de Historische bestuur Vereniging Zwijndrecht. Ze heeft de hand kunnen leggen op een zeer bijzonder object dat een blik gunt in het Zwijndrecht van de 18e eeuw. En dat is bijzonder voor een plaats die weliswaar een millennium oud is, maar weinig van die oudheid tastbaar heeft. Waarschijnlijk is het te danken aan het initiatief van een particulier dat het tegeltableau ooit is vervaardigd. Bijzonder is dat het de eeuwen heeft doorstaan en dat zonder noemenswaardige schade. Wat het nog meer bijzonder maakt is dat de voorstelling een ´stadsgezicht´ is, in tegenstelling tot de gebruikelijkere afbeeldingen als fruit, vee, bloemen of schepen.
Het tableau verbeeldt een deel van de Zwijndrechtse oever, met centraal de
scheepswerf van Van der Pijpen die destijds gevestigd was naast het huidige
Maasplein. Later zaten daar scheepswerf Visser en vanaf 1884 scheepswerf Gebr.
Kooiman.
De afbeelding is terug te vinden in het bekende prentje van Zwijndrecht
uit De Stads- en Dorpsbeschrijver van Van Ollefen uit 1793.
Begin
Het terugvinden van het tegeltableau, dat jarenlang
´zoek´ was, laat zich beschrijven als een spannend verhaal. Het begint op 11
maart 2007 wanneer een antiquair, kennis van bestuurslid Marcel Deelen, de oudheidkamer
bezoekt. Hij is geïntrigeerd door de tekening van een tegeltableau dat
J. Vogel tijdens zijn onderduikperiode in 1943 natekende. Hij kent het tableau
namelijk ! Een kort telefoontje naar een collega in Delfshaven bevestigt zijn
vermoeden: het gaat om hetzelfde tableau. Eventuele twijfel omtrent de locatie
(wel of niet Zwijndrecht) wordt terstond weggenomen na vergelijking met de Van
Ollefenprent. De plekken zijn identiek, op enkele artistieke vrijheden na. Latere
vergelijkingen met kaartmateriaal en oude foto´s bevestigen dit.
Sponsors
Al snel rijst het besef dat dit tableau een
uniek object uit de Zwijndrechtse geschiedenis is dat beslist terug moet naar
Zwijndrecht. Een unieke kans als deze doet zich slechts sporadisch zo niet eenmalig
voor. De enige weg is sponsoring, want de vraagprijs is te hoog voor de kas
van de Historische Vereniging. In de praktijk blijkt het niet mogelijk het tableau
te financieren middels één enkele sponsor. Gezocht wordt dus naar meerdere.
Daarnaast wordt het Prins Bernhard Cultuurfonds alsmede de gemeente Zwijndrecht
aangeschreven. Ook scheepswerf Gebr. Kooiman BV, vandaagdedag (sinds 1975) gevestigd
aan de Lindtsedijk, doet een forse duit in het zakje. Andere sponsors zijn notariskantoor
Wery Goedegebuure en Partners en....
Historie
Haar opbloei dankt Zwijndrecht aan haar ligging
aan de Oude Maas, en met name het feit dat er een veerverbinding was met de
stad Dordrecht aan de overzijde. Mede door de strategische ligging aan deze
noord-zuidverbinding kreeg Zwijndrecht veel verkeer te verwerken. Langs de weg
er heen, de Langeweg of Rijksstraatweg, waren diverse winkels en herbergen en
ook aan het Marktveld zelf waren diverse logementen voor de gasten die moesten
wachten op hun doorreis.
Dit centrum van Zwijndrecht is door de eeuwen heen
herhaalde malen veranderd van aanzien. Het beeld dat de tekenaar, die
het boek van Van Ollefen voorzag van prentjes, voor ogen kreeg, verschilde van
het tafereel dat een andere tekenaar ruim een eeuw later zag, en nog geen eeuw
daar weer na had het Veerplein wederom een gedaanteverwisseling ondergaan.

De rivier bood uiteraard ook gelegenheid aan diverse scheepstimmerwerven. Eén daarvan was Helling- en Timmerwerf Van der Pijpen die in elk geval in de 17e eeuw daar was gevestigd. Op een plattegrond van Matthijs van Nispen uit 1694 is de scheepswerf te zien. Deze werf wordt in de 18e eeuw overgenomen door Visser en in 1884 door de gebroeders Kooiman. Uiteindelijk stopt de zo´n driehonderd jaar durende scheepsbouwactiviteit op die locatie in 1975.
In het onlangs verschenen boek ´Zwijndrechtse Wetenswaardigheden III´ is het tableau toevallig nog afgebeeld (althans, de tekening van J. Vogel) met onder meer in het bijschrift dat onbekend is waar dit tableau zich thans bevindt. Het is dankzij de tekening van Jan Vogel dat het spoor is ontdekt van het originele tableau.
Topstukken
In het museum zijn slechts twee voorwerpen
die zich kunnen meten aan dit object (al zal het tableau deze twee overtreffen
doordat ze deel uitmaakt van de beroemde historische prent van Van Ollefen die
symbool staat voor Zwijndrecht), en dat zijn de gebrandschilderde ramen van
zand- en grindhandel Bezemer en het bierflesje van De Sleutel en de Ster.
De ramen, afkomstig uit twee deuren uit het voormalig pand aan de Kerkstraat
zijn bijna een halve eeuw ´zoek´ geweest, tot ze via via in handen kwamen van
de Historische Vereniging Zwijndrecht en met geld van Forta zijn gerestaureerd.
Thans vormen ze een van de pronkstukken van de oudheidkamer. Vijf jaar geleden
zijn ze onder veel publiciteit onthuld.
Het bierflesje, dat eind 2006 via een veiling in Duitsland met geld van restaurant Florizz is verworven, is meer dan honderd jaar oud, enig in zijn soort en een van de weinige tastbare herinneringen aan de bottelarij die Zwijndrecht had eind 19e eeuw.
Nu kan het tegeltableau aan dit rijtje worden toegevoegd. Het tableau is vanaf vandaag te zien in de Zwijndrechtse oudheidkamer De Vergulde Swaen.
lees meer hierover in onze speciale uitgave van de mededelingencourant, Het Tableau
Lezing over gezondheidszorg DOOD EN VERDERF IN ZWIJNDRECHT (16 oktober 2008)
De pest in Zwijndrecht? Dat is het thema van de lezing die op woensdag 29 oktober wordt gegeven in oudheidkamer De Vergulde Swaen. Naast dood en verderf staat de gezondheidszorg in Zwijndrecht in de belangstelling.
Om 14.00 en om 19.30 uur boeien Jan v/d Molen en Dirk van Namen de aanwezigen met hun beeldende verhandelingen over het onderwerp. Wie de heren kent, rekene op een bijzonder boeiende middag / avond. Voor de pauze vertelt Jan v/d Molen over de ontwikkeling van de gezondheidszorg, via natuurgeneeswijze en geneeswijzen op godsdienstige grondslagen naar de wetenschappelijk gegrondveste. Dirk van Namen vertelt aan de hand van krante-artikelen saillante details over epidemieën op lokaal niveau. Vanaf ongeveer 1800 tot 1900, met een uitweiding tot 1925 over het Groene Kruisgebouw.
Het wordt een tocht in woord en beeld door het 19e-eeuwse Zwijndrecht; over armoede, honger, ziekte en sociale zorg, in een compositorische samenhang met andere gebeurtenissen. Waarin herinneringen van onze voorouders haast tastbaar worden.
De lezingen vinden plaats in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55 om twee uur ´s middags en half acht ´s avonds.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf te reserveren om zeker te zijn van een plaats (geldt ook voor leden) en vooral niet in te spreken op een antwoordapparaat. Leden van de Historische Vereniging hebben vrij toegang, niet-leden betalen € 1,50. Het is mogelijk om ter plaatse lid te worden.
FOTO-ALBUMS WEER TE ZIEN IN DE VERGULDE SWAEN (25 juli 2008)
De foto´s uit de ´collectie Van Dam´ liggen weer ter inzage in de zwijndrechtse oudheidkamer aan de Rotterdamseweg 53-55. De albums vormen een aanvulling op de expositie ´Zout, Zeep en Zwijndrecht´,
Vele bezoekers hebben met genot in deze albums gebladerd, reden om het eens te herhalen. De rest van de zaal is aangekleed met voorwerpen uit het depot die tonen wat Zwijndrecht was en hoe ze is geworden tot de gemeente die ze nu is. De titel van de expositie verwijst naar de ´bouwstenen van het verleden´, gecombineerd met het huishoudelijke begrip ´zand zeep soda´ omdat ook dit aspect in beeld is gebracht. Een twintigtal foto´s brengt verder de zoutindustrie in beeld, net zoals dat het geval is met de tuinderijen. De expositie kent tot op heden geen einddatum; wel wordt ze in de loop van 2008 op details gewijzigd en/of aangevuld. Zo is er toch steeds wat ´nieuws´ te zien. De oudheidkamer is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
VOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN DIT JAAR BIJZONDER SUCCESVOL (6 maart 2008)
De Wintervoorleesavonden die de Historische Vereniging Zwijndrecht dit jaar voor de vijfde maal organiseerde, zijn dit seizoen een bijzonder succes gebleken. Bijna honderd mensen woonden totnutoe de avonden bij. Per avond kunnen maximaal 12 mensen deelnemen.
De avonden begonnen ooit naar aanleiding van de Winterexpositie in 2004.
Het concept – een bekende Zwijndrechter die vertelt / voorleest in de stijlvolle
pronkkamer van De Vergulde Swaen, waarbij tussendoor ouderwetse drank en wat
lekkers wordt geserveerd – is sindsdien onveranderd beleven.
Enkele sprekers komen elk jaar terug, vaak op verzoek van de luisteraars. Zo
zijn Henk Bosch en Piet Taselaar bijvoorbeeld dit jaar ook voor de vijfde keer
te beluisteren. Onder de ´prominenten´ waren in het verleden burgemeester Scholten,
mevrouw Rietberg-van Leeuwen, oud-wethouder v/d Hoek, wethouder Miranda de Vries,
ds Roos, Ronald Roël, Coby v/d Broek, ds. den Harder en Jan Willem den Boer,
Ad Hordijk, Ko Barendrecht, Johan de Witte, Herman Marres en Ab Breevaart. Ook
Marcel Deelen zelf heeft wel een avond voor zijn rekening genomen.
Dit jaar waren notaris mw. Goedegebuure, Fred Ligthart en ds. den Harder voor
de eerste maal gastspreker. Iedere spreker / lezer is vrij in de keuze van zijn
of haar onderwerp. Zo las mw. Goedegebuure de verhalen voor die twee jaar geleden
zijn geschreven naar aanleiding van de schrijfwedstrijd over het Zwijn van Zwijndrecht.
De aanwezigen kregen een miniatuurzwijntje uitgereikt.
Initiatiefnemer en organisator Marcel Deelen is in zijn nopjes met dit seizoen.
"Ondanks het feit dat de organisatie dit jaar pas laat rond was en er aanvankelijk
onvoldoende sprekers waren, waardoor er feitelijk minder publiciteit is geweest,
is elke avond eigenlijk overbezet. Er waren avonden dat er veertien mensen in
de kamer zaten."
Het succes en de respons is aanleiding om de traditie voort te zetten.
"Het blijkt dat er belangstelling voor is, het wordt steeds drukker. Als er
meer aanmeldingen komen en we moeten ´nee´ verkopen, dan houden we mogelijk
meer avonden dan de geplande acht. Maar dat zien we volgend jaar wel," aldus
Marcel Deelen.
Op woensdag 13 maart volgt de laatste avond van dit seizoen, waarbij ds. Taselaar
diverse sprookjes ten gehore brengt. De avond wordt, zoals elk jaar een avond
het geval is, ondersteund door levende muziek. Dit jaar is dat een klarinettrio.
In het verleden waren er avonden met harpmuziek en mondharmonica.
Wie belangstelling heeft kan reserveren indien er nog plaats is. De kosten bedragen
€ 6,- per persoon. Reserveringen en betalingen kunnen worden gedaan bij de balie
van De Vergulde Swaen. Telefonisch kan ook (612 5681) maar alleen wanneer u
echt iemand aan de telefoon krijgt, dus niet inspreken.
WEER WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN 16 januari 2008)
Voor het vijfde seizoen organiseert de Historische Vereniging
Zwijndrecht een serie vertelavonden. Een aantal bekende en minder bekende mensen
lezen of vertellen "verhalen bij het haardvuur".
Acht woensdagavonden kunnen geïnteresseerden in de ´vernieuwde´ stijlkamer aanschuiven
om een bekende verteller te beluisteren en te genieten van ouderwetse koek en
drankjes. Reserveren is noodzakelijk en kan aan de balie van De Vergulde Swaen
of telefonisch.
De haard brandt niet echt, maar feit is wel dat een aantal bekende mensen
uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer van het
museum een verhaal vertelt.
Dit seizoen is medewerking toegezegd door Henk Bosch, Marcel Deelen, A. Goedegebuure,
F.A. den Harder, Ad Hordijk, Fred Ligthart, Ronald Roël, Piet Taselaar. Zij
leiden elk een avond of een deel daarvan.
Eén van de avonden wordt weer omlijst met echte muziek.
Henk Bosch is een bekend architect, Marcel Deelen is bestuurslid van de Historische
Vereniging, mw. A. Goedegebuure is notaris, F.A. den Harder predikant die onlangs
afscheid nam, Ad Hordijk is gids in de Grote Kerk van Dordrecht en medewerker
in het Diaconaal Aandachtscentrum, Fred Ligthart is verslaggever bij De Kombinatie
en was in 1944 voorleeskampioen van Amsterdam, Ronald Roël, is presentator van
de ATOS en maakt en presenteert diverse programma´s, Piet Taselaar was jarenlang
Hervormd predikant te Zwijndrecht en staat bekend om zijn voorliefde voor sprookjesvertellingen.
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Een aantal avonden wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt
via de radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van
de avonden van afgelopen winter.
beperkt
De meeste voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van
De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Dit jaar voor het eerst in
het ´vernieuwde´ interieur. Enkele avonden vinden plaats in de gelagkamer. Dan
kunnen er ook meer mensen aanwezig zijn. Omdat de pronkkamer slechts plaats
biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van die "plaatsbewijzen"
beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren
te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd
is. Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van
De Vergulde Swaen. Telefonisch kan ook (612 5681) maar alleen wanneer u echt
iemand aan de telefoon krijgt, dus niet inspreken.
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 23 en 30 januari, 6, 13, 20 en 27
februari, 5 en 12 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is
gezellig) en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden
in huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
GEWIJZIGDE OPENINGSTIJD DE VERGULDE SWAEN
Met ingang van 1 januari is de oudheidkamer van Zwijndrecht
aan de Rotterdamseweg 53-55 op zondagmiddag een uur later open en een uur later
dicht. Van 14.00 tot 17.00 uur kan men er terecht. De gewijzigde openingstijd
betreft een proefperiode tot half februari.
Verder kan men er terecht op woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur. Of
op afspraak.
Op dit moment is de expositie ´Zout, Zeep en Zwijndrecht´ te zien, waarin aan
de hand van zwijndrechtse spullen uit het depot een beeld wordt geschetst van
de geschiedenis van Zwijndrecht en wat haar heeft gemaakt tot wat de gemeente
is.
Vereniging geeft boek uit ter gelegenheid van jubileum
HISTORISCHE VERENIGING ZWIJNDRECHT BESTAAT 25
JAAR
Op 15 juni was het 25 jaar geleden dat de Historische
Vereniging Zwijndrecht werd opgericht. Het jubileum wordt luister bijgezet met
de uitgave van een boek. Zoals ook eerder bij het 12½ en 15 jarig bestaan wordt
ditmaal Zwijndrechtse Wetenswaardigheden III gepresenteerd. Dit gebeurt op 14
september om 15.00 uur in de Oude Kerk van Zwijndrecht.
De HVZ werd opgericht in een tijd dat het grootste deel van het oude Zwijndrecht
al historie was. De dijkverhoging had het oorspronkelijke dijkdorp grotendeels
weggevaagd (bijna 800 panden) en de tunnelaanleg kostte ook nog eens 400 woningen.
De Kerkstraat en met name de daarin aanwezige ambachtsheerlijke boerderij uit
de 17e eeuw was gesneuveld ten koste van een nieuw woningbouwplan. Het was dus
feitelijk een goede tijd omdat er opeens heel veel historie was, maar ook de
beste tijd om zaken vast te leggen en te bewaren van hetgeen nog voorhanden
was.
Ondanks het feit dat het 1000jaar oude Zwijndrecht nooit een dorp van werkelijke
betekenis was – historische feiten hebben zich er nagenoeg niet voorgedaan behalve
bijvoorbeeld de eerste melding van de watersnood in 1953 of het feit dat Zwijndrecht
de eerste gemeente was in 1917 met een vloekverbod – werd het in de 18e en 19e
eeuw nog geroemd als een der mooiste en aangenaamste dorpen van Zuid-Holland.
In haar 25-jarig bestaan heeft de HVZ veel van de zwijndrechtse historie vastgelegd
in publicaties en heel veel laten zien in tientallen exposities, eerst in het
Museum op Zolder aan de Anjerstraat, later in oudheidkamer De Vergulde Swaen.
Ook is veel materiaal bijeengebracht in deze oudheidkamer die in december 2006
haar 5-jarig lustrum vierde.
boek
Op 14 september vindt de presentatie plaats van Zwijndrechtse Wetenswaardigheden
III. Het is het derde deel uit de reeks en wordt uitgegeven ter gelegenheid
van het 25-jarig bestaan van de Historische Vereniging Zwijndrecht. Ook nu is
de redactie er in geslaagd om diverse auteurs over diverse onderwerpen te laten
schrijven. In dit deel wordt onder meer de oudst bekende oorkonde behandeld
waarin de naam Zwijndrecht voorkomt (drs. B. Wouda). Daarnaast zijn er bijdragen
over Develstein (drs. C.L v.d.Leer), archeologische vondsten bij het klooster
Eemstein (A. v.d. Berg en drs. R.M.W.M. Beerens), de rijstmolen later Euryza
(dr. R. C. v.d.Berg) en over de Guanofabriek (drs. W. Hoogerdijk). Voor de jongere
geschiedenis is er een foto-overzicht van de Ringdijk, Zwijndrechts eerste winkelcentrum
(H.C. Popijus). Ook is er een beschouwing over de windwatermolens (dr. L.J.
Pons). Het geheel wordt afgesloten met een overzicht van 25 jaar Historische
Vereniging Zwijndrecht. Het boek omvat ongeveer 350 pagina´s, ruim 350 afbeeldingen
en is vanaf 15 september te koop via de vereniging of boekhandel. Het betreft
een beperkte oplage.
De eerste exemplaren van de jubileumuitgave worden overhandigd aan de burgemeesters
Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht en de oud-burgemeester van Heerjansdam.
De Oude Kerk is een passende omgeving voor de presentatie van het herdenkingsboek.
In juni 1346 werd hier door keizerin Margarethe van Beieren de kapel gedoteerd
die de grondslag is van de huidige kerk. Het is een van de weinige plekken in
Zwijndrecht waar het verleden nog is te proeven in het oudheid-arme Zwijndrecht.
Helaas heeft de Historische Vereniging niet kunnen voorkomen dat sinds de oprichting
in 1982 nog veel verloren is gegaan waarvan we nu zeggen: "dat had niet gemogen".
Het Oude Veerhuis aan het Veerplein, boerderij Panoord aan De Baak, school De
Morgenstond aan de Rotterdamseweg....
De inzet voor het handhaven van het huidige gemeentewapen en het behoud van
school De Rank aan de Lindelaan zijn recente voorbeelden van inspanningen die
wel beloond werden met succes.
Wat vooral van belang is voor de Vereniging, is een groot ledental. Immers:
een groot ledental staat voor een groot draagvlak binnen de gemeente Zwijndrecht.
´Samen sta je sterk´ is dan ook een historisch spreekwoord.
Dat het verleden van belang is, moge niet alleen blijken uit de interesse vandaag
de dag voor historie, maar ook uit het verlangen van de mensen naar hun eigen
verleden en afkomst. Het terugvinden en herzien van eigen verleden vervult nog
altijd met herkenning en vreugde.
Nieuwe leden zijn daarom van harte welkom die helpen dit gezamenlijk verleden
te bewaren om het door te kunnen geven aan toekomstige generaties. "Want al
leeft u nu, in de toekomst maakt ook u deel uit van het verleden."
STIJLKAMER
DE VERGULDE SWAEN HERSTIJLD (8 mei 2007)
Op donderdag 10 mei wordt de pronkkamer van De Vergulde
Swaen officieel heropend. De afgelopen weken hebben medewerkers van de Historische
Vereniging Zwijndrecht alle zeilen bijgezet om de kamer een nog authentieker
aanzien te geven. De technische dienst en de kunst- en inrichtingscommissie
hebben in zo´n 400 uur van deze ruimte in De Vergulde Swaen een aangename en
ook voorname kamer gemaakt waarin veel van oud-Zwijndrecht is terug te vinden.
Sinds de opening van de oudheidkamer in december 2001 was de kamer aangekleed
en ingericht met de spullen die uit het Museum op Zolder kwamen. Behang en gordijnen
waren gekozen op ouderwetse uitstraling en de kleuren van de schouw, de panelen
en de raamluiken waren gebaseerd op de authentieke kleuren van omstreeks 1850.
Gaandeweg kwam de kamer steeds voller te staan met weliswaar passende dingen,
maar die uiteindelijk toch een vol en rommelig beeld vormden.
Begin dit jaar besloot het bestuur de kamer te herinrichten omdat de luiken
sowieso aan een verfbeurt toe waren. En passant zou dan ook het plafond worden
geverfd in een oorspronkelijkere tint, zou het behang worden vervangen door
nog stijlvoller, werd al het verfwerk overgedaan en werden de voorwerpen schoongemaakt
en herschikt. Het resultaat ? Alleszins de moeite waard. Een stijlvolle en voorname
kamer met een sfeer van rond 1900.
Het donkerrode behang in twee stijlen geeft de kamer een warme en deftige uitstraling.
Hoewel het niet de inrichting is van een doorsnee tuindersfamilie van honderd
jaar geleden, is de kamer wel representatief voor Zwijndrecht van rond 1900.
Speciaal is gelet op ouderwetse details zoals schilderijen en klok die net iets
hoger hangen dan we tegenwoordig gewend zijn.
Verder zijn delftsblauwe borden opgehangen die betrekking hebben op landbouw
en seizoenen. En natuurlijk weer de olielamp uit boerderij Develstein.
De kasten tonen enkele bijzondere curiositeiten als zeer oude blikken, antieke
camera´s, originele hoeden en klederdrachtmutsen, oud speelgoed, wat voorwerpen
uit de bezettingstijd, en voorwerpen die betrekking hebben op de veiling en
uit de historie van Zwijndrecht. Onder dit laatste kan worden verstaan pillendoosjes
en medicijnflesjes van apotheek en artsen, glaswerk, lakstempels, theelepeltjes,
spaarpotten, opschrijfboekjes, eigenlijk te veel om op te noemen.
Bij binnenkomst vallen de portretten op van Wilhelmina en Hendrik uit 1910 alsmede
foto´s van Cornelis en Henk van Schaardenburg, en bij het verlaten van de kamer
twee schilderijen van Clement Bezemer.
Bijzonder is nog steeds de foto van Cornelis Johannes Los (1841-1919), die wethouder
was ten tijde van burgemeester De Bruïne en wiens huiskamer dit was. Zijn achterkleindochters
wonen naast de oudheidkamer.
Verder zijn de burgemeesterszetel uit het raadhuis aan het Veerplein en de in
1930 al exclusieve en kostbare grammofoon opvallende meubelstukken.
De meubels zijn zodanig herschikt dat tijdens de jaarlijkse Wintervoorleesavonden
meer ruimte is voor toehoorders.
De oudheidkamer is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
LEVENDE MUZIEK BIJ WINTERVOORLEESAVOND IN DE VERGULDE
SWAEN (7 februari 2007)
De wintervoorleesavonden die de Historische Vereniging Zwijndrecht dit jaar
weer houdt zijn wederom een succes. Op de avond van woensdag 7 maart is er zelfs
levende muziek aanwezig. Die avond is er ook plaats voor meer belangstellenden.
Tijdens de voorleesavond van 7 maart musiceert een drietal klarinettisten, die
zodoende een aanvulling vormen op de vertellingen.
Sinds 24 januari leest of vertelt elke woensdagavond een bekend persoon verhalen
in De Vergulde Swaen. De avonden gaan door tot en met woensdag 14 maart. Op
enkele avonden zijn nog plaatsen vrij.
De meeste voorleesavonden worden - in stijl - gehouden in de pronkkamer van
De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 - 55. Enkele vinden plaats in de
gelagkamer. Omdat de pronkkamer slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen,
is de beschikbaarheid van die ´plaatsbewijzen´ beperkt. Mensen die een of meer
avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren. De kosten bedragen
€ 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd is.
Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De
Vergulde Swaen of via 612 5681 (wo en za van 10.00 tot 16.00 uur, zo van 13.00
tot 16.00 uur).
De avonden beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig) en duren
tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer
en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
WEER WINTERVOORLEESAVONDEN
IN DE VERGULDE SWAEN (11 januari 2007)
Voor het vierde seizoen organiseert de Historische Vereniging Zwijndrecht de
inmiddels bekende wintervoorleesavonden. Een aantal bekende en minder bekende
mensen lezen of vertellen "verhalen bij het haardvuur".
De haard brandt niet echt, maar feit is wel dat een aantal bekende mensen uit
Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer van het museum
een verhaal vertelt.
Dit seizoen is medewerking toegezegd door (alfabetisch genoemd) Ko Barendrecht,
JanWillem den Boer, Henk Bosch, Marcel Deelen, Ad Hordijk, Piet Taselaar, Coby
van de Velden en Miranda de Vries. Zij leiden elk een avond of een deel daarvan.
Getracht is om weer andere namen binnen te halen dan voorgaande jaren.
Ko Barendrecht uit ´de Pieterman´ is een bekend poelier, JanWillem den Boer
is als toneelspeler verbonden aan Koninklijke Rederijkerskamer Inter Amicos,
Henk Bosch is een bekend architect, Marcel Deelen is bestuurslid van de Historische
Vereniging, Ad Hordijk is gids in de Grote Kerk van Dordrecht en medewerker
in het Diaconaal Aandachtscentrum, Piet Taselaar was jarenlang Hervormd predikant
te Zwijndrecht, Coby van de Velden was jarenlang raadslid voor de PvdA en is
bestuurslid van de Wereldwinkel, en Miranda de Vries is wethouder van onder
meer Welzijn en Cultuur..
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Een aantal avonden wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt
via de radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van
de avonden van afgelopen winter.
beperkt
De meeste voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van
De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Enkele vinden plaats in de
gelagkamer. Dan kunnen er ook meer mensen aanwezig zijn. Omdat de pronkkamer
slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van
die "plaatsbewijzen" beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen,
dienen van tevoren te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond
die volledig verzorgd is. Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan
bij de balie van De Vergulde Swaen.
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 24 en 31 januari, 7, 14, 21, en 28
februari, 7 en 14 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is
gezellig) en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden
in huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
Lezing zoutketen in De
Vergulde Swaen (27 December 2006)
Op woensdag 10 januari houdt de heer P. van Driel weer twee lezingen over de
Zwijndrechtse zoutketen. Eerder deed hij dit al en dat trok zo´n belangstelling
dat de Historische Vereniging Zwijndrecht het gerust aandurft deze bijzonder
interessante lezingen de bevolking weer aan te bieden.
De lezingen vinden plaats in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg
53-55 om twee uur ´s middags en half acht ´s avonds.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf
te reserveren om zeker te zijn van een plaats (geldt ook voor leden) en vooral
niet in te spreken op een antwoordapparaat.
Leden van de Historische Vereniging hebben vrij toegang, niet-leden betalen
2 euro. Het is mogelijk om ter plaatse lid te worden.
De zoutindustrie is een bedrijfstak geweest die voor Zwijndrecht bijna 400 jaar
van groot belang was. Namen als Keetmeesterstraat en Westkeetshaven houden de
herinnering aan dat verleden levend.
De keten verschaften aan vele Zwijndrechters werk, zowel mannen als vrouwen,
waarbij de vrouwen niet onder deden voor de mannen: zakken van tweehonderd pond
waren blijkbaar geen probleem voor het zwakke geslacht, evenals het varen met
de schuiten.
Deze ketenbrandweer, die vermoedelijk al voor 1700 is opgericht, is de voorloper
van de huidige zwijndrechtse brandweer.
De Oosterse keten zijn eind 1928 geheel verdwenen. Aan de Westkeet was de zoutziederij
De Bondt de laatste. Deze ziederij, die bestond sinds 1687 en sinds 1823 in
handen was van de familie De Bondt, sloot haar deuren in 1957.
De heer van Driel was werkzaam bij deze laatste zoutkeet die Zwijndrecht kende.
Voor één keer tapt Florizz geen verse pils
Historische Vereniging Zwijndrecht in roes door eeuwoud biertje (15 December
2006)

Afgelopen vrijdag ontving Piet van Rietschoten, voorzitter van de Historische
Vereniging Zwijndrecht, uit handen van Paul de Jong van restaurant Florizz aan
het Veerplein, een uniek voorwerp. Het betreft een bierflesje van brouwerij
De Ster en De Sleutel, dat rond de vorige eeuwwisseling gebotteld is door L.Kranendonk
te Zwijndrecht.
Zwijndrecht kende ooit een eigen brouwerij, De Ster, gelegen aan de Ringdijk
nabij het Balkengat.
Slechts vrij korte tijd produceerde de brouwerij de diverse bieren met het etiket
Stoom-bierbrouwerijen de Sleutel en de Ster Dordrecht.
In 1887 kwam ene Antonie Camerling voor Hfl. 13.700,- in het bezit van brouwerij
De Sleutel aan de Varkenmarkt in Dordrecht. Nog geen drie maanden later verkocht
Camerling de brouwerij met een winst van Hfl. 3300,- aan de firma Bosch en Van
Epenhuysen te Zwijndrecht. Deze firma, die reeds de bovengistende brouwerij
De Ster bezat, werd geliquideerd waarna op 17 december de oprichting volgde
van de N.V. Maatschappij tot Exploitatie der stoombierbrouwerijen de Sleutel
en de Ster te Dordrecht met een maatschappelijk kapitaal van Hfl. 120.000,-.
De ster werd overigens het jaar daarop stilgelegd, de gebouwen verkocht in 1896.
Door een statutenwijziging veranderde in november 1907 de naam in N.V. Brouwerij
de Sleutel. De datering van het flesje ligt dus tussen december 1887 en november
1907.
(In 1953 werd deze N.V. Mij tot Expl. der Stoombierbrouwerijen De Sleutel &
De Ster overgenomen door Heineken. In 1968 werd de brouwerij gesloten.)
Eind november werd het zeer zeldzame bierflesje vanuit Duitsland te koop aangeboden
op een internetveiling. Dankzij een sponsorbedrag door Florizz, die ook regelmatig
buffetten verzorgt in de oudheidkamer, kon het beugelflesje worden aangekocht.
Paul de Jong, mede-eigenaar van het sinds twee jaar aan het Veerplein gevestigde
´ridderlijk eetcafé´, zag het belang in van het bierflesje voor de Zwijndrechtse
historie en was direct bereid zijn naam er aan te verbinden.
"Per slot van rekening kunnen we elkaar versterken en ook de sfeer in ons bedrijf
ademt historie", aldus Paul de Jong. "Ik vind het een ludiek gebaar en toen
Marcel Deelen mij benaderde, kon ik gewoon geen nee zeggen."
Lezing kasteel Develstein in De Vergulde Swaen (7
november 2006)
Op woensdag 22 november houdt drs. C.L. van der Leer
in De Vergulde Swaen twee lezingen over het eeuwenoude maar helaas verdwenen
Zwijndrechtse kasteel Develstein. Wie de geschiedenis van het kasteel en haar
bewoners hoort, waant zich al gauw in andere tijden en moet soms extra stilstaan
bij het feit dat het heus om Zwijndrechtse geschiedenis gaat.
Historie staat in de belangstelling tegenwoordig en met name kasteel Develstein
krijgt de aandacht die het de laatste twee eeuwen heeft ontbeerd. Sinds eind
oktober is de geschiedenis van het kasteel alsmede de opgravingen die gedaan
zijn op het eilandje te zien in oudheidkamer De Vergulde Swaen.
De Historische Vereniging Zwijndrecht biedt geïnteresseerden de kans veel te weten te komen over het kasteel, haar bijzondere en beroemde bewoners alsmede haar geschiedenis, en ook om de bezoekers vragen te laten stellen aan dhr. van der Leer.
Ter plaatse is ook het boek te koop dat Van der Leer schreef over het kasteel. De expositie over Develstein loopt tot 19 februari 2007.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf te reserveren en vooral niet in te spreken op een antwoordapparaat.
De lezing vindt plaats op woensdag 22 november 2006, zowel ´s middags als ´s avonds, aanvang 14.00 en 19.30 uur aan de Rotterdamseweg 55.
Entree voor leden: gratis. Voor niet-leden € 2.-
FOTO´S NORDERSTEDT IN DE
VERGULDE SWAEN (5 oktober 2006)
Op zaterdag 14 oktober openen de zwijndrechtse wethouder De Vries en de duitse
loco-burgemeester Freter een fototentoonstelling in oudheidkamer De Vergulde
Swaen naar aanleiding van het bezoek van een delegatie ui t Norderstedt, Zwijndrechts
zusterstad. Te zien zijn beelden uit beide gemeenten.
Een keur aan verschillen en overeenkomsten tussen de beide plaatsen hangt in
een twintigtal wissellijsten aan de wanden. Verrassende opnamen soms, zeker
waar het Zwijndrecht betreft, want hoewel het recente foto´s betreft, zijn sommige
situaties al danig veranderd door sloop of bouw. Niet alleen de band tussen
de beide gemeenten wordt belicht, de tentoonstelling biedt ook een blik op hoe
snel situaties kunnen veranderen, al is dit een onbedoeld bijkomend aspect.
De foto-expositie is te zien tot 23 oktober 2006 tijdens de gebruikelijke openingstijden
van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags
van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
LEZING PIETERMAN WEGENS SUCCES NOGMAALS IN DE VERGULDE SWAEN (27 september 2006)
Door de grote belangstelling organiseert de Historische Vereniging Zwijndrecht
nogmaals de lezing over de Pieterman zoals die was. Vele geïnteresseerden moesten
in mei worden teleurgesteld doordat beide presentaties waren volgeboekt.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf
te reserveren en vooral niet in te spreken op een antwoordapparaat
Het buurtschapje´de Pieterman´ bestond eeuwenlang aan de rand van Schobbelands
Ambacht (het huidige Zwijndrecht) maar overleefde de tand des tijds en de uitbreiding
van de gemeente niet.
Het idyllische plekje moest wijken voor de uitbreidingsplannen Heer Oudelands
Ambacht. Alleen de kerk, gebouwd in de 14e eeuw, kenmerkt nog de plaats waar
geslachten bloeiden. Volgens een overlevering zouden Develstein en de kerk van
Heer Oudelands Ambacht in dezelfde tijd zijn gebouwd.
In 1793 bestond er nog een herberg tegenover de kerk, waarin tevens het rechthuis
werd gehouden.
De mensen leefden van landbouw en veeteelt, en een vlasserij. (De bemoeienis
van koning Lodewijk Napoleon in het begin van de negentiende eeuw deed de vlasteelt
tussen 1803 en 1809 stijgen met bijna 250%.)
Na invoering van de Gemeentewet werden vele kleine gemeenten gecombineerd. Vanaf
13 juni 1857 vormden Groote Lindt, Heer-Oudelands-Ambacht en Kijfhoek de gemeente
Groote Lindt. Bij wet van 28 juni 1881 ging Groote Lindt op in Zwijndrecht.
De lezing vindt plaats op woensdag 11 oktober 2006, zowel ´s middags als ´s
avonds, aanvang 14.00 en 20.00 uur aan de Rotterdamseweg 55. Zaal open: 13.30
resp. 19.30 uur.
De lezing wordt verzorgd door Ko Barendrecht en Piet van Rietschoten. Entree
voor leden: gratis. Voor niet-leden € 2.-
Zaal ingericht met oude radio´s en televisies uit collectie Molenaar
FOTO-ALBUMS WEER TE ZIEN IN DE VERGULDE SWAEN (21 augustus 2006)
Van 26 augustus tot 15 oktober liggen de drieduizend foto´s uit de ´collectie
Van Dam´ weer ter inzage in de zwijndrechtse oudheidkamer aan de Rotterdamseweg
53-55.

Vele bezoekers hebben enkele maanden geleden met genot in deze albums gebladerd
en er zijn zo´n 600 foto´s bijbesteld. Tot aan de volgende expositie herhaalt
de Historische Vereniging Zwijndrecht dit succesnummer.
De rest van de zaal is ditmaal aangekleed met een bijzondere collectie: de oude
radio´s en televisies uit het Zwijndrechtse deel van de verzameling van de onlangs
overleden Otto Molenaar. Beslist de moeite waard en niet vaak te bezichtigen
!
In de bestuursvergadering van juni is besloten om in het vervolg bij fotobestellingen
de prijs van een euro te handhaven voor leden en voor niet-leden € 1,50.
De oudheidkamer is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
ANDER INTERNETADRES OUDHEIDKAMER DE VERGULDE SWAEN (31 mei 2006)
De Historische Vereniging Zwijndrecht en daarmee ook oudheidkamer De Vergulde
Swaen, heeft sinds kort – noodgedwongen - een ander internetadres. Niet langer
is de Zwijndrechtse historie te vinden onder swaen .net maar nu onder www.swaen.org.
Verlengingsproblemen waren de oorzaak dat het vertrouwde.net-adres verliep in
mei, met als gevolg dat toen de naam eenmaal was verlopen en deze weer 'beschikbaar'
kwam, deze per direct is gekaapt door aasgieren die er op uit zijn om succesvolle
site-namen, waar veel bezoekers komen, te claimen en daarop gesponsorde links
te plaatsen. Zij moeten het dan hebben van het verkeer dat er dan op terecht
komt en via de links iets koopt.
Hoewel het een compliment is dat de site van de oudheidkamer daarvoor in aanmerking
kwam, is de Historische Vereniging deze naam dus minimaal een jaar kwijt.
Gelukkig had de vereniging drie jaar terug ook www.swaen.org vastgelegd en daar
is alles gewoon te bekijken als vanouds. Deze naam is direct ook voor de komende
vijf jaar vastgelegd, om dit geen tweede keer te hoeven meemaken. Duizenden
zoekmachines verwijzen immers naar swaen.net en heel wat vaste bezoekers moeten
even wennen aan een ander adres.
PIETERMAN
CENTRAAL IN LEZING DE VERGULDE SWAEN 18 mei 2006
De Historische Vereniging Zwijndrecht verzorgt een interessante lezing over
de Pieterman zoals die was. Dit buurtschapje bestond eeuwenlang aan de rand
van Schobbelands Ambacht (het huidige Zwijndrecht) maar overleefde de tand des
tijds en de uitbreiding van de gemeente niet.
Het idyllische plekje moest wijken voor de uitbreidingsplannen Heer Oudelands
Ambacht. Alleen de kerk, gebouwd in de 14e eeuw, kenmerkt nog de plaats waar
geslachten bloeiden. Volgens een overlevering zouden Develstein en de kerk van
Heer Oudelands Ambacht in dezelfde tijd zijn gebouwd.
In 1793 bestond er nog een herberg tegenover de kerk, waarin tevens het rechthuis
werd gehouden.
De mensen leefden van landbouw en veeteelt, en een vlasserij. (De bemoeienis
van koning Lodewijk Napoleon in het begin van de negentiende eeuw deed de vlasteelt
tussen 1803 en 1809 stijgen met bijna 250%.)
Na invoering van de Gemeentewet werden vele kleine gemeenten gecombineerd. Vanaf
13 juni 1857 vormden Groote Lindt, Heer-Oudelands-Ambacht en Kijfhoek de gemeente
Groote Lindt. Bij wet van 28 juni 1881 ging Groote Lindt op in Zwijndrecht.
De lezing vindt plaats op woensdag 31 mei 2006, zowel ´s middags als ´s avonds,
aanvang 14.00 en 20.00 uur aan de Rotterdamseweg 55. Zaal open: 13.30 resp.
19.30 uur.
De lezing wordt verzorgd door Ko Barendrecht en Piet van Rietschoten. In verband
met grote belangstelling verdient het aanbeveling van te voren in te schrijven.
Entree voor leden: gratis. Voor niet-leden € 2.-
REMBRANDT IN ZWIJNDRECHT (4 mei 2006)
Op vrijdag 19 mei organiseert Boekhandel De Salon in samenwerking met de
Oudheidkamer De Vergulde Swaen weer een bijzondere avond; een thema-avond over
Rembrandt in het kader van het Rembrandtjaar. Deze avond bestaat uit twee onderdelen:
Allereerst houdt cultuurhistorica drs. Willy P. Atema in Boekhandel De Salon
aan het Veerplein een lezing over het leven en werken van de beroemdste schilder
van ons land .

De avond wordt vervolgd in Oudheidkamer De Vergulde Swaen waar u wordt ontvangen
met een (gratis) kopje koffie of thee. Daarna volgt een muziektheater-optreden
van het strijktrio ´Twee Violen en een Bas´ over het leven van Rembrandt, getiteld:
De Streken van Rembrandt
Terug naar Zwijndrecht van de 17e eeuw
Het strijktrio ´Twee Violen en een Bas´ bestaat natuurlijk uit twee violen en
een contrabas en speelt oude Hollandse muziek. Ten behoeve van het Rembrandtjaar
hebben zij speciale Rembrandtvoorstellingen samengesteld waarmee zij dit jaar
door het hele land optreden.
Het trio treedt op in historische kostuums en setting. Leuke bijkomstigheid
is dat Oudheidskamer De Vergulde Swaen in Zwijndrecht in de 17e eeuw heeft gefunctioneerd
als herberg!
De Streken van Rembrandt : Rembrandts leven in muziek en theater!
Kort na zijn dood kijken drie speellieden in Rembrandts verlaten atelier terug
op zijn leven. Ze doen dat met pakkende muziek, liederen en verhalen uit zijn
tijd en zijn wereld. De drie spelen en zingen het repertoire van de Leidse schutterijfeesten,
de Amsterdamse muziekherbergen, de achterkamertjes, markten en stegen van de
17e eeuw. En ze doorspekken al deze muziek met actie, korte anekdotes en verhalen.
Over de Spaanse soldaten die Rembrandts geboortestad Leiden belegeren, zijn
bepaald niet kunstzinnige ouders, zijn drie liefdes en zijn omgang met zijn
leerlingen en klanten.... Een zingende nachtwacht, een bekvechtend stel dominees.
Actie, ontroering, humor en droge commentaren wisselen elkaar af. En voortdurend
worden er bijpassende schilderijen getoond op Rembrandts schildersezel. Er valt
van alles te horen en te zien!
Rembrandt op de J.F. Kennedyschool
Het trio treedt op 19 mei in de middag ook op in de onlangs geopende basisschool
John F. Kennedyschool in de Volgerlanden. Hier verzorgen zij het speciale programma
´Meester Rembrandt in de klas´, afgestemd op de kinderen van de hoogste klassen
van de basisschool.
De lezing begint op vrijdag 19 mei om 19.30 uur in Boekhandel De Salon aan het
Veerplein 18 te Zwijndrecht. Het theateroptreden begint om 20.30 uur in Oudheidkamer
De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 55 in Zwijndrecht
Kaarten kosten EUR 8,50 (inclusief een kopje koffie of thee in de eerste pauze).
Na afloop van deze avond bent u van harte welkom in de gelagkamer van De Vergulde
Swaen.
Reserveringen via (078) 6209010 of via email
:info@boekhandeldesalon.nl
Meer informatie over trio Twee Violen en een Bas :
www.tweevioleneneenbas.nl
Meer informatie over drs. Atema : www.kunstenkunde.nl
EXPOSITIE ZESTIG JAAR RODE KRUIS AFDELING ZWIJNDRECHT (4 mei 2006)
Zestig jaar geleden werd de Zwijndrechtse afdeling van het Rode Kruis opgericht. Deze zestig jaar worden herdacht in een tentoonstelling in oudheidkamer De Vergulde Swaen.
De expositie "Met goed en bloed, Zestig jaar Rode Kruis afdeling Zwijndrecht"
wordt geopend op de Dag van de Verpleging door de heer G. Westdijk, medisch
coördinator en oud-colonnecommandant van de afdeling. Te zien tot eind augustus.
EMAILLE ALBATROS VERRIJKT VERGULDE SWAEN (3 mei 2006)
De Historische Vereniging Zwijndrecht heeft voor de zwijndrechtse oudheidkamer de hand kunnen leggen op een bijzondere aanwinst. Het gaat om een emaillen reclamebord van de Albatros Guanofabriek. Eén van de vestigingen was eertijds in Zwijndrecht aan de Lindtsedijk, naast de spoorbrug.

Het bord, dat werd aangeboden via internet, is afkomstig uit de kelders van
de in 1957 afgebroken fabriek aan het Kralingse Veer.
Hoewel voor de aanwinst een fors bedrag moest worden neergeteld, is het volgens
een blije bestuursvoorzitter Van Rietschoten een goede investering en alleszins
de moeite waard. Van het bord zijn er slechts weinig bewaard gebleven en dit
exemplaar is bovendien in ongeschonden staat.
Dergelijke borden werden verstrekt aan de handelaren die zakken mest van het
merk Albatros verkochten.
Guano
Guano is meststof gemaakt uit vogelpoep. Hoofdleverancier was de albatros, een
zeevogel met een vleugelspanwijdte van zo´n drie meter. Op eilanden voor de
kust van Peru werd per jaar zo´n 150.000 ton geproduceerd, reden waarom de vogels
grote bescherming genoten.
de fabrieken
Eind negentiende eeuw werden in Nederland drie kleinschalige superfosfaatfabrieken
opgezet: in 1875 Salomonson in Capelle aan de IJssel, in 1882 Coenen en Schoenmakers
in Uden en Van Hoorn, Luitjens en Kamminga in Groningen. In 1895 werden de grootschaligere
Internationale Guano en Superphosphaat Werken opgericht, waar ook het zwavelzuur
voor de productie zelf werd gemaakt. Besprekingen met de in Rotterdam gevestigde
Internationale Guano en Superphosfaatwerken leidden ertoe dat in 1895 dit bedrijf
te Zwijndrecht werd gevestigd. Voor de grond werd Hfl. 75.000,- betaald. Burgemeester
de Bruïne was één van de vijf commissarissen.
De industriële uitbouw van de gemeente Zwijndrecht begon feitelijk met de vestiging
in 1895 van de Internationale Guano- en Superphosfaatwerken, later genoemd de
N.V. Amsterdamsche Superphosfaatwerken, en later overgenomen door de N.V. Vereenigde
Chemische Fabrieken, die net na de oorlog de panden verkocht aan de Chemproha.
Op aandrang van burgemeester de Bruïne werd eind 19e eeuw een begin gemaakt
met het opspuiten en bouwrijp maken van terreinen buitendijks, voorbij de brug.
De ligging aan de rivier maakte het mogelijk dat grote schepen direct aan de
fabriek konden lossen en laden. Oorspronkelijk werd alleen guano verwerkt, de
uit Peru werd verkregen vogeltjesmest,. Later werden de hoofdproducten diverse
soorten fosfaat en (kunst)meststoffen.
Nadat aanvankelijk de nadruk lag op het bewerken van uit Zuid-Amerika afkomstige
guano, hield men zich later meer bezig met het chemisch bereiden van kunstmest.
Ruwe mineraalfosfaten uit onder andere Florida en Noord-Afrika werden met vloeibaar
zwavelzuur zodanig vermengd, dat een dikke brei ontstond die onder invloed van
chemische reacties tot superfosfaat werd. Na droging in één van de ovens werd
het product vermalen en in zakken van honderd kilo verkocht onder de naam "Albatros".
De afzet vond plaats in geheel Europa en ook in de toenmalige koloniën.
In 1915 fuseerden de Centrale Guanofabrieken te Capelle a/d IJssel (Kralingse
Veer), de Internationale Guano en Superphosphaat Werken te Zwijndrecht en de
firma Van Hoorn, Luitjens & Kamminga te Groningen tot de N.V. Vereenigde
Chemische Fabrieken.
In 1917 kwam er een fusie tot stand tussen de Amsterdamse Superfosfaatfabriek
(A.S.F.) en de N.V. Vereenigde Chemische Fabrieken (V.C.F.) waardoor zij enkele
jaren praktisch het monopolier bezaten van de superfosfaatindustrie.
In 1948 tenslotte werd de combinatie A.S.F.-V.C.F. om fiscale redenen omgezet
tot één vennootschap, de Albatros Superfosfaatfabrieken N.V.. In de naam bleef
het bekende handelsmerk van de Zwijndrechtse fabriek en later van de V.C.F.,
nl. de Albatros, behouden, terwijl hetzelfde geldt voor de afkorting A.S.F.,
die voorkomt in het bekende handelsartikel, de A.S.F.-korrels.
De Zwijndrechtse fabriek heeft gewerkt tot 1941 en werd verplaatst naar Pernis.
Het bord is te bewonderen tijdens de openingstijden van De Vergulde Swaen, elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
UNIEKE PEREBOOM VOOR OUDHEIDKAMER ZWIJNDRECHT (30 maart 2006)
Bij oudheidkamer De Vergulde Swaen is sinds begin april een unieke en legendarische
aanwinst te bewonderen: een Zoutewellepereboom.
De boom, een product uit het verleden van zwijndrechtse bodem, kan worden ingedeeld
in de categorie ´bedreigd´ en is als zodanig op zijn plaats bij de oudheidkamer,
die zich richt op het behoud van de zwijndrechtse geschiedenis.
Een Zoutewellepeer is een zoete stoofpeer en werd zo´n eeuw geleden geteeld
door de zwijndrechtse tuinder Zoutewelle.
MOZART CENTRAAL IN LEZING EN CONCERT (28 februari 2006)
De jonge Wolfgang Amadeus Mozart staat centraal tijdens de speciale Mozartavond
die boekhandel De Salon op 17 maart organiseert met de Historische Vereniging
Zwijndrecht. tt In het kader van het thema van de Boekenweek 2006 (Boem Paukeslag,
schrijvers & muziek), houdt auteur Piet Verwijmeren een lezing over zijn
boek ´Mozart op reis´ in Boekhandel De Salon, waarna in De Vergulde Swaen het
baroktrio Subtilia enkele werken van de componist speelt.
Het belooft een bijzondere avond te worden, waarbij de plaatsbewijzen beperkt
zijn. Voor maximaal zestig belangstellenden is plaats in zowel de boekhandel
als de oudheidkamer.
Degenen die een kaartje hebben kunnen bemachtigen, worden na afloop van de lezing
in Boekhandel De Salon, onthaald met een een kopje koffie in Oudheidkamer De
Vergulde Swaen. Daar wordt de Mozartavond vervolgd met een concert door het
Baroktrio Subtilia. De avond wordt afgesloten met een drankje.
Lezing in Boekhandel De Salon
Auteur Piet Verwijmeren publiceerde zijn boek ´Mozart op reis´ in oktober 2005.
Hij beschrijft daarin de tournee van het wonderkind, die het maakte van 1763-1766.
Naast een nauwkeurig reisschema van de gehele Europese tournee bevat het boek
ook onverkort de complete reisbrieven van Leopold Mozart in het Nederlands.
Uitzonderlijk is dat Verwijmeren er tevens in geslaagd is alle - ook de tot
nog toe niet bekende - trajecten te reconstrueren. Na een kwart millennium bleken
er, met name in Frankrijk, nog steeds concrete sporen vindbaar van de passage
en het verblijf van het gezin Mozart.
De ´Grote Tournee´ leidde langs de Europese hoven en culturele centra, waaronder
ook het stadhouderlijk hof in Den Haag. De reis per eigen reiskoets en met gebruikmaking
van postpaarden zou uiteindelijk bijna 3,5 jaar duren, veel langer dan ooit
de bedoeling was. Gedurende de reis schreef vader Leopold Mozart brieven aan
zijn vriend en huisbaas Lorenz Hagenauer in Salzburg. Daarin komt een overstelpend
aantal belevenissen, ontmoetingen en wederwaardigheden aan de orde. We lezen
hoe Wolfgang overstuur raakt door het gebrul van een leeuw in de Londense dierentuin,
hoe zijn zus Nannerl haar talent overschaduwd ziet worden door dat van haar
broertje en hoe vader Leopolds hoofd omloopt van alles wat er te regelen valt.
Naast deze brieven zijn ook alle andere zaken opgenomen die door de leden van
het gezin tijdens de reis op schrift zijn gesteld. Waaronder uiteraard ook de
composities van de jonge Wolfgang.
Concert in Oudheidkamer De Vergulde Swaen
Het in 1990 opgerichte baroktrio Subtilia is regelmatig te horen op de radio
en trad op tientallen plaatsen op in Nederland, België, Luxemburg en Rusland.
Hoogtepunten vormden een drietal concerten in Sint Petersburg en een optreden
voor de Benelux Economische Raad te Brussel.
Het trio, dat bestaat uit Piet Verwijmeren (fluit), Armen van der Linden (cello)
en Heleen van der Linden (clavecimbel) , brengt deze avond vijf sonates ten
gehore.
De lezing begint op vrijdag 17 maart om 19.30 uur in Boekhandel De Salon aan
het Veerplein 18 te Zwijndrecht, het concert om 20.30 uur in Oudheidkamer De
Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 55 in Zwijndrecht
Kaarten kosten € 8,50 (inclusief koffie, drankje en programma). Reserveringen
via (078) 6209010 of via email :info@boekhandeldesalon.nl .
DRIEDUIZEND HISTORISCHE FOTO´S IN DE VERGULDE SWAEN (17 februari 2006)
Vanaf 4 maart toont de Historische Vereniging Zwijndrecht in de zwijndrechtse
oudheidkamer de fotoalbums van mw. van Dam-de Klerk. Mw. van Dam verzamelde
jarenlang foto´s van Zwijndrecht en haar inwoners. Na haar dood kwam de collectie
terecht bij de HVZ.
Talloze bekende en onbekende zwijndrechtse inwoners zijn te zien op de foto´s,
die de laatste maanden door medewerker Wim van Veelen goed toegankelijk zijn
gemaakt. Bij elke foto waarover iets te melden was, is een bijschrift geplaatst,
zodat in een oogopslag duidelijk is om wie het gaat en waar en wanneer de opname
is gemaakt.
Voor wat betreft de foto´s die niet van een uitleg voorzien konden worden, hoopt
de Historische Vereniging op het geheugen van de – met name oudere – bezoekers.
Daarvoor liggen er notitieblokjes klaar waarop bezoekers hun aanvullingen kunnen
schrijven.
verkiezingen
De zaal is verder ingericht met oude schoolspullen en aan de wanden hangen verkiezingsaffiches
uit de jaren dertig, dit naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen op
7 maart. In de recentste aflevering van het blad Swindregt Were stond een artikel
van Bas van der Hoeven, lid van de vereniging, over de laatste gemeenteraadsverkiezingen
voor de Tweede Wereldoorlog (1939). Een interessant artikel dat werd ondersteund
door enkele afbeeldingen van verkiezingspamfletten uit die tijd. Deze en meer
zijn nu origineel te zien in de expositiezaal.
Behalve actueel in het licht van de huidige verkiezingen maken de affiches duidelijk
dat er op politiek gebied nog niet veel is veranderd, met name waar het gaat
om commentaar op ´de ander´.
De Vergulde Swaen is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
Tot 2 maart nog: Romeinen in Zuid-Holland.
ROMEINEN
TWEE WEKEN LANGER IN ZWIJNDRECHT (13 februari 2006)
De tentoonstelling ´Romeinen in Zuid-Holland´ blijft twee weken langer dan gepland
in oudheidkamer De Vergulde Swaen te zien. In overleg met de Provincie heeft
de Historische Vereniging Zwijndrecht hiertoe besloten. Reden is het grote succes
van de expositie, waarvoor ook veel schoolklassen belangstelling tonen.
Ruim twintig schoolklassen bezochten tot nu toe de tentoonstelling, waarvoor
een medewerker van de Historische Vereniging een speciaal programma heeft samengesteld.
Ook ´normale´ bezoekers zijn erg te spreken over hetgeen te zien is.
In Romeinen in Zuid-Holland wordt getoond wat archeologische vondsten ons duidelijk
maken over het verblijf van de Romeinen in Zuid-Holland, dat grofweg in de eerste
vier eeuwen van onze jaartelling kan worden gedateerd. Aandacht wordt besteed
aan wegen, waterwegen, bouwwerken, steden (Voorburg), het platteland, de grens
van het Romeinse Rijk - de Limes (de Rijn), handel en economie, nieuwe zeden,
gewoonten, religie en gebruiksvoorwerpen.
Romeinen in Zuid-Holland geeft een fascinerend beeld van de tijd vóór het begin
van de Middeleeuwen – van een eerste goed traceerbare bewoningsgeschiedenis
in dit gebied.
De expositie is nog tot 1 maart 2006 te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden
van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags
van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
WEER WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN (12 januari 2006)
De Historische Vereniging Zwijndrecht organiseert in februari
en maart, net als in de voorgaande twee winters, een aantal wintervoorleesavonden.
Het succes van de eerdere avonden en het enthousiasme van de deelnemers staat
garant voor een wellicht jaarlijks terugkerende traditie van - net als
vroeger - "vertellingen bij het haardvuur".
De haard zal niet daadwerkelijk branden, maar feit is wel dat een aantal bekende
mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer
van het museum een verhaal vertelt.
Zo zullen deze winter (alfabetisch genoemd) Henk Bosch, Ab Breevaart, Coby van
den Broek, Marcel Deelen, An van de Hoek, Herman Marres, Ronald Roël, dominee
Roos, dominee Taselaar, en Johan de Witte elk een avond of een deel daarvan
leiden. Getracht is om weer andere namen binnen te halen dan voorgaande jaren.
Henk Bosch is een bekend architect, Ab Breevaart onder meer Dordts verteller
en auteur, Coby van den Broek was jarenlang raadslid voor de PvdA en is bestuurslid
van de Wereldwinkel, Marcel Deelen is bestuurslid van de Historische Vereniging,
An van de Hoek is wethouder, Herman Marres is sterk in voordrachten, Ronald
Roël is een bekend medewerker van de ATOS en maakt en presenteert diverse programma´s,
dominee Roos is Hervormd emeritusperedikant en was voorzitter van de Generale
Synode van de Nederlands Hervormde kerk, emerituspredikant Taselaar was jarenlang
Hervormd predikant te Zwijndrecht., en Johan de Witte was de galeriehouder van
Art en Ziel en is correspondent voor de Binnenvaartkrant..
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Elke avond wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via
de radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van de
avonden van afgelopen winter.
beperkt
De meeste voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van
De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Enkele vinden plaats in de
gelagkamer. Dan kunnen er ook meer mensen aanwezig zijn. Omdat de pronkkamer
slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van
die "plaatsbewijzen" beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen,
dienen van tevoren te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond
die volledig verzorgd is. Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan
bij de balie van De Vergulde Swaen.
verrassing
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 25 januari, 1, 8, 15, en 22 februari,
1, 8 en 15 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig)
en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer
en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
Het blijft een verrassing wie op welke avond vertelt. Dit om te voorkomen dat
iedereen bijvoorbeeld voor één bepaalde persoon komt. Wel is al bekend dat tijdens
de avond van 8 maart plaats is voor meer personen en het programma ziet er ook
anders uit. Er is dan zelfs levende muziek.
SCHRIJFWEDSTRIJD
MOET ZWIJN VAN ACHTERGROND VOORZIEN (27 december 2005)
Notariskantoor Wery Goedegebuure & Partners gevestigd aan de Rotterdamseweg
40 in Zwijndrecht organiseert een schrijfwedstrijd ter gelegenheid van de plaatsing
van het door de dordtse kunstenares Margreet Huisman ontworpen beeld ´Het Zwijn
van Zwijndrecht´ in hun voortuin.
De winnaar ontvangt een bedrag van € 500 en wordt uitgenodigd de onthulling
te verrichten van het Zwijn van Zwijndrecht medio februari/maart 2006. Tevens
worden een 2de en een 3de prijs uitgereikt van € 250 en € 125.
De leukste verhalen worden op de website geplaatst van het notariskantoor en
eventueel, met auteursvermelding, zonder vergoeding, in boekvorm uitgegeven.
Voorwaarden:
Onderwerp ´Het Zwijn van Zwijndrecht, een onthulling´
Maximale lengte ongeveer 1500 woorden
Inzendadres Postbus 148, 3330 AC Zwijndrecht of per e-mail:
m.vanderheiden@wegon.knb.nl
Uiterste inzenddatum 1 februari 2006
Vermeld naam, adres, geboortedatum en telefoonnummer
De ingezonden stukken worden beoordeeld door een deskundige jury, bestaande
uit:
de heer H. te Veldhuis (boekhandel De Salon te Zwijndrecht);
de heer M. Deelen (bestuurslid Historische Vereniging Zwijndrecht);
de heer R. Roël (Atos Radio); en
de heer C.F. Wery (notaris verbonden aan genoemd kantoor).
belangstelling voor
erfgoed kweken bij jeugd
HISTORISCHE VERENIGING WERFT JEUGDLEDEN (1 december 2005)
De Historische Vereniging Zwijndrecht biedt jongeren de gelegenheid met korting
lid te van de vereniging te worden. Oogmerk hierbij is om draagvlak bij de jongeren
te creëren voor de historie.
De Historische Vereniging kende tot nog toe geen onderscheid in het soort leden.
Om echter jongeren te betrekken bij het verleden van Zwijndrecht en bij hen
historisch besef aan te wakkeren, is het noodzaak om wat extra´s te doen voor
de jeugd.
Jongeren tot achttien jaar kunnen voor de helft van het normale lidmaatschapsgeld
lid worden. Ze ontvangen daarvoor viermaal per jaar de Mededelingenkrant van
De Vergulde Swaen, tweemaal een jeugdkrant, en er worden speciale activiteiten
georganiseerd. Die variëren van uitstapjes tot ´doemiddagen´ in het museum.
Ook is het mogelijk speciale interesses, zoals bijvoorbeeld archeologie, extra
aandacht te geven.
Al vaker was binnen het bestuur geopperd wat extra´s voor de jeugd te doen.
Met de komende expositie over de Romeinen in zicht, waarbij veel schoolklassen
worden verwacht, is het een goed moment die plannen om te zetten in concrete
actie.
De gemeente kent een regeling waarbij per jeugdlid een bedrag aan subsidie wordt
gegeven. Het mes snijdt dus aan meerdere kanten: de vereniging heeft baat bij
het toenemende ledenaantal, de jongeren krijgen extra mogelijkheden en er wordt
draagvlak voor het behoud van het verleden gecreëerd dat van belang is in de
toekomst. Want wil de Historische Vereniging ook in de toekomst actief blijven,
dan is het noodzakelijk dat er nu reeds wordt geïnvesteerd in jongeren.
Jongeren kunnen lid wordt voor slechts vijf euro per jaar. Alle jongeren die
zich voor 1 januari 2006 inschrijven, ontvangen een boekje over het gemeentehuis
van Zwijndrecht.
over
de expositie
TENTOONSTELLING ROMEINEN IN ZUID-HOLLAND IN DE VERGULDE
SWAEN (16 november 2005)
Dat Zuid-Holland onderdeel is geweest van het Romeinse Rijk zullen velen weten.
Maar hoe zat het precies? Wat weten we daar nu nog van? En hoe zijn we daar
achter gekomen? Daarover gaat de tentoonstelling Romeinen in Zuid-Holland die
van 10 december tot en met 19 februari 2006 in oudheidkamer De Vergulde Swaen
te zien is.
De belangstelling voor archeologie is de afgelopen decennia sterk gegroeid.
Als er een weg of een nieuwe wijk wordt aangelegd, moet de schop de grond in
voor archeologisch onderzoek. Hoe meer we in het landschap veranderen, hoe meer
we er over willen weten, lijkt het wel. Een belangrijke impuls voor archeologische
opgravingen kwam in 1992 van het Europese Verdrag van Malta (of van ´Valetta´),
waardoor de aandacht voor archeologische opgravingen werd versterkt. Dit verdrag
zorgde er ook voor dat, wanneer er bodemwerkzaamheden plaatsvinden, tijd en
ruimte aan archeologisch onderzoek moet worden gegeven.
De provincie Zuid-Holland speelt op archeologisch terrein een belangrijke rol;
ze zorgt er voor dat archeologische belangen volwaardig meetellen als het gaat
om ruimtelijke plannen en ingrepen. Waardevolle archeologische vondsten worden
bewaard in het Provinciaal Archeologisch depot in Alphen aan de Rijn.
Toch gaat het bij archeologie natuurlijk niet alleen om opgraven en bewaren.
Archeologen willen ook informatie geven over hun vondsten. Over de objecten
en over de tijd waarin deze passen. Wat zeggen objecten over een bepaalde periode?
In Romeinen in Zuid-Holland wordt getoond wat archeologische vondsten ons duidelijk
maken over het verblijf van de Romeinen in Zuid-Holland, dat grofweg in de eerste
vier eeuwen van onze jaartelling kan worden gedateerd. Samen met enkele spaarzame
schriftelijke bronnen geven deze vondsten een beeld van de Romeinse Tijd in
dit gebied. Aandacht wordt besteed aan wegen, waterwegen, bouwwerken, steden
(Voorburg), het platteland, de grens van het Romeinse Rijk - de Limes (de Rijn),
handel en economie, nieuwe zeden, gewoonten, religie en gebruiksvoorwerpen.
Romeinen in Zuid-Holland geeft een fascinerend beeld van de tijd vóór het begin
van de Middeleeuwen – van een eerste goed traceerbare bewoningsgeschiedenis
in dit gebied.
De tentoonstelling, die 9 december geopend wordt door de heer Andries Ponsteen,
directeur Erfgoedhuis Zuid-Holland, is aangevuld met archeologische vondsten
uit Zwijndrecht en de nabije omgeving.
De expositie is tot 19 februari 2006 is te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
BOEK
OVER SPEELTUIN WEST GEPRESENTEERD (30 september 2005)
Zaterdagmorgen 24 september overhandigde wethouder An van Hoek de eerste exemplaren
van het boekje over speeltuin West aan de besturen van de speeltuin en de Historische
Vereniging Zwijndrecht. De herdenking dat de gemeenten Meerdervoort en Zwijndrecht
150 jaar geleden werden samengevoegd, was voor de gemeente Zwijndrecht aanleiding
Sophia van den Dobbelsteen en Marcel Deelen te vragen dit boekje samen te stellen.
Het resultaat is een uniek beeld waarin de lezer niet alleen de tijd ziet veranderen,
maar ook de speeltuin, de regelgeving, en de maatschappij.
De geschiedenis van Speeltuin West start in 1949. Opvallend is, zo meldt het
vijftig pagina´s tellende boekje reeds in het eerste hoofdstuk, dat bijna op
dezelfde locatie tot in de negentiende eeuw een kolfbaan lag. Deze hoorde bij
herberg De Steenen Kamer. "Is het de vrolijkheid van vroeger, die er nog hangt,
die de bezieling vormt van de vereniging? Wie zal het zeggen. Feit is dat mensen
graag spelen."
En dat staat centraal in het rijk geïllustreerde boekwerk dat als titel meekreeg
"Uit liefde voor de kinderen. Kroniek van een speeltuin in Meerdervoort.". Niet
alleen de speeltuin, ook de kinderen, de spelletjes en activiteiten, en de veranderende
omstandigheden, zowel in de wijk als de tijd worden belicht. Door de tekst heen
staan herinneringen van inmiddels volwassen kinderen die mooie momenten aan
de speeltuin koesteren.
Wethouder van Hoek is erg verheugd met het resultaat en onderkende de hoeveelheid
werk dat in relatief korte tijd verzet moest worden door de schrijvers. Niet
alleen moesten notulenboeken van zo´n vijftig jaar doorgeworsteld worden, ook
werden gesprekken met (voormalige) speeltuinbezoekers gevoerd en de leukste
herinneringen vastgelegd. Verder moesten foto´s worden verzameld en geselecteerd.
Een tijdbalk bovenaan de pagina´s begeleid de lezer door de tekst. Al met al
is een interessant stuk historie vastgelegd waarin veel herkenbaars is te vinden.
Het boekje, gefinancierd door de gemeente en Forta en dat fraai is vormgegeven
door Aart van Krimpen van drukkerij Van Gogh, wordt verstrekt aan alle huisadressen
in Meerdervoort. Verder is het te koop in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan
de Rotterdamseweg 53-55.
In De Vergulde Swaen is tot eind november een expositie te zien over Meerdervoort
(elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00
tot 16.00 uur. Of op afspraak.).
GEKLANK
DES KONINGS: HARMONISCHE EXPOSITIE
Zaterdag 4 juni werd de vijftiende expositie sinds de oprichting officieel geopend
in oudheidkamer De Vergulde Swaen. De Historische Vereniging Zwijndrecht zet
Het Geklank des Konings, dat 28 mei 85 jaar bestaat, in het zonnetje tot eind
augustus.

Het was de bedoeling dat deze oudste Zwijndrechtse harmonie zou spelen deze
ochtend, maar dat kon wegens afwezigheid van de dirigent niet doorgaan. Gelukkig
werd de eer gered door Sanne Hoogvliet, die op haar klarinet een prachtig stuk
ten gehore bracht. Piet van Rietschoten en André Bakker, de voorzitters van
de verenigingen, gingen de genodigden vervolgens voor naar de zaal waar een
keur aan foto´s, uniformen en instrumenten de geschiedenis van het korps weergeeft.
Ook de majoretten krijgen de nodige aandacht, ofschoon het showelement in 1994
een eigen weg insloeg.
Henny de Bakker, oud-voorzitter, overhandigde aan de zoon van de eerste dirigent,
de inmiddels 84-jarige Aart van de Linden, een exemplaar van de eerste cd met
muziek van het Geklank. Het is de bedoeling dat deze cd, tezamen met een foto-cd,
wordt verkocht in het museum tijdens de expositie.
De expositie is tot 29 augustus 2005 te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden
van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags
van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
lees
meer
EXTRA BURGEMEESTER VOOR ZWIJNDRECHT
Aan het lijstje met Zwijndrechtse burgemeesters dient een naam te worden toegevoegd. Dit kwam min of meer bij toeval aan het licht tijdens het sorteren van papierwerk door Marcel Deelen, bestuurslid van de Historische Vereniging Zwijndrecht.
In de lijst van burgemeesters staat C. Stoop geregistreerd als zijnde burgemeester
van 1836 t/m 1866. Een brief namens koning Willem II uit 1842 meldt echter een
eervol ontslag "op eigen verzoek" aan deze C. Stoop. Zijn opvolger is de heer
A. Stoop, welke tot 1866 aanblijft en die ook van 1850 tot 1855, tot aan de
samenvoeging met Zwijndrecht, burgemeester was van de gemeente Meerdervoort.
Reeds langer bestond er onduidelijkheid over de voorletters van Stoop. Nu blijkt
dus zonneklaar waarom. De eendere naam van de opeenvolgende ambtsvaders verklaart
waarschijnlijk de verwarring. De Historische Vereniging had haar informatie
gebaseerd op een overzichtslijst uit november 1964 uit het gemeentelijk archief.
Deelen verklaart dat zonder het afschrift van de brief van Willem II het nog
lang had kunnen duren voordat A. Stoop de plek kreeg waarop hij recht heeft.
Overigens staat op het gemeentelijk straatnaambord (Stoop van Zwijndrechtstraat)
wel de juiste ambtstermijn vermeld.
Het volledige
overzicht
HERINNERINGEN
GEZOCHT AAN MEERDERVOORT
In september 1855 werd de gemeente Meerdervoort opgeheven en samengevoegd met
Zwijndrecht. De Historische Vereniging Zwijndrecht besteedt aan dit 150 jarig
jubileum aandacht tijdens een expositie in De Vergulde Swaen in de maanden september
t/m november 2005.
Er zullen beelden te zien zijn over de Heerlijkheid Meerdervoort, de oude gemeente,
het tuindorp, de afbraak daarvan en het nieuwe "rooie dorp", de speeltuinverenigingen
die een bindend element vormden... Ook heel bekend is het eilandje waarop vroeger
het kasteel en later een muziektent stond.
Er wordt naar gestreefd een boekje te laten verschijnen, waarvan de speeltuinvereniging
de basis is en die een bindend element vormt voor de verhalen uit het dorpje.
De gemeente Zwijndrecht is enthousiast en heeft in principe medewerking toegezegd.
Wie nog foto´s, voorwerpen of bijzondere herinneringen heeft, wordt verzocht
contact op te nemen met Sophia van den Dobbelsteen (6840293) of Marcel Deelen
(6125681 tijdens de openingstijden van de oudheidkamer, ´s woensdags en ´s zaterdags
van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur).
LEZING
OVER VERZETSHELD GERRIT DE WAARD IN DE VERGULDE SWAEN
Gerrit de Waard was 22 jaar en werkte op de gemeentesecretarie. Het was
najaar 1942 en hij had zijn eerste confrontatie met de NSB-burgemeester Aeckerlin,
omdat Gerrit slechts zijn plicht uitoefende. Het één bracht het ander mee en
in augustus 1944 was Gerrit dood, gefusilleerd in Vught.
Vijftig jaar later is het zijn zus die alle feiten van zijn dramatische dood
onderzocht en op papier zette. Nu, zestig jaar na de Bevrijding vertelt zij
hierover tijdens een lezing in De Vergulde Swaen.
We horen het verhaal over een jonge man die niet kiest voor een rol in het verzet,
maar door de omstandigheden wordt gedreven in het werk der illegaliteit. Het
had ieder van ons kunnen overkomen !
Wie deze indrukwekkende avond wil bijwonen en het verhaal van mw. A.P. van Wuyckhuyse-de
Waard wil vernemen, reserveert maandag 18 april vanaf 20.00 uur in zijn of haar
agenda en reserveert een stoel in De Vergulde Swaen via tel. 612 5681 om zeker
te zijn van een plaats (tijdens openingstijden bereikbaar).
De toegang bedraagt één euro, leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
hebben vrij entree. De avond vindt plaats aan de Rotterdamseweg 53.
De expositie "60 jaar Bevrijding; herinneren in Zwijndrecht" is nog tot 23 mei
2005 te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer:
elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00
tot 16.00 uur. Of op afspraak.
BIJZONDERE AANWINST IN VERGULDE
SWAEN
De Historische Vereniging Zwijndrecht beschikt over een uniek en historisch
voorwerp: een funderingssteen van de stadsgalg. Deze werd tijdens de jaarlijkse
ledenvergadering op 23 maart gepresenteerd na een lezing over de galg door Marcel
Deelen. De steen is waarschijnlijk het enige tastbare voorwerp dat over is van
dit strafwerktuig dat zo´n zes eeuwen geleden werd opgericht.

Dat de steen bewaard is gebleven, is te danken aan verschillende feiten. In
1966 werd bij het Noordpark de bocht van de Noord/Oude Maas afgesneden. Tijdens
de grondwerken werd het fundament van de stadsgalg blootgelegd. De ontdekking
was van groot belang, maar werd niet als zodanig onderkend. Weliswaar werd er
door de dienst Rijksoudheidkundig Bodemonderzoek uit Amersfoort naar gekeken,
maar daarna is het al gauw gedaan met de fundamenten. De gemeente, met name
gemeentewerken, adviseert de resten snel op te ruimen, het werk mocht eens vertragen.
Dat er toch nog ruchtbaarheid aan is gegeven, is te danken aan de toen twintigjarige
tekenaar van Rijkswaterstaat J.T. Bokma, die de oude executieplaats op foto´s
vastlegde en de krant benaderde. Toen het eenmaal in het nieuws was terechtgekomen,
is er in ieder geval één Zwijndrechtenaar geweest die zo´n met lijkensappen
doordrenkte funderingssteen heeft gered: de toen nog vrij onbekende kunstenaar
Lucien den Arend.
Den Arend, begin december 2004 ondermeer terug uit Finland om de verkoop van
zijn huis aan de Nieuwstraat af te wikkelen, wilde de steen aanvankelijk meenemen.
Door tussenkomst van Marcel Deelen, bestuurslid van de Historische Vereniging,
blijft de steen behouden voor Zwijndrecht. Den Arend bleek bereid het kleinood
in bruikleen te geven. De steen ligt nu in een aparte vitrine in De Vergulde
Swaen, met daarbij informatie over de stadsgalg.
Plaatje steen
meer over de stadsgalg
Lezing over binnenscheepvaart in de Vergulde Swaen
In oudheidkamer De Vergulde Swaen houdt Johan de Witte komende vrijdag een lezing over de geschiedenis van de binnenscheepvaart. Dit naar aanleiding van het thema van de boekenweek: geschiedenis van de Lage Landen. De lezing, die begint om 19.30 uur, wordt gelardeerd met lichtbeelden van schepen en riviergezichten.
De avond is onderdeel van het boekenweekprogramma dat is georganiseerd door boekhandel De Salon, de Zwijndrechtse bibliotheek en de Historische Vereniging Zwijndrecht. Johan de Witte, zelf ooit binnenvaartschipper en voormalig galeriehouder van Art en Ziel en die in november nog in de oudheidkamer de expositie van Anton Verhoeven opende, vertelt op zijn rustige en aangename manier over de ontwikkeling van de binnenscheepvaart. De toehoorders worden aan de hand van lichtbeelden meegenomen op een reis over de Rijn en ervaren zelf hoe het is om als schipper de tocht naar Basel te maken en langs welke bijzondere punten ze komen.
Vrijdag 18 maart dus, vanaf 19.30 uur. Reserveren is gewenst daar de Bovenzaal maximaal 40 personen kan bevatten: 6125681. Boekhandel De Salon is aanwezig met een boekentafel.
Veelzijdig en vol
programma tijdens Boekenweek
In de Boekenweek 2005, die loopt van woensdag 9 tot en met zaterdag 19 maart,
vinden er diverse evenementen plaats op verschillende plekken in Zwijndrecht.
Het thema is Spiegel van de Lage Landen. Boekenweek over de vaderlandse geschiedenis
en vanuit dat oogpunt hebben de Historische Vereniging Zwijndrecht, Boekhandel
De Salon en de Zwijndrechtse Bibliotheek gezamenlijk een programma samengesteld:
Woensdag 9 maart Startsein Boekenweek 2005.
In de bibliotheek kan weer de zgn. Blind Date meegenomen worden.
(een tas met een aantal boeken en een tijdschrift voor de prijs van één boek)
Er kan meegedaan worden aan de boekenweekquiz.
Tentoonstelling in de vitrines door de Historische Vereniging Zwijndrecht
Schrijver Leon de Winter in Theater De Uitstek. (Gezamenlijk project van het
theater, boekhandel De Plantage, de bibliotheken Hendrik Ido Ambacht en Zwijndrecht)
Donderdag 10 maart Van Nassau tot Oranje Nassau, lezing in de bibliotheek van
Hendrik Ido Ambacht. Aanvang: 19.30 uur. Informatie: 6814569
Vrijdag 11 maart 20.00 uur: ds. C.B. Roos houdt in Boekhandel De Salon een lezing
met als thema: ""De Boekenverslaafde". Over zijn grote liefde voor het boek,
van verzamelen tot zelf boekbinden, gelardeerd met vele anekdotes.
Vooraf aanmelden bij Boekhandel De Salon, tel. 6209010
Zaterdag 12 maart 10.00 – 13.00 uur. In de bibliotheek aan het Norderstedtplein
wordt een demonstratie van Oude boekdrukkunst gegeven en ook kan men papierscheppen.
10.00 – 13.00 uur. De Historische Vereniging is ook aanwezig met foto´s en dia´s
van oud Zwijndrecht (dus...heeft u vragen over hoe het vroeger was)
13.00 uur –de heer dr. R. van den Berg is tevens aanwezig en geeft een lezing
over de streekroman (bv.Willem Schippers en Marinus van Goeree). Vrij toegankelijk.
Woensdag 16 maart 20.00 uur. Wintervertellingen in De Vergulde Swaen (alleen
na reservering toegankelijk; tel. 6125681)
Vrijdag 18 maart 20.00 - Lezing in De Vergulde Swaen over de geschiedenis van
de binnenscheepvaart door Johan de Witte (max. 40 personen, reserveren gewenst,
6125681). Boekhandel De Salon is aanwezig met een boekentafel.
Maandag 21 maart 18.30 – 20.30 uur: Als afsluiting van de Boekenweek 2005 zal
de heer Pieter Jorissen van veilinghuis Mak uit Dordrecht Kunst van Kitsch onderscheiden
bij boekhandel De Salon. U kunt maximaal twee oude voorwerpen per persoon laten
taxeren.) Reserveren bij Boekhandel De Salon via telefoonnummer 6209010.
Boekhandel De Salon
Henk te Veldhuis
Veerplein 18
3331 LE Zwijndrecht
Tel. 078-6209010
Email:info@boekhandeldesalon.nl
Oudheidkamer De Vergulde swaen
Marcel Deelen
Rotterdamseweg 53-55
3332 AC Zwijndrecht
tel. 078-6195681
Email: museum@swaen.org
Expositie Anton Verhoeven in de laatste week
BEVRIJDING IS AANSTAANDE IN VERGULDE SWAEN
Zestig jaar geleden werd Nederland bevrijd van de Duitse bezetting en werd de
Tweede Wereldoorlog beëindigd. In de opgang naar de nationale herdenkingen wijdt
De Historische Vereniging Zwijndrecht een tentoonstelling aan de herinneringen
hieraan in Zwijndrecht.
De feestelijkheden rondom de bevrijding staan centraal. Tal van voorwerpen,
affiches, foto´s en herinneringen pogen de sfeer weer te geven van mei 1945
tijdens een expositie die vanaf 12 maart toegankelijk is. In de Stijlkamer is
tot eind maart de sfeer van de Hongerwinter te beleven. Daarna slaat ook daar
de vreugde toe.
De Vereniging is nog op zoek naar voorwerpen of andere zaken uit die tijd die
mensen in bruikleen willen geven of af willen staan. Dat kunnen herinneringsbordjes
zijn, foto´s, feestrokken, amerikaanse sigaretten, geldstukken, of wat voor
zaken dan ook die mensen bewaard hebben.
Verhoeven
De expositie over de afbraak van de Ringdijk en omgeving in tekeningen van de
Zwijndrechtse kunstschilder Anton Verhoeven beleeft haar laatste week. Op 6
maart kunnen bezoekers voor het laatst van de beelden uit het verleden genieten.
Van de uitgegeven kalender met platen van zijn werk is nog een klein aantal
voorradig.
De Bevrijdingsexpositie, die duurt tot 23 mei, is te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
WINTERVOORLEESAVONDEN IN
VERGULDE SWAEN
De Historische Vereniging Zwijndrecht organiseert in februari en maart, net
als afgelopen winter, een aantal wintervoorleesavonden. Het succes van de eerdere
avonden en het enthousiasme van de deelnemers staat garant voor een wellicht
jaarlijks terugkerende traditie van - net als vroeger - "vertellingen bij het
haardvuur".
De haard zal niet daadwerkelijk branden, maar feit is wel dat een aantal bekende
mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer
van het museum een verhaal vertelt.
Zo zullen deze winter (alfabetisch genoemd) Henk Bosch, Marcel Deelen, Herman
Marres, mw. Rietberg-van Leeuwen, Ronald Roël, dominee Roos, burgemeester Scholten,
dominee Taselaar, en Johan de Witte elk een avond of een deel daarvan leiden.
Henk Bosch is een bekend architect, Marcel Deelen is bestuurslid van de Historische
Vereniging, Herman Marres is sterk in voordrachten, mw. Rietberg-van Leeuwen
is een geboren Zwijndrechtse en dochter van een welbekende buizenhandelaar,
Ronald Roël is een bekend medewerker van de ATOS en maakt en presenteert diverse
programma´s, dominee Roos is Hervormd emeritusperedikant en was voorzitter van
de Generale Synode van de Nederlands Hervormde kerk, Burgemeester Scholten is
bekend als eerste burger van Zwijndrecht. Emerituspredikant Taselaar was jarenlang
Hervormd predikant te Zwijndrecht., en Johan de Witte was de galeriehouder van
Art en Ziel.
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Elke avond wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via
de radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van de
avonden van afgelopen winter.
beperkt
De voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van De Vergulde
Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Omdat deze echter plaats biedt aan maximaal
twaalf personen, is de beschikbaarheid van "plaatsbewijzen" beperkt. Mensen
die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren. De
kosten bedragen € 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd is. Reserveringen
en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De Vergulde Swaen.
verrassing
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 26 januari, 2, 9, 16, en 23 februari,
2, 9 en 16 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig)
en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer
en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
Het blijft een verrassing wie op welke avond vertelt. Dit om te voorkomen dat
iedereen bijvoorbeeld voor één bepaalde persoon komt.
SCHETSEN ANTON VERHOEVEN SLOOP RINGDIJK
IN VERGULDE SWAEN
Vanaf zaterdag 27 november is in De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg de
nieuwe expositie van de Historische Vereniging Zwijndrecht te zien: "De oude
Ringdijk en omgeving in schetsen van
Anton
Verhoeven".
Anton Verhoeven (1920), die al sinds zijn schooltijd tekent en schildert, heeft
de afgelopen veertig jaar talloze zwijndrechtse situaties vastgelegd in olieverf
en houtskool. Met name in de jaren zeventig was hij vaak te vinden met zijn
schetsboek langs de Ringdijk. Dit resulteerde in een indrukwekkende verzameling
"tijdsdocumenten" die echter zelden zijn atelier verlieten. Tot nu. In een groots
overzicht kan de bezoeker van De Vergulde Swaen zich vergapen aan een Zwijndrecht
wat welhaast onvoorstelbaar ver weg lijkt.
De expositie is met name voor "echte" Zwijndrechtenaren schokkend te noemen.
De schoonheid die Verhoeven in zijn schetsen heeft weten vast te leggen, is
nagenoeg compleet verdwenen, moedwillig gesloopt voor de dijkverzwaring. Pas
vanuit zijn tekeningen komt naar voren wat Zwijndrecht heeft verloren. Een beeld,
een sfeer die geen enkele foto kan weergeven!
De expositie, die loopt tot begin maart, wordt begeleidt door een mooie brochure
over de kunstenaar en zijn werken, samengesteld door Marcel Deelen.
Kalender
De expositie en de aanstaande jaarwisseling was voor de Historische Vereniging
Zwijndrecht tevens een aanleiding om de mooiste tekeningen van Verhoeven op
een kalender te laten drukken. Dit is gedaan in samenwerking met bouwmaatschappij
A. van Wingerden. De door drukkerij Verloop in beperkte oplage (250 exemplaren)
gedrukte kalender is te koop voor € 8,50 bij De Vergulde Swaen.
De expositie is vanaf 27 november tot 6 maart 2005 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
LEZING OVER DE VERDWENEN
ZWIJNDRECHTSE TRAM
Op woensdag 24 november geeft de heer Cor Boelhouwers een lezing over de RTM.
Deze maatschappij exploiteerde jarenlang een tramverbinding tussen Rotterdam
en Zwijndrecht, via Rijsoord.
De tram verdween in 1943, toen de Duitse bezetter behoefte had aan staal. Veel
ouderen hebben nog levendige herinneringen aan de tram.
De lezing sluit mooi aan bij de tentoonstelling over de Rotterdamseweg, die
deze week afliep. Onlangs verscheen een boek van Boelhouwers over deze tramverbinding
onder de naam "De Blokkendoos". Dit is tevens te koop bij De Vergulde Swaen
en kost € 21,95
Gezien de verwachte belangstelling voor de lezing is vooraf reserveren dringend
aanbevolen. Voor degenen die gereserveerd hebben, is een zitplaats verzekerd.
Woensdag 24 november, aanvang 14.30 uur en 19.30 uur in De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg
55, tel. 612 5681.
De toegang bedraagt € 1,00 (voor leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
gratis).
DIAPRESENTATIE OVER DE ZWIJNDRECHTSE ZOUTINDUSTRIE
(7 oktober 2004)
Op woensdag 20 oktober geeft de heer P. van Driel weer een diapresentatie over
de zoutindustrie. Vorig jaar waren deze lezingen een dermate groot succes dat
de Historische Vereniging Zwijndrecht wederom een flinke opkomst verwacht.
De zoutindustrie is een bedrijfstak geweest die voor Zwijndrecht bijna 400 jaar
van groot belang was. Namen als Keetmeesterstraat en Westkeetshaven houden de
herinnering aan dat verleden levend.
De heer van Driel was werkzaam bij de laatste zoutkeet die Zwijndrecht kende:
c.v. zoutziederij v/h J. de Bondt.
Aan de hand van dia´s, veelal gemaakt net voor de sluiting van het bedrijf in
1957, wordt duidelijk gemaakt hoe zout in die dagen geproduceerd werd.
Voor iedereen met interesse voor Zwijndrechtse historie is deze serie een verplichting!
Woensdag 20 oktober, aanvang 14.30 uur en 19.30 uur in De Vergulde Swaen, tel.
612 5681.
De toegang bedraagt € 1,00 (voor leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
gratis).
BIJZONDERE LEZING OVER HONDEKARREN
IN DE VERGULDE SWAEN (13 september 2004)
Op woensdag 22 september organiseert de Historische Vereniging Zwijndrecht een
lezing over een verdwenen transportmiddel: de hondekar. De lezing wordt gehouden
door de heer Willemen en begint om 20.00 uur
De titel van de lezing luidt "Met de hond en de hondekar terug in de historie.
Nostalgie met een verdwenen transportmiddel."
De spreker is Bert Willemen uit Rijen, en de lezing duurt 1½ à 2 uur. Naast
het vertonen van de dia´s is er ook een aantal voorwerpen, publicaties, en afbeeldingen
te zien. Dit om meer over dit verdwenen transportmiddel uit het verleden te
laten herleven. Ook wordt uiteengezet waar men nu nog de hondenkar tegen kan
komen.
De lezing begint om 20.00 uur in De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55.
Gezien de kleine expositie die over het onderwerp wordt tentoongesteld kan men
vanaf 19.30 uur naar binnen. De entree bedraagt een euro, maar voor leden van
de Historische Vereniging is de toegang vrij. Reserveren is gewenst via 612
5681.
De expositie over de Rotterdamseweg is nog tot 10 oktober 2004 te bezoeken tijdens
de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag
van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
EXPOSITIE VERGULDE
SWAEN ROTTERDAMSEWEG VERLENGD (30 september 2004)
De foto-expositie over de honderdjarige Nieuwe Huizen en de Rotterdamseweg die
te zien is in oudheidkamer De Vergulde Swaen wordt met een maand verlengd. Het
bestuur van de Historische Vereniging Zwijndrecht geeft daarmee gehoor aan de
talloze geïnteresseerden die nog steeds op deze bijzondere tentoonstelling af
komen.
De expositie geeft, naast de herdenking van het eeuwfeest van de Nieuwe Huizen,
een beeld van de geschiedenis die zich langs de Langeweg/Rotterdamseweg voltrok.
Dat dit ook de geschiedenis is van een groot deel van het oude Zwijndrecht geeft
te denken.
Veel mensen, vooral oudere Zwijndrechtenaren, tonen interesse in de voorbije
beelden en vertellen vaak talloze verhalen of wisselen herinneringen uit. De
bezoekers zijn afkomstig uit verschillende delen van het land.
Volgens het principe "never change a winning horse" is besloten de expositie
met ruim een maand te verlengen en kunnen bezoekers niet tot 10 oktober, zoals
aanvankelijk het plan was, maar tot 21 november genieten van de talloze afbeeldingen
en voorwerpen.
Onderdeel van de collectie is een twintigtal schoolfoto´s van de Morgenstond
en de christelijke mulo. Met name ouderen blijven lange tijd studeren op de
gezichten uit het verleden.
De expositie is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer:
elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00
tot 16.00 uur. Of op afspraak. Via www.swaen.org is al een impressie te zien.
HISTORISCHE VERENIGING KRIJGT UNIEKE SIGARENPERS
Vanaf volgende week kan het bestuur van De Historische Vereniging Zwijndrecht
een antieke sigarenpers aan haar collectie toevoegen. Zij krijgt deze aangeboden
van de heer Bas Both van Rokerscentrum Boulogne uit de Passage.
De ruim honderd jaar oude sigarenpers wordt officieel overgedragen op woensdag
18 augustus om 17.00 uur in De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55.
Het betreft een apparaat waarvan er niet veel meer over zijn in Nederland. Details
over de pers worden verteld tijdens de bijeenkomst. De journalistieke pers wordt
daarvoor van harte uitgenodigd. Na afloop wordt het glas geheven op de aanwinst.
FOTOEXPOSITIE ROTTERDAMSEWEG ENORM SUCCES
De op 9 juli geopende expositie van de Historische Vereniging Zwijndrecht valt
bijzonder goed in de smaak bij de bezoekers van De Vergulde Swaen. Ondanks de
vakantie bekeken reeds ruim tweehonderd mensen de ruim driehonderd foto´s over
de honderdjarige Nieuwe Huizen en de Rotterdamseweg.
Het eerste weekend, dus daags na de officiële opening, waren er al zo´n zestig
bezoekers geweest, een groot succes aldus Marcel Deelen, samensteller van de
expositie. Hoewel in het najaar het boek over de Rotterdamseweg van A. Slobbe
wordt verwacht, wordt de brochure die de tentoonstelling begeleidt, vlot verkocht.
Het blijkt dat de interesse voor de historie en waarschijnlijk ook de hang naar
het verleden groot is onder de bevolking.
"Het leukste zijn de reacties van de bezoekers wanneer ze de foto´s aan het
bekijken zijn. Behalve herkenning ook vaak verrassing. Binnen enkele minuten
staan mensen met elkaar herinneringen uit te wisselen of verhalen te vertellen,"
vertelt Marcel Deelen. "Op die manier komen we als Historische Vereniging de
interessantste dingen te weten. Al zijn veel dingen natuurlijk wel gekleurd,
het zijn immers vaak persoonlijke herinneringen."
Onderdeel van de collectie is een twintigtal schoolfoto´s van de Morgenstond
en de christelijke mulo. Met name ouderen blijven lange tijd studeren op de
gezichten uit het verleden.
Geschat wordt dat deze expositie het bezoekersaantal van de tentoonstelling
over de watersnood (vorig jaar) zal overtreffen. Medio oktober wordt duidelijk
of het aantal van zo´n 2500 inderdaad overtroffen is.
De expositie is tot en met 10 oktober 2004 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak. Via www.swaen.org
is al een impressie te zien.
OPENING HISTORISCHE FOTOEXPOSITIE IN VERGULDE SWAEN
Op vrijdag 9 juli opent mw. E. Los de nieuwe expositie van de Historische Vereniging
Zwijndrecht: Rotterdamseweg, honderd jaar
Nieuwe Huizen.
Mw. Groeneveld is een van de oudste bewoners van de Nieuwe Huizen.
In 1904 werd door het gemeentebestuur aan P. van der Net en Arie Brandt Kzn
te Zwijndrecht vergunning verleend tot het bouwen van zeventien burgerwoningen
aan de Langeweg. Al gauw stonden deze huizen bekend als de "nieuwe huizen".
Honderd jaar later, na een periode waarin de huizen talloze inwoners, crisis,
bezetting en watersnood hebben doorstaan, en waarin ze de meeste huizen in Zwijndrecht
overleefden, staan ze nog steeds bekend als de "Nieuwe Huizen". Markant door
hun uiterlijk, behouden door hun saamhorigheid.
Tijdens de tentoonstelling ter gelegenheid van dit eeuwfeest tevens aandacht
voor de lange weg waaraan de huizen staan, de Rotterdamseweg. Ruim 300 foto´s
geven een beeld van de geschiedenis en de ontwikkelingen van dit oude gedeelte
van Zwijndrecht. Een feest van herkenning!
De opening vindt plaats in de Bovenzaal van het pand aan de Rotterdamseweg 53-55
en begint om 16.30 uur.
De expositie is vanaf 10 juli tot 10 oktober 2004 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
EIGEN INTERNETPAGINA VOOR HISTORISCHE VERENIGING ZWIJNDRECHT / DE VERGULDE SWAEN
Vanaf donderdag 13 mei half vijf is de Zwijndrechtse geschiedenis officieel onderdeel van het wereldwijde web. Op dat tijdstip neemt Piet van Rietschoten, voorzitter van de Historische Vereniging Zwijndrecht en Stichting De Vergulde Swaen, met een symbolische handeling de nieuwe internetsite in gebruik
Maanden van voorbereiding gingen vooraf aan het totstandkomen van de site.
Het begon heel simpel, als een informatief stukje over de Historische Vereniging
en de openingstijden van de oudheidkamer, maar al gauw groeide het geheel uit
tot een uitgebreid overzicht van museum, vereniging en zwijndrechtse historie.
Via internet zijn dan ruim honderd pagina´s en ruim tweehonderd foto´s te raadplegen.
Behalve de lokale geschiedenis staan er heel veel wetenswaardigheden over de
burgemeesters die Zwijndrecht dienden, de (verdwenen) monumenten, de Zwijndrechtse
Nieuwlichters, de exposities van De Vergulde Swaen, de bedrijvigheden ter plaatse,
te veel eigenlijk om op te noemen.
Inhoudelijk is de honderdveertien pagina´s tellende internetsite ontwikkeld
en samengesteld door Marcel Deelen. Het technisch inhoudelijke gedeelte is verzorgd
door de inmiddels in Finland wonende kunstenaar en webmaster Lucien den Arend.
Met zijn ruime ervaring op dit gebied maakt en onderhoudt hij sinds 1997 ondermeer
sites voor (uiteraard) hemzelf, het beeldenpark, de stichting Kezban, tientallen
collega kunstenaars, galeries, musea en bedrijven in binnen- en buitenland.
De lancering van de site, waarvan de naam donderdag officieel wordt bekendgemaakt,
geschiedt in aanwezigheid van het gemeentebestuur, het bestuur van de Historische
Vereniging Zwijndrecht, het bestuur van Stichting De Vergulde Swaen, de pers
en nog enkele genodigden.
OPENING KUNSTEXPOSITIE IN VERGULDE SWAEN
Op donderdag 8 april opent Johan de Witte van galerie Art en Ziel de nieuwe
expositie van de Historische Vereniging Zwijndrecht: Keuze uit het
Zwijndrechtse Kunstenaars
Kollektief.
Tijdens deze kunstexpositie staan werken centraal van Corbeau (Jan de Kraaij),
Anton Gouma, To Kuyper, Piet van Rhoon, Jan Saarloos, en Fred Tuynman.
Het Kunstenaars Kollektief werd opgericht in 1986. De leden echter waren
al veel langer actief op kunstgebied binnen Zwijndrecht. Aanvankelijk bestond
de groep uit vier personen: To Kuyper, Fred Tuynman, Corbeau en Piet van Rhoon.
Doel van de groep was het onderling contact te verstevigen. Men wist van elkaar,
maar kende elkaar niet echt. Soms ontmoette men elkaar tijdens exposities. In
1990 kwam Jan Saarloos erbij, in 1991Anton Gouma. Hoewel uitbreiding altijd
mogelijk was, waakte men ervoor niet zo groot te worden dat gezamenlijke exposities
niet meer mogelijk waren in één zaal.
Het Kollektief bleek een succesformule. In 1991 exposeerden de leden in het
Duitse Norderstedt. Medio 1993 verlieten de leden Gouma en Saarloos het Kollektief.
Piet van Rhoon was in 1988 overleden. Zo gleed de groep langzaam naar de achtergrond.
De Historische Vereniging Zwijndrecht probeert eens per jaar een kunstexpositie
te presenteren waarin werk te zien is dat normaal gesproken niet zo gauw tentoongesteld
wordt. Wanneer het bovendien historisch gezien ook interessant is voor Zwijndrecht,
worden twee vliegen in een klap geslagen.
De opening vindt plaats in de Bovenzaal van het pand aan de Rotterdamseweg 53-55
en begint om 16.30 uur.
De kunstexpositie is vanaf 10 april tot begin juli 2004 te bezoeken tijdens
de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag
van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
Op de agenda staat, naast de diverse jaarverslagen, de verkiezing van een
nieuw bestuurslid. Voorgedragen is emerituspredikant P. Taselaar, die in de
plaats komt van aftredend bestuurslid L. Tempelaar.
Tevens wordt de 12.500e bezoeker in de bloemetjes gezet.
Na het huishoudelijk gedeelte houdt de heer dr René van den Berg een lezing
over "Streekromans in Nederland".
LEZINGEN OVER ARRETIKKERS IN DE VERGULDE SWAEN
(18 februari 2004)
Op woensdag 10 maart houdt De Historische Vereniging Zwijndrecht twee lezingen
over arretikkers. Deze vinden plaats in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de
Rotterdamseweg 53-55.
Een arretikker is een tuig met bellen dat bij het arren op het paard wordt gelegd,
maar het staat ook als synoniem voor de arreslee. Vroeger waren arresleden ´s
winters welhaast gemeengoed, vandaag de dag is het pure nostalgie.
Omdat de sledemodellen, de aankleding en de gebruiken per streek verschilden,
en er door de jaren heen veel mooie sleden werden gebouwd (en bewaard) is er
veel over te vertellen. Ada Boshuizen beschikt over enkele tientallen dia´s
met de mooiste exemplaren. Zij zal haar gehoor ongetwijfeld weten de boeien
met haar uitleg.
Na de pauze becommentarieert Ad Baan een film van Glijden en Rijden waarop ritten
met arresleden zijn te zien. Ook paardenliefhebbers komen hier aan hun trekken.
De lezingen beginnen om 14.00 en 19.30 uur. De entree bedraagt een euro, maar
voor leden van de Historische Vereniging is de toegang vrij. Ook mensen die
deel hebben genomen aan een wintervoorleesavond mogen gratis naar binnen. Reserveren
is gewenst via 612 5681.
De Winterexpositie is nog tot 22 maart 2004 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
RIT PER ARRESLEE VANAF VERGULDE SWAEN (7 februari
2004)
Komende zaterdag, 14 februari, rijdt er voor belangstellenden tussen 14.00 en
16.00 uur een ouderwetse arreslee vanaf De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg
53 - 55. Dit ter opluistering van de expositie over de Winter die aldaar te
zien is.
Arresleden waren vroeger hèt vervoermiddel ´s winters. Diverse foto´s in de
oudheidkamer getuigen hiervan. Vandaag de dag is het slechts nostalgie en zijn
de arresleden ook geschikt gemaakt voor wanneer er geen sneeuw ligt. Ad Baan
is zaterdagmiddag aanwezig om bezoekers gedurende een korte rit, die ondermeer
voert door de ruim honderd jaar oude Wilhelminastraat, het gevoel van vroeger
te geven.
Belangstellenden kunnen tegen een vergoeding van € 2,50 per persoon instappen
(te voldoen aan de balie van het museum). Hiervoor krijgen zij in De Vergulde
Swaen tevens een kop koffie, thee of warme chocolademelk. Dit kan vooraf (tijdens
het wachten) of na afloop van de rit. In de slede kunnen twee of vier mensen
per keer.
lezingen
Op 10 maart vinden twee lezingen plaats over arresleden, om 14.00 en 19.30 uur.
Deze zijn voor iedereen toegankelijk, niet-leden van de Historische Vereniging
betalen € 1,-. Uitleg wordt gegeven door Ada Boshuizen-Dorsman en Ad baan.
De Winterexpositie is nog tot 22 maart 2004 is de te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
EERSTE VOORLEESAVOND IN VERGULDE SWAEN SUCCESVOL
(5 februari 2004)
De eerste voorleesavond die afgelopen woensdag in De Vergulde Swaen plaatsvond,
is bijzonder goed geslaagd. Een tiental mensen was rondom de verteller Ronald
Roël geschaard, die de spits van de avondensessie afbeet.
Van tevoren is niet bekend gemaakt welke verteller/voorlezer de avond leidt.
De eerste indruk was dan ook dat Roel hier vanwege zijn werkzaamheden voor de
Atos aanwezig was. Groot was de verrassing toen hij de verteller bleek. Hij
wist zijn gehoor aanhoudend te boeien met vertellingen over het Amsterdam uit
zijn jeugd. Zijn verhaal werd afgewisseld met nostalgische liedjes, die het
publiek soms aanzetten tot meezingen. Gecombineerd met gemeenschappelijke ervaringen
voldeed de avond aan de opzet: een ouderwets huiselijk, intieme en gezellige
avond rond de haard. De bijeenkomst werd nog kracht bijgezet door de nostalgische
drankjes die werden geserveerd, waaronder boerenjongens, schilletje, oude jenever
en advocaat met slagroom.
De komende vier woensdagen vinden de andere voorleesavonden plaats, waarbij
als verteller/voorlezer zullen optreden (alfabetisch genoemd) Henk Bosch, Tineke
van de Hil, burgemeester Scholten, en dominee Taselaar.
De architect Henk Bosch, die in plaats komt van Herman Marres die helaas af
moest haken, is een bekende figuur in Zwijndrecht.
Later zendt de Atos een compilatie van de avonden uit, te beluisteren via de
ether op 106.1 of via de kabel op 105.9. Hier wordt te zijner tijd bekendheid
aan gegeven.
De voorleesavonden worden - in stijl - gehouden in de pronkkamer van De Vergulde
Swaen aan de Rotterdamseweg 53 - 55. Omdat deze echter plaats biedt aan maximaal
twaalf personen, is de beschikbaarheid van "plaatsbewijzen" beperkt.
Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren.
De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond. Behalve de toegang krijgt men
voor dit bedrag tevens koffie, thee of chocolademelk met wat lekkers, en een
drankje met hapjes.
Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De
Vergulde Swaen.
lezingen
Op 10 maart vinden twee lezingen plaats over arresleden, om 14.00 en 19.30 uur.
Deze zijn voor iedereen toegankelijk, niet-leden van de Historische Vereniging
betalen € 1,-. Uitleg wordt gegeven door Ada Boshuizen-Dorsman en Ad baan.
De Winterexpositie is nog tot 22 maart 2004 is de te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
WINTERVOORLEESAVONDEN IN VERGULDE SWAEN
(16 januari 2004)
De Historische Vereniging Zwijndrecht organiseert in februari en maart een aantal
wintervoorleesavonden. Aanleiding is de expositie die op dit moment te zien
is over de vroegere winters. Het plan werd opgevat om, net als vroeger, een
aantal avonden te vullen met "vertellingen bij het haardvuur".
Of de haard daadwerkelijk brandt is de vraag, maar feit is wel dat een aantal
bekende mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer
van het museum een verhaal vertelt.
Zo zullen (alfabetisch genoemd) Tineke van de Hil, Herman Marres, Ronald Roël,
burgemeester Scholten, en dominee Taselaar elk een avond leiden.
Tineke van de Hil is bekend vanwege de verhalen die zij voor de ATOS voorleest.
Herman Marres is eerder in De Vergulde Swaen te gast geweest toen hij een gedicht
voordroeg bij de opening van Lucien den Arends expositie. Zijn vrouw Margot
begeleidde die bijeenkomst op de harp. Waarschijnlijk komt zij ook nu mee. Ronald
Roël is ook een bekend medewerker van de ATOS en maakt en presenteert diverse
programma´s. Burgemeester Scholten is bekend als eerste burger van Zwijndrecht
en blijkt een boeiend verteller, zo viel tijdens de opening van de winterexpositie
reeds te ervaren. Dominee Taselaar is al jarenlang Hervormd predikant te Zwijndrecht
en ging onlangs met emeritaat.
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Elke avond wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via
de radio.
beperkt
De voorleesavonden worden - in stijl - gehouden in de pronkkamer van De Vergulde
Swaen aan de Rotterdamseweg 53 - 55. Omdat deze echter plaats biedt aan maximaal
twaalf personen, is de beschikbaarheid van "plaatsbewijzen" beperkt.
Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren.
De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond. Behalve de toegang krijgt men
voor dit bedrag tevens koffie, thee of chocolademelk met wat lekkers, en een
drankje met hapjes. Wie alle avonden wil bijwonen, betaalt slechts € 25,- en
ontvangt ook nog eens de 16 pagina´s tellende Winterbrochure.
Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De
Vergulde Swaen.
verrassing
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 4 , 11 , 18 , 25 februari en 3 maart.
Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig) en duren tot uiterlijk
22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer en respons
tijdens de avonden is altijd welkom.
Het blijft een verrassing wie op welke avond vertelt. Dit om te voorkomen dat
iedereen bijvoorbeeld voor één bepaalde persoon komt.
Lezing
De avondensessie wordt afgesloten met twee lezingen op 10 maart. Deze vinden
plaats in de Bovenzaal van De Vergulde Swaen. Centraal staan arresleden. Aan
de hand van dia´s vertelt Ada Boshuizen-Dorsman over de sleden, hun achtergronden
en gebruiken. Na de pauze zijn filmbeelden te zien van Ad Baan over sledetochten
door "Glijden en Rijden".
De lezingen beginnen om 14.00 en 19.30 uur en zijn voor iedereen toegankelijk.
De entree bedraagt een euro, maar voor leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
is de toegang vrij. Ook mensen die deel hebben genomen aan een wintervoorleesavonden
mogen gratis naar binnen. Reserveren is gewenst via 612 5681.
De Winterexpositie is nog tot 22 maart 2004 is de te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
EXPOSITIE "WINTER IN ZWIJNDRECHT"
IN VERGULDE SWAEN (2 december 2003)
Vanaf 13 december kunnen bezoekers van oudheidkamer De Vergulde Swaen genieten
van een ouderwetse winter. In een drie maanden durende expositie wordt aandacht
besteed aan ijsvermaak, barre winters, kerst, sneeuwfoto´s en winterse gebruiken.
Burgemeester Scholten opent de tentoonstelling tijdens een officiële bijeenkomst
op 12 december.
Uiteraard betreft het winter zoals deze "vroeger" werd beleefd. Naast
een drietal duwsleeën, wat kleinere priksleeën, en schilderijen met winterse
voorstellingen van oud-Zwijndrecht zijn er tientallen foto´s te bewonderen.
Behalve sfeerfoto´s zijn er historische opnamen van de winters van 1890 en 1929.
Verder is er aandacht voor oude kerstversiering, kaarsen, de Winterhulp, schaatsen,
en kleding.
Een pronkstuk is wel het schilderij "IJsgang bij Dordrecht" door Willy
Sluiter, in bruikleen gegeven vanuit het gemeentehuis.
De Zwijndrechtse bevolking heeft welwillend diverse foto´s ter beschikking gesteld.
De tentoonstelling wordt begeleidt door een prachtige brochure, zoals we al
haast gewend zijn van de Historische Vereniging Zwijndrecht. Behalve diverse
afbeeldingen van oud Zwijndrecht wordt daarin aandacht besteed aan de geschiedenis
van het schaatsen, de winter van 1928/1929, en winterse gebruiken als kleding
en verwarming. De middenpagina´s van de brochure tonen over de gehele breedte
een foto uit februari 1929 van de bevroren Maas, genomen vanuit Hotel-restaurant
Het Witte Paard.
De officiële opening van de expositie vindt plaats op vrijdag 12 december om
16.30 uur in De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg 53-55. Hiervoor bent u als pers
van harte uitgenodigd. Van 13 december t/m 21 maart 2004 is de expositie te
bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag
en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur.
Of op afspraak.
DIAPRESENTATIE OVER DE ZWIJNDRECHTSE
ZOUTINDUSTRIE (2 oktober 2003)
Op woensdag 5 november geeft de heer P. van Driel twee diapresentaties over
de zoutindustrie in Zwijndrecht. De zoutindustrie is een bedrijfstak geweest
die voor Zwijndrecht bijna 400 jaar van groot belang was. Namen als Keetmeesterstraat
en Westkeetshaven (helaas weer uitgebreid in het nieuws) houden de herinnering
aan dat verleden levend.
De heer van Driel was, evenals zijn vader, zelf werkzaam bij de laatste zoutkeet
die Zwijndrecht heeft gekend: c.v. zoutziederij v/h J. de Bondt.
Aan de hand van dia´s, veelal gemaakt net voor de sluiting van het bedrijf in
1957, wordt duidelijk gemaakt hoe zout in die dagen geproduceerd werd. Het is
haast aandoenlijk om te zien hoe bijv. het ruwe zout in karretjes over de Ringdijk
werd getransporteerd, waar nog bijna geen verkeer was.
Voor iedereen met interesse voor Zwijndrechtse historie is deze serie een verplichting!
Woensdag 5 november, aanvang 14.30 uur en 19.30 uur in De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg
55, tel. 612 5681.
De toegang bedraagt € 1,00 (voor leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
gratis).
NIEUWE EXPOSITIE VERGULDE SWAEN STELT
GROOTINT EN BROEDERTROUW CENTRAAL
Tevens aandacht voor 25-jarige Moerdijkbrug (22 september 2003)
Op 3 oktober wordt een nieuwe tentoonstelling in de serie "Zwijndrechtse
Bedrijven van 19toen tot nu" geopend in De Vergulde Swaen. Het is de derde
expositie met dit thema. In de schijnwerpers komen de honderdjarige Sleepdienst
Broedertrouw alsmede het constructiebedrijf Grootint.
Feitelijk zijn beide bedrijven niet meer zelfstandig: Grootint werd in 1990
overgenomen door Heerema als werkmaatschappij van de Heerema Fabrication Group
(HFG), terwijl de werkmaatschappijen "Broedertrouw" en de waterafdeling
van Van der Wees samengevoegd werden tot Van der Wees Watertransporten bv .
Gezien hun rijke Zwijndrechtse historie is er heel wat van de geschiedenis te
zien. Een gezamenlijk onderdeel is de huidige Moerdijkbrug. Deze werd in de
jaren 1976 en 1977 door Grootint gefabriceerd en door Broedertrouw versleept.
In 1978 werd de brug officieel in gebruik genomen.
De officiële opening van de expositie vindt plaats op vrijdag 3 oktober om 16.30
uur in De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg 53-55. Van 4 oktober t/m 7 december
is de expositie te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer:
elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ´s zondagmiddags van 13.00
tot 16.00 uur. Of op afspraak.
NIEUWE MUSEUMGIDS LEIDT BEZOEKER DOOR VERGULDE
SWAEN (4 september 2003)
Sinds kort is de Historische Vereniging Zwijndrecht een klein boekwerkje rijker: "Een
rondgang door De Vergulde Swaen" leidt bezoekers door de oudheidkamer aan
de Rotterdamseweg en langs de rijke historie van het pand.
Er was al geruime tijd behoefte aan een dergelijke gids. Bezoekers vragen vaak
waar te beginnen bij hun rondwandeling door het pand. Behalve afbeeldingen bevat
het werkje ook twee plattegronden, één van de boven- en één van de benedenverdieping.
De auteur is Marcel Deelen, bestuurslid van de Historische Vereniging Zwijndrecht
en belast met de inrichting van het pand en het beheer van de inventaris. Vanaf
de oprichting van de oudheidkamer is hij intens betrokken bij de realisatie.
De gids beschrijft elke ruimte in het pand, één van de oudste in Zwijndrecht,
en legt uit wat er zoal te zien is. Verhelderend is het stuk over de geschiedenis
van het gebouw.
Zo blijkt dat driehonderd jaar geleden op dit adres al een Vergulde Swaan was
gevestigd. Toen was het een herberg nabij het tolhek, op de route naar het veer
met Dordrecht. In 1769 verandert de naam in "de Swaan" en vanaf ongeveer
1849 wordt deze naam helemaal niet meer gebruikt. De herberg is dan veranderd
in drie woonhuizen. Tot 1845 is het pand zo´n honderd jaar in handen van één
familie gebleven, Vlasblom / Monhemius. Enkele Vlasbloms waren ook schepen van
Hendrik Ido Ambacht.
Intrigerend is de foto op de achterzijde van het boekje: het toont een gebouw
aan de Langeweg omstreeks 1700. "De Vergulde Swaan" voor de grote
verbouwing in 1790?
Verder staan er aardige wetenswaardigheden in de gids. Ieder die interesse heeft
in de plaatselijke historie doet er goed aan dit werkje aan te schaffen. Voor
degenen die nog nooit in De Vergulde Swaen zijn geweest een mooie aanleiding
om eens te gaan kijken.
"Een rondgang door De Vergulde Swaen" kost één euro en is verkrijgbaar
bij de balie van De Vergulde Swaen. De oudheidkamer is gevestigd aan de Rotterdamseweg
53-55 en is geopend op woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur en ´s zondagmiddags
van 14.00 tot 17.00 uur.
Monumentendag
Tijdens de Open Monumenten dag op 14 september is De Vergulde Swaen uiteraard
ook geopend. Te zien is tot eind van de maand de expositie over de Zwijndrechtse
boerderijen en het daarbij behorende landleven.
Op 3 oktober wordt de derde bedrijvententoonstelling officieel geopend, waar
Grootint en de honderdjarige Broedertrouw centraal zullen staan.
NIEUWE BROCHURE BIJ EXPOSITIE ZWIJNDRECHTSE
BOERDERIJEN IN DE VERGULDE SWAEN (21 juli 2003)
"Hoewel daar steeds minder van terug te vinden is, stond Zwijndrecht de laatste
eeuwen bekend als tuindersdorp. Vooral Walburg was een aaneenschakeling van
tuindersbedrijven.
Toch was de gehele waard vanaf de herbedijking in 1331 één groot landbouwgebied.
In eerste instantie had deze landbouw vooral een zelfverzorgend karakter. In
de 15e en 16e eeuw kwam de nadruk steeds meer te liggen op handelsgewassen."
Zo begint de nieuwe brochure die de Historische Vereniging Zwijndrecht uitgeeft
bij de tentoonstelling over Zwijndrechtse boerderijen en het boeren- en tuindersleven
vroeger. Omdat 2003 het Jaar van de Boerderij is, staat dit onderwerp de hele
zomer centraal in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55.
Sinds de opening van de expositie op 6 juni kan de bezoeker van deze museale
herberg kennismaken met of opnieuw terugzien op hetgeen er vroeger op tuindersgebied
in Zwijndrecht was. Met pijn in het hart blijkt dan dat schitterende landschappen,
traditionele gebruiken en monumentale hofsteden, die de Zwijndrechtse Waard
ooit rijk was, voorgoed tot het verleden behoren. Terecht dat over deze boerderijenwaard
de vraag wordt gesteld "Boerderijen waard?"
De tentoonstelling van foto´s, voorwerpen, klederdracht en gereedschap wordt
ondersteund door een audiovisuele presentatie en door deze nieuwe brochure die
vanaf zaterdag te koop is. Via een beknopt geschiedenisoverzicht wordt de lezer
geleid langs verdwenen maar nog steeds bekende boerderijen en hun bewoners,
en wordt zijdelings wat verteld over het boerenleven en de daarbij behorende
werkzaamheden als hooien, kaasmaken en vlasteelt. Ook de dracht van de Zuid-Hollandse
Eilanden blijft niet onbesproken.
Medio augustus wordt de expositie enigszins omgebouwd en komt wat meer nadruk
te liggen op landbouw en veeteelt. Tot en met 28 september is elke geïnteresseerde
bezoeker van harte welkom.
De brochure kost € 2,-
ZWIJNDRECHTSE BOERDERIJEN IN DE VERGULDE
SWAEN (19 mei 2003)
Vanaf juni wijdt de Historische Vereniging Zwijndrecht een expositie aan hetgeen
Zwijndrecht heeft voortgebracht op het gebied van het boeren- en tuindersleven.
In aansluiting op het themajaar "2003, Jaar van de boerderij" wordt
begonnen met een overzicht van de Zwijndrechtse boerderijen, waarvan er nog
maar een enkele over is. Later in de zomer wordt dieper ingegaan op het boeren-
en tuindersleven vroeger.
In Zwijndrecht stonden vroeger aardig wat boerderijen. Daar was ook de ruimte
voor. Gaandeweg werden er steeds meer gesloopt of kregen een ander bestemming.
Een bekend voorbeeld daarvan is Het Hof (sportschool) of het onlangs gesloopte
Panoord (Scouting).
Inmiddels beschikt de Historische Vereniging over een aantal mooie foto´s van
diverse boerderijen en het daarbij behorende landleven. Voor de expositie wordt
echter nog gezocht naar wat geschiedenis achter de bouwwerken. Wanneer werd
een boerderij gebouwd, wanneer (eventueel) gesloopt, wie woonden er, wat gebeurde
er aan bijzonderheden.
Ongetwijfeld leven er onder de Zwijndrechtse bevolking nog diverse herinneringen.
Voor de komende expositie zijn deze herinneringen nodig voor een kleine brochure
of voor tekstjes bij de foto´s.
De Historische Vereniging verzoekt ieder die details weet over dit onderwerp,
dit op papier te zetten of te vertellen aan één van de bestuursleden. Dit kan
tijdens de openingstijden van het museum, woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 uur en zondagmiddag van 14.00 tot 17.00 uur. Of via (078) 612 5681. De
Vergulde Swaen is gevestigd aan de Rotterdamseweg 53-55.
VERKOOP WERKEN LUCIEN DEN AREND
IN VERGULDE SWAEN (14 mei 2003)
De laatste weken van de afscheidsexpositie van Lucien den Arend, die tot 25
mei in De Vergulde Swaen loopt, kunnen geïnteresseerden werken kopen van de
kunstenaar. Het gaat dan om aquarellen uit zijn vroege periode (jaren ´60 en
´70) en sculpturen.
Aanvankelijk wilde Lucien den Arend al zijn werken meenemen naar Finland. Gezien
echter de reacties van bezoekers en het naderende afscheid van Nederland wil
hij toch werken verkopen aan liefhebbers.
Aan de meeste werken, met name de schilderstukken die het vergane Zwijndrecht
verbeelden, heeft Lucien goede herinneringen. Om die reden wou hij alles eigenlijk
het liefst meenemen en in zijn nieuwe atelier en expositieruimte in Finland
neerzetten of ophangen. De komende twee weken wil hij liefhebbers toch de kans
geven iets aan te schaffen.
Er zijn ook nog enkele door de kunstenaar gesigneerde tentoonstellingsaffiches
verkrijgbaar à € 6,- , setjes met ansichtkaarten van zijn werk (€ 3,-) alsmede
diverse gesigneerde en gelimiteerde kleurenreproducties van aquarellen (€ 15,-).
Historie en kunst centraal
DIVERSE LEZINGEN IN DE VERGULDE SWAEN (07 april 2003)
De komende vier weken worden er vijf lezingen gehouden met drie verschillende
onderwerpen in oudheidkamer De Vergulde Swaen. Deze gaan uit van de Historische
Vereniging Zwijndrecht. Centraal staan de afbraak van het oude Veerplein en
Ringdijk, kunst van Lucien den Arend, en de Lindtsedijk.
Kunst
Op 18 april houdt Lucien den Arend een lezing over zijn werk en kunst in het
algemeen. Hij doet dit aan de hand van zijn internetpagina. Zijn verhaal hangt
met name af van de vragen die er van zijn toehoorders komen.
Omdat niet bekend is hoeveel belangstelling er zal zijn en omdat er dit keer
slechts één lezing wordt gehouden over dit onderwerp, verdient het aanbeveling
hiervoor te reserveren bij De Vergulde Swaen. Dit kan tijdens de openingstijden
aan de balie of telefonisch via nummer (078) 6125681.
De lezing begint om 19.30 uur en duurt inclusief pauze ongeveer twee uur.
De toegang is vrij voor leden van de Historische Vereniging, nietleden betalen
€ 1,00.
Er zijn overigens nog enkele door de kunstenaar gesigneerde tentoonstellingsaffiches
verkrijgbaar à € 6,- , setjes met ansichtkaarten van zijn werk (€ 3,-) alsmede
diverse gesigneerde en gelimiteerde kleurenreproducties van aquarellen (€ 15,-).
Veerplein en Ringdijk
Woensdag 23 april vinden er twee lezingen plaats over de afbraak van het oude
Veerplein en de Ringdijk in de jaren zestig en zeventig. Unieke dia´s geven
een dramatische weergave van de teloorgang van dit oude Zwijndrecht. De dia´s
zijn indertijd gemaakt door Lucien den Arend, die aan het Veerplein woonde en
alles van nabij meemaakte. Hierdoor zijn unieke beelden te zien. Lucien houdt
ook het verhaal erbij. De kans dit mee te maken is eenmalig, alle dia´s gaan
mee met de verhuizing naar Finland.
De lezingen beginnen om 14.00 uur en 19.30 uur en duren inclusief pauze ongeveer
twee uur.
De toegang is vrij voor leden van de Historische Vereniging, nietleden betalen
€ 1,00.
Reserveren bij De Vergulde Swaen, tijdens de openingstijden aan de balie of
telefonisch via nummer (078) 6125681.
Lindtsedijk
Op woensdag 7 mei tenslotte houdt Arie Slobbe twee lezingen over de Lindtsedijk.
De lezingen zijn een vervolg op de drie eerdere lezingen over de Ringdijk. Aan
de hand van lichtbeelden wordt de geschiedenis van dit gedeelte dijk toegelicht.
De lezingen beginnen om 14.00 uur en 19.30 uur en duren inclusief pauze ongeveer
twee uur.
De toegang is vrij voor leden van de Historische Vereniging, nietleden betalen
€ 1,00.
Reserveren bij De Vergulde Swaen, tijdens de openingstijden aan de balie of
telefonisch via nummer (078) 6125681.
HISTORISCHE VERENIGING ZWIJNDRECHT ACTIEF TIJDENS MUSEUMWEEKEND
(31 maart 2003)
Oudheidkamer De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg 53-55 te Zwijndrecht doet mee
aan het museumweekend op 12 en 13 april.
Het museum is dat weekend geopend op zaterdag van 10.00 - 16.00 uur en zondag
voor de gelegenheid van 12.00 - 16.30 uur in plaats van 14.00 tot 17.00 uur.
De toegang is gratis, wel mag een bijdrage worden gegeven voor de Historische
Vereniging Zwijndrecht.
Naast de gebruikelijke vaste expositie van oudheidkundige voorwerpen en zaken
die op Zwijndrecht betrekking hebben, is er de afscheidsexpositie van Lucien
den Arend, internationaal schilder en beeldhouwer. Getoond worden schilderijen
met Zwijndrechtse onderwerpen uit zijn beginperiode, diverse sculpturen en voorbeelden
van landschapskunst. Een maquette van zijn Walburgproject is opgesteld.
Rondleidingen zijn er op verzoek.
Verder kunnen geïnteresseerden informatie inwinnen omtrent hun voorgeslacht
(genealogie) en de archeologische geschiedenis van Zwijndrecht.
ONTHULLING GLAS-IN-LOODRAMEN TIJDENS
LEDENVERGADERING HISTORISCHE VERENIGING ZWIJNDRECHT (24 maart 2003)
Tijdens de ledenvergadering van de Historische Vereniging Zwijndrecht op woensdag
26 maart zal voorzitter Piet van Rietschoten twee bijzondere glas-in-loodramen
onthullen. Maanden van voorbereiding gingen vooraf aan het geschikt maken van
de ramen voor tentoonstelling.
De ramen zijn afkomstig uit twee deuren uit het voormalige pand aan de Kerkstraat
6, waar C. Bezemer woonde, eigenaar van het transportbedrijf Bezemer. Via omzwervingen
kwamen ze in het bezit van de Historische Vereniging.
Eind 2002 / begin 2003 zijn de ramen, die dateren uit de jaren dertig van de
vorige eeuw, gerestaureerd door een deskundige uit Oudenbosch, waarna door professionele
vrijwilligers die verbonden zijn aan De Vergulde Swaen, een houten raamwerk
is gemaakt met verlichting. Hierdoor komen de ramen optimaal uit. Voor de restauratie
is gebruik gemaakt van oud glas en zijn de ramen zoveel mogelijk in authentieke
staat gehouden.
publiekstrekker
De ramen, waarvan de één ooit zat in de deur van de keuken naar de gang, en
de ander in de deur van de kamer naar de gang in het pand aan de Kerkstraat,
tonen een paard en een vrachtauto. De vrachtauto was indertijd de vervanger
(opvolger?) van het paard, dat volgens overlevering luisterde naar de naam "Bles".
De glas-in-loodramen symboliseren het transportbedrijf, dat tevens een zand-
en grindhandel was. Voor oudheidkamer De Vergulde Swaen is het gerestaureerde
geheel een enorme aanwinst en een historische publiekstrekker.
Scheidende bestuursleden
Tijdens de ledenvergadering, die begint om 20.00 uur, wordt tevens afscheid
genomen van twee bestuursleden: A. Slobbe en H.C. Popijus. Arie Slobbe stond
mede aan de wieg van de Historische Vereniging Zwijndrecht en was jarenlang
voorzitter, Kees Popijus was jarenlang secretaris. Beide heren vonden het tijd
om een stapje terug te doen.
Als de leden instemmen met het voorstel worden de nieuwe bestuursleden de heren
D. Groeneveld en C.J. Blacquière.
Verder is het de bedoeling dat, indien aanwezig, het vijfhonderdste lid van
de Vereniging dat onlangs is ingeschreven, een geschenk wordt overhandigd.
den
Arend verlaat nederland
"AFSCHEIDSEXPOSITIE LUCIEN DEN AREND" IN DE VERGULDE SWAEN (20 maart 2003)
Komende vrijdag, 28 maart, wordt om 16.30 uur de nieuwe expositie in De Vergulde
Swaen geopend. Centraal staat het werk van Lucien den Arend, de Zwijndrechtse
kunstenaar die medio mei Nederland verruilt voor Finland.
De expositie is toegespitst op de tijdsspanne tussen aquarellen uit zijn beginperiode
toen hij Zwijndrecht en omgeving nog onbevangen observeerde, en zijn laatste
ruimtelijke werk. Te zien zijn een aantal aquarellen en olieverfschilderijen,
enkele grote sculpturen (waaronder zijn "Renversé en dehors", het werk dat koningin
Beatrix selecteerde voor de tentoonstelling in het Stedelijk Museum in Amsterdam
in 2000), alsmede kleinere objecten waarin vorm en lijn het belangrijkste zijn.
Ook is een aantal van zijn maquettes van landschapskunst geëxposeerd..
landschapskunst
Lucien den Arend (15-12-1943 Dordrecht) is een nationaal en internationaal gewaardeerd
kunstenaar. Zijn Walburgproject in Zwijndrecht was een voorloper van omgevingskunst
en wordt zo nog steeds gezien. Sinds de internationale vakliteratuur dit als
"precursor of environmental sculptures" beschreef, hebben kunsthistorici en
groepen uit onder meer Duitsland, Groot Brittannië, Japan en de Verenigde Staten,
Zwijndrecht bezocht om dit kunstwerk te zien. Onlangs, met de bouw van de wijk
Volgerlanden tussen Hendrik Ido Ambacht en Zwijndrecht, is het project uitgebreid
met een kruisvormig eiland.
Den Arend, die zijn opleiding genoot in Los Angeles, en die van 1984 tot 1987
voorzitter was van de Nederlandse Kring van Beeldhouwers, legt zichzelf geen
beperkingen op qua materiaal en techniek. Het gaat hem om de boodschap die via
de meetkundige constructie en ordening te realiseren is. Soms resulteert zijn
werk in verplaatsbare objecten - maar ook ontstaan zo omgevingen in het stedelijke
of landschappelijke milieu.
Schaal is voor hem van essentieel belang. Het beeld verhoudt zich tot de menselijke
maat en vice versa. Daar waar andere beeldende kunstenaars een boodschap door
middel van de inhoud van hun werk overbrengen, betrekt hij de beschouwer/betreder
van het werk in een spel van lijnen vlakken en materialen.
De tentoonstelling loopt tot eind mei.
Lezingen
Naar verwachting houdt Lucien den Arend op een woensdag in april twee lezingen
over zijn werk en kunst in het algemeen. Over de definitieve datum volgt nog
nader bericht.
Brochure
De expositie wordt begeleidt door een kleurenbrochure. De prijs bedraagt € 1,00
. Verder zijn er nog enkele door de kunstenaar gesigneerde tentoonstellingsaffiches
verkrijgbaar à € 10,- , setjes met ansichtkaarten van zijn werk en enkele kleurenreproducties
van aquarellen met signatuur.
Bezoekers stromen toe
"FEBRUARI 2003 - VIJFTIG JAAR NA DE WATERSNOODRAMP"
EXPOSITIE IN DE VERGULDE SWAEN (30 januari 2003)
De watersnoodexpositie in De Vergulde Swaen staat erg in de belangstelling bij
de Zwijndrechtse bevolking. Onlangs bezochten op een zondagmiddag maar liefst
112 bezoekers de tentoonstelling.
Dat de herdenking leeft is bekend. Maar dat de beelden uit die tijd zoveel belangstellenden
trekken is boven verwachting. De bijna vijftig foto´s van het ondergelopen Zwijndrecht
en de tientallen foto´s van de oude Ringdijk bieden de bezoeker een duidelijk
beeld van de voorbije gebeurtenissen en situaties. Ook de collage van Helena
van Namen, met daarbij getuigenissen van slachtoffers, wordt als bijzonder indrukwekkend
ervaren.
Helena van Namen schreef in de door de Historische Vereniging uitgegeven brochure
ook een aangrijpend verhaal over de gebeurtenissen in Zwijndrecht. Tevens wordt
dieper ingegaan op de waarschuwing die Broedertrouwschipper C. den Boer twee
weken voor de ramp gaf.
Deze brochure vindt gretig aftrek onder de bezoekers. Wellicht speelt de lage
prijs (twee euro) ook een rol.
Lezingen
Naar verwachting zullen de beide lezingen over de Watersnood op woensdag 12
februari ook druk worden bezocht. Het verdient aanbeveling hiervoor te reserveren
bij De Vergulde Swaen. Dit kan tijdens de openingstijden aan de balie of telefonisch
via nummer (078) 6125681.
De lezingen, ondersteund door een diapresentatie, worden verzorgd door de heer
Ph. de Koning, en beginnen om 14.00 en 19.30 uur.
Het verhaal beslaat ca. 1 uur en 30 minuten, onderbroken door een koffiepauze.
De toegang is vrij voor leden van de Historische Vereniging, nietleden betalen
€ 1,00.
Boek
Van het boek "Aan de rand van de Ramp", uitgegeven door de gemeente
Dordrecht, heeft De Vergulde Swaen nog een twintigtal exemplaren in voorraad.
De prijs bedraagt € 24,95.
De
Vergulde Swaen
