|
Actueel
adresgegevens
mededelingenkrant
persberichten
Het Museum
Het pand
Balieruimte
Exposities
Gelagkamer
Stijlkamer
Bovenzaal
Uitgaven (boeken)
Vrijwilligers
Vrienden van
Winkel
Archeologie
Werkgroep
Opgravingen
De Vergulde Swaen
Herv. kerk Heerjansdam
Pietermankerk
Slagveld
Veerplein
Genealogie Geschiedenis Zwijndrecht
Algemeen
Geschreven geschiedenis bedijking
Wapen en vlag
naam
Bedrijvigheden
Glasfabricage
Guanofabriek
Howard & Co
Jurgens & v/d Berg
Scheepswerf Kooiman
tuinderijen
Veiling
zoutbereiding
Zoutketen
Bijzondere perioden
bezettingsjaren
St. Elisabethsvloed
Doleantie
Bezettingsjaren
Watersnood 1953
Kanaal om Zwijndrecht
Dijkverhoging
Aanleg tunnel
Zwijndrechtse Nieuwlichters
Burgemeesters
Heerlijkheid Meerdervoort
Kasteel Develstein
Klooster Eemstein
Kunst
Anton Verhoeven
Willy Sluiter
Clement Bezemer
Lucien den Arend
Beeldenpark
Beeldenroute
Monumenten
Kijfhoekkerk
Oude kerk
Lindtse kerk
Pietermankerk
Raadhuis
Rotterdamseweg 38
Watertoren
Verdwenen monumenten
Boerderij Kerkstraat
Huis Nederhoven
Huis Walburg
Molens
Raadhuis Veerplein
Stadsgalg
Veerhuis
Verkeer en vervoer
Rijksweg
Spoor
Spoorbrug
RTM
Veer
Voormalige gemeenten
Meerdervoort
Heer Oudelands Ambacht
Kijfhoek
Groote Lindt
Kleine Lindt
Heerjansdam
Historische Vereniging
Lidmaatschap
Interesseavonden
Periodiek
Schenkingen
Uitgaven (boeken) (zelfde als bij Museum) Fotoarchief
Collectie Van Dam
Overige
| |
Persberichten
Unieke aanwinst gunt
Zwijndrecht blik in 18e eeuw (24 oktober 2008)
Dood en verderf in Zwijndrecht (16 oktober 2008)
Foto-albums weer te zien in De Vergulde Swaen (25 Juli 2008)
Voorleesavonden in De Vergulde Swaen dit jaar bijzonder succesvol
(6 maart 2008)
Weer Wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen (16 Januari 2008)
gewijzigde openingstijd Vergulde Swaen (02 januari 2008)
Historische Vereniging Zwijndrecht bestaat 25 jaar (6 september 2007)
Stijlkamer De Vergulde Swaen herstijld (8 Mei 2007)
Levende muziek bij Wintervoorleesavond in De Vergulde Swaen (7 Februari 2007)
Weer Wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen (11 januari 2007)
Lezing
zoutketen in De Vergulde Swaen (27 December 2006)
Historische Vereniging Zwijndrecht in roes door eeuwoud
biertje (15 December 2006)
Lezing kasteel Develstein in De Vergulde Swaen (7 november 2006)
Foto’s Norderstedt in De
Vergulde Swaen (5 oktober 2006)
Lezing Pieterman wegens succes nogmaals in De Vergulde Swaen (27 september 2006)
Foto-albums en oude radio’s in De Vergulde Swaen (21 augustus 2006)
Ander
internetadres oudheidkamer De Vergulde Swaen (31 mei 2006)
Pieterman centraal in lezing De
Vergulde Swaen 18 mei 2006
Rembrandt in Zwijndrecht (4 mei
2006)
Expositie Zestig jaar Rode Kruis afdeling Zwijndrecht (4 mei 2006)
Emaille
albatros verrijkt Vergulde Swaen (3 mei 2006)
Unieke
pereboom voor oudheidkamer Zwijndrecht (30 maart 2006)
Boekhandel De
Salon en De Vergulde Swaen organiseren Mozartavond (28 februari 2006)
Drieduizend historische foto’s in De Vergulde Swaen (17 februari 2006)
Romeinen
twee weken langer in Zwijndrecht (13 februari 2006)
Weer wintervoorleesavonden in De Vergulde Swaen (12 januari 2006)
schrijfwedstrijd moet zwijn van achtergrond voorzien (27 december 2005)
historische
Vereniging werft jeugdleden
(1 december 2005)
tentoonstelling
Romeinen in Zuid-Holland in De Vergulde Swaen (16
november 2005)
boek over speeltuin west
gepresenteerd (30 september 2005)
het Geklank des Konings:
harmonische expositie (6 juni 2005)
extra burgemeester voor
Zwijndrecht (25 mei 2005)
herinneringen gezocht aan
Meerdervoort (18 mei 2005)
lezing
over verzetsheld Gerrit de Waard in De Vergulde Swaen (4 april 2005)
bijzondere
aanwinst in Vergulde Swaen (23 maart 2005)
lezing over
binnenscheepvaart in De Vergulde Swaen (10 maart 2005)
veelzijdig en vol
programma tijdens Boekenweek (23 februari 2005)
bevrijding is aanstaande in vergulde Swaen (23
februari 2005)
wintervoorleesavonden in
Vergulde Swaen (18 januari 2005)
schetsen Anton Verhoeven sloop Ringdijk in Vergulde Swaen (18 november 2004)
lezing over de verdwenen
zwijndrechtse tram (12 november 2004)
diapresentatie over de
Zwijndrechtse zoutindustrie (7 oktober 2004)
bijzondere lezing over hondekarren in De Vergulde Swaen (13 september 2004)
expositie Vergulde
Swaen Rotterdamseweg verlengd (30 september 2004)
historische vereniging
krijge unieke sigarenpers (11 augustus 2004)
fotoexpositie
Rotterdamseweg enorm succes (2 augustus 2004)
historische foto-expositie Nieuwe Huizen Rotterdamseweg
(5 juli 2004)
eigen internetsite
voor Historische Vereniging
Zwijndrecht / de Vergulde Swaen
opening
kunstexpositie in Vergulde Swaen (10 april 2004)
ledenvergadering 2004
lezingen over arretikkers in de Vergulde Swaen
(18 februari 2004)
rit per arreslee vanaf Vergulde Swaen (7 februari
2004)
eerste voorleesavond in Vergulde Swaen succesvol
(5 februari 2004)
wintervoorleesavonden in Vergulde Swaen (16 januari 2004)
expositie "Winter in Zwijndrecht"
in Vergulde Swaen (2 december 2003)
diapresentatie over Zwijndrechtse
zoutindustrie
(2 oktober 2003)
nieuwe expositie stelt Grootint en
Broedertrouw centraal (22 september 2003)
museumgids leidt bezoeker door Vergulde Swaen (4 september 2003)
nieuwe brochure bij expositie zwijndrechtse boerderijen (21 juli 2003)
Zwijndrechtse boerderijen in De Vergulde Swaen (19 mei 2003)
verkoop werken Lucien den Arend in Vergulde Swaen (14 mei 2003)
diverse lezingen in de Vergulde Swaen (07 april 2003)
historische Vereniging Zwijndrecht actief tijdens Museumweekend (31 maart 2003)
onthulling glas-in-loodramen tijdens ledenvergadering Hist. Ver. Zwijndrecht (24
maart 2003)
afscheidsexpositie Lucien den
Arend in de Vergulde Swaen (20 maart 2003)
februari 2003 - Vijftig jaar na de watersnoodramp (30 januari 2003)
Eeuwenoud tableau terug in
Zwijndrecht UNIEKE AANWINST GUNT ZWIJNDRECHT BLIK IN 18E EEUW (24 oktober
2008)
lees meer hierover in onze speciale uitgave van de
mededelingencourant, Het Tableau
Een tableau van 30 tegels met daarop een afbeelding
van Zwijndrecht in de 18e eeuw. Dat was voldoende om het bestuur van de
Historische Vereniging Zwijndrecht in vervoering te brengen en stappen te
ondernemen om het twaalfduizend euro kostende voorwerp aan te schaffen. Dat kon
niet zonder hulp van het Prins Bernhard Cultuurfonds , de gemeente Zwijndrecht
en een aantal privé-sponsors.

Dolgelukkig is het bestuur van de Historische bestuur Vereniging Zwijndrecht. Ze
heeft de hand kunnen leggen op een zeer bijzonder object dat een blik gunt in
het Zwijndrecht van de 18e eeuw. En dat is bijzonder voor een plaats die
weliswaar een millennium oud is, maar weinig van die oudheid tastbaar heeft.
Waarschijnlijk is het te danken aan het initiatief van een particulier dat het
tegeltableau ooit is vervaardigd. Bijzonder is dat het de eeuwen heeft doorstaan
en dat zonder noemenswaardige schade. Wat het nog meer bijzonder maakt is dat de
voorstelling een ‘stadsgezicht’ is, in tegenstelling tot de gebruikelijkere
afbeeldingen als fruit, vee, bloemen of schepen.
Het tableau verbeeldt een deel van de Zwijndrechtse oever, met centraal de
scheepswerf van Van der Pijpen die destijds gevestigd was naast het huidige
Maasplein. Later zaten daar scheepswerf Visser en vanaf 1884 scheepswerf Gebr.
Kooiman.
De afbeelding is terug te vinden in het bekende prentje van Zwijndrecht uit De
Stads- en Dorpsbeschrijver van Van Ollefen uit 1793.
Begin
Het terugvinden van het tegeltableau, dat jarenlang ‘zoek’ was, laat
zich beschrijven als een spannend verhaal. Het begint op 11 maart 2007 wanneer
een antiquair, kennis van bestuurslid Marcel Deelen, de oudheidkamer bezoekt.
Hij is geïntrigeerd door de tekening van een tegeltableau dat J. Vogel tijdens
zijn onderduikperiode in 1943 natekende. Hij kent het tableau namelijk ! Een
kort telefoontje naar een collega in Delfshaven bevestigt zijn vermoeden: het
gaat om hetzelfde tableau. Eventuele twijfel omtrent de locatie (wel of niet
Zwijndrecht) wordt terstond weggenomen na vergelijking met de Van Ollefenprent.
De plekken zijn identiek, op enkele artistieke vrijheden na. Latere
vergelijkingen met kaartmateriaal en oude foto’s bevestigen dit.
Sponsors
Al snel rijst het besef dat dit tableau een uniek object uit de
Zwijndrechtse geschiedenis is dat beslist terug moet naar Zwijndrecht. Een
unieke kans als deze doet zich slechts sporadisch zo niet eenmalig voor. De
enige weg is sponsoring, want de vraagprijs is te hoog voor de kas van de
Historische Vereniging. In de praktijk blijkt het niet mogelijk het tableau te
financieren middels één enkele sponsor. Gezocht wordt dus naar meerdere.
Daarnaast wordt het Prins Bernhard Cultuurfonds alsmede de gemeente Zwijndrecht
aangeschreven. Ook scheepswerf Gebr. Kooiman BV, vandaagdedag (sinds 1975)
gevestigd aan de Lindtsedijk, doet een forse duit in het zakje. Andere sponsors
zijn notariskantoor Wery Goedegebuure en Partners en....
Historie
Haar opbloei dankt Zwijndrecht aan haar ligging aan de Oude Maas, en met name
het feit dat er een veerverbinding was met de stad Dordrecht aan de overzijde.
Mede door de strategische ligging aan deze noord-zuidverbinding kreeg
Zwijndrecht veel verkeer te verwerken. Langs de weg er heen, de Langeweg of
Rijksstraatweg, waren diverse winkels en herbergen en ook aan het Marktveld zelf
waren diverse logementen voor de gasten die moesten wachten op hun doorreis.
Dit centrum van Zwijndrecht is door de eeuwen heen herhaalde malen veranderd van
aanzien. Het beeld dat de tekenaar, die het boek van Van Ollefen voorzag van
prentjes, voor ogen kreeg, verschilde van het tafereel dat een andere tekenaar
ruim een eeuw later zag, en nog geen eeuw daar weer na had het Veerplein wederom
een gedaanteverwisseling ondergaan.

De rivier bood uiteraard ook gelegenheid aan diverse scheepstimmerwerven. Eén
daarvan was Helling- en Timmerwerf Van der Pijpen die in elk geval in de 17e
eeuw daar was gevestigd. Op een plattegrond van Matthijs van Nispen uit 1694 is
de scheepswerf te zien. Deze werf wordt in de 18e eeuw overgenomen door Visser
en in 1884 door de gebroeders Kooiman. Uiteindelijk stopt de zo’n driehonderd
jaar durende scheepsbouwactiviteit op die locatie in 1975.
In het onlangs verschenen boek ‘Zwijndrechtse Wetenswaardigheden III’ is het
tableau toevallig nog afgebeeld (althans, de tekening van J. Vogel) met onder
meer in het bijschrift dat onbekend is waar dit tableau zich thans bevindt. Het
is dankzij de tekening van Jan Vogel dat het spoor is ontdekt van het originele
tableau.
Topstukken
In het museum zijn slechts twee voorwerpen die zich kunnen meten aan dit object
(al zal het tableau deze twee overtreffen doordat ze deel uitmaakt van de
beroemde historische prent van Van Ollefen die symbool staat voor Zwijndrecht),
en dat zijn de gebrandschilderde ramen van zand- en grindhandel Bezemer en het
bierflesje van De Sleutel en de Ster.
De ramen, afkomstig uit twee deuren uit het voormalig pand aan de Kerkstraat
zijn bijna een halve eeuw ‘zoek’ geweest, tot ze via via in handen kwamen van de
Historische Vereniging Zwijndrecht en met geld van Forta zijn gerestaureerd.
Thans vormen ze een van de pronkstukken van de oudheidkamer. Vijf jaar geleden
zijn ze onder veel publiciteit onthuld.
Het bierflesje, dat eind 2006 via een veiling in Duitsland met geld van
restaurant Florizz is verworven, is meer dan honderd jaar oud, enig in zijn
soort en een van de weinige tastbare herinneringen aan de bottelarij die
Zwijndrecht had eind 19e eeuw.
Nu kan het tegeltableau aan dit rijtje worden toegevoegd. Het tableau is vanaf
vandaag te zien in de Zwijndrechtse oudheidkamer De Vergulde Swaen.
lees meer hierover in onze speciale uitgave van de
mededelingencourant, Het
Tableau
Lezing over gezondheidszorg DOOD EN VERDERF IN ZWIJNDRECHT (16 oktober 2008)
De pest in Zwijndrecht? Dat is het thema van de lezing die op woensdag 29 oktober wordt gegeven in oudheidkamer De Vergulde Swaen. Naast dood en verderf staat de gezondheidszorg in Zwijndrecht in de belangstelling.
Om 14.00 en om 19.30 uur boeien Jan v/d Molen en Dirk van Namen de aanwezigen met hun beeldende verhandelingen over het onderwerp. Wie de heren kent, rekene op een bijzonder boeiende middag / avond. Voor de pauze vertelt Jan v/d Molen over de ontwikkeling van de gezondheidszorg, via natuurgeneeswijze en geneeswijzen op godsdienstige grondslagen naar de wetenschappelijk gegrondveste. Dirk van Namen vertelt aan de hand van krante-artikelen saillante details over epidemieën op lokaal niveau. Vanaf ongeveer 1800 tot 1900, met een uitweiding tot 1925 over het Groene Kruisgebouw.
Het wordt een tocht in woord en beeld door het 19e-eeuwse Zwijndrecht; over armoede, honger, ziekte en sociale zorg, in een compositorische samenhang met andere gebeurtenissen. Waarin herinneringen van onze voorouders haast tastbaar worden.
De lezingen vinden plaats in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55 om twee uur ‘s middags en half acht ‘s avonds.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf te reserveren om zeker te zijn van een plaats (geldt ook voor leden) en vooral niet in te spreken op een antwoordapparaat.
Leden van de Historische Vereniging hebben vrij toegang, niet-leden betalen € 1,50. Het is mogelijk om ter plaatse lid te worden.
FOTO-ALBUMS WEER TE ZIEN IN DE VERGULDE SWAEN (25 juli 2008)
De foto’s uit de ‘collectie Van Dam’ liggen weer ter inzage in de zwijndrechtse oudheidkamer aan de Rotterdamseweg 53-55. De albums vormen een aanvulling op de expositie ‘Zout, Zeep en Zwijndrecht’,
Vele bezoekers hebben met genot in deze albums gebladerd, reden om het eens te herhalen. De rest van de zaal is aangekleed met voorwerpen uit het depot die tonen wat Zwijndrecht was en hoe ze is geworden tot de gemeente die ze nu is.
De titel van de expositie verwijst naar de ‘bouwstenen van het verleden’, gecombineerd met het huishoudelijke begrip ‘zand zeep soda’ omdat ook dit aspect in beeld is gebracht.
Een twintigtal foto’s brengt verder de zoutindustrie in beeld, net zoals dat het geval is met de tuinderijen.
De expositie kent tot op heden geen einddatum; wel wordt ze in de loop van 2008 op details gewijzigd en/of aangevuld. Zo is er toch steeds wat ‘nieuws’ te zien.
De oudheidkamer is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 14.00 tot 17.00 uur. Of op afspraak.
VOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN DIT JAAR BIJZONDER SUCCESVOL (6 maart
2008)
De Wintervoorleesavonden die de
Historische Vereniging Zwijndrecht dit jaar voor de vijfde maal organiseerde,
zijn dit seizoen een bijzonder succes gebleken. Bijna honderd mensen woonden
totnutoe de avonden bij. Per avond kunnen maximaal 12 mensen deelnemen.
De avonden begonnen ooit naar aanleiding van de
Winterexpositie in 2004. Het concept – een bekende Zwijndrechter die vertelt /
voorleest in de stijlvolle pronkkamer van De Vergulde Swaen, waarbij tussendoor
ouderwetse drank en wat lekkers wordt geserveerd – is sindsdien onveranderd
beleven.
Enkele sprekers komen elk jaar terug, vaak op verzoek van de luisteraars. Zo
zijn Henk Bosch en Piet Taselaar bijvoorbeeld dit jaar ook voor de vijfde keer
te beluisteren. Onder de ‘prominenten‘ waren in het verleden burgemeester
Scholten, mevrouw Rietberg-van Leeuwen, oud-wethouder v/d Hoek, wethouder
Miranda de Vries, ds Roos, Ronald Roël, Coby v/d Broek, ds. den Harder en Jan
Willem den Boer, Ad Hordijk, Ko Barendrecht, Johan de Witte, Herman Marres en Ab
Breevaart. Ook Marcel Deelen zelf heeft wel een avond voor zijn rekening genomen.
Dit jaar waren notaris mw. Goedegebuure, Fred Ligthart en ds. den Harder voor de
eerste maal gastspreker. Iedere spreker / lezer is vrij in de keuze van zijn of
haar onderwerp. Zo las mw. Goedegebuure de verhalen voor die twee jaar geleden
zijn geschreven naar aanleiding van de schrijfwedstrijd over het Zwijn van
Zwijndrecht. De aanwezigen kregen een miniatuurzwijntje uitgereikt.
Initiatiefnemer en organisator Marcel Deelen is in zijn nopjes met dit seizoen.
“Ondanks het feit dat de organisatie dit jaar pas laat rond was en er
aanvankelijk onvoldoende sprekers waren, waardoor er feitelijk minder
publiciteit is geweest, is elke avond eigenlijk overbezet. Er waren avonden dat
er veertien mensen in de kamer zaten.”
Het succes en de respons is aanleiding om de traditie voort te zetten.
“Het blijkt dat er belangstelling voor is, het wordt steeds drukker. Als er meer
aanmeldingen komen en we moeten ‘nee’ verkopen, dan houden we mogelijk meer
avonden dan de geplande acht. Maar dat zien we volgend jaar wel,” aldus Marcel
Deelen.
Op woensdag 13 maart volgt de laatste avond van dit seizoen, waarbij ds.
Taselaar diverse sprookjes ten gehore brengt. De avond wordt, zoals elk jaar een
avond het geval is, ondersteund door levende muziek. Dit jaar is dat een
klarinettrio. In het verleden waren er avonden met harpmuziek en mondharmonica.
Wie belangstelling heeft kan reserveren indien er nog plaats is. De kosten
bedragen € 6,- per persoon. Reserveringen en betalingen kunnen worden gedaan bij
de balie van De Vergulde Swaen. Telefonisch kan ook (612 5681) maar alleen
wanneer u echt iemand aan de telefoon krijgt, dus niet inspreken.
WEER WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN 16 januari 2008)
Voor het vijfde seizoen organiseert de Historische Vereniging Zwijndrecht een serie vertelavonden. Een aantal bekende en minder bekende mensen lezen of vertellen “verhalen bij het haardvuur”.
Acht woensdagavonden kunnen geïnteresseerden in de ‘vernieuwde’ stijlkamer aanschuiven om een bekende verteller te beluisteren en te genieten van ouderwetse koek en drankjes. Reserveren is noodzakelijk en kan aan de balie van De Vergulde Swaen of telefonisch.
De haard brandt niet echt, maar feit is wel dat een aantal bekende mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer van het museum een verhaal vertelt.
Dit seizoen is medewerking toegezegd door Henk Bosch, Marcel Deelen, A. Goedegebuure, F.A. den Harder, Ad Hordijk, Fred Ligthart, Ronald Roël, Piet Taselaar. Zij leiden elk een avond of een deel daarvan.
Eén van de avonden wordt weer omlijst met echte muziek.
Henk Bosch is een bekend architect, Marcel Deelen is bestuurslid van de Historische Vereniging, mw. A. Goedegebuure is notaris, F.A. den Harder predikant die onlangs afscheid nam, Ad Hordijk is gids in de Grote Kerk van Dordrecht en medewerker in het Diaconaal Aandachtscentrum, Fred Ligthart is verslaggever bij De Kombinatie en was in 1944 voorleeskampioen van Amsterdam, Ronald Roël, is presentator van de ATOS en maakt en presenteert diverse programma's, Piet Taselaar was jarenlang Hervormd predikant te Zwijndrecht en staat bekend om zijn voorliefde voor sprookjesvertellingen.
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen, die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht of over de winter gaan.
Een aantal avonden wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via de radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van de avonden van afgelopen winter.
beperkt
De meeste voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Dit jaar voor het eerst in het ‘vernieuwde’ interieur. Enkele avonden vinden plaats in de gelagkamer. Dan kunnen er ook meer mensen aanwezig zijn. Omdat de pronkkamer slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van die “plaatsbewijzen” beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd is. Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De Vergulde Swaen. Telefonisch kan ook (612 5681) maar alleen wanneer u echt iemand aan de telefoon krijgt, dus niet inspreken.
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 23 en 30 januari, 6, 13, 20 en 27 februari, 5 en 12 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig) en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
GEWIJZIGDE OPENINGSTIJD DE VERGULDE SWAEN
Met ingang van 1 januari is de oudheidkamer van Zwijndrecht aan de Rotterdamseweg 53-55 op zondagmiddag een uur later open en een uur later dicht. Van 14.00 tot 17.00 uur kan men er terecht. De gewijzigde openingstijd betreft een proefperiode tot half februari.
Verder kan men er terecht op woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
Op dit moment is de expositie ‘Zout, Zeep en Zwijndrecht’ te zien, waarin aan de hand van zwijndrechtse spullen uit het depot een beeld wordt geschetst van de geschiedenis van Zwijndrecht en wat haar heeft gemaakt tot wat de gemeente is.
Vereniging geeft boek uit ter gelegenheid van jubileum
HISTORISCHE VERENIGING ZWIJNDRECHT BESTAAT 25 JAAR
Op 15 juni was het 25 jaar geleden dat de Historische Vereniging Zwijndrecht werd opgericht. Het jubileum wordt luister bijgezet met de uitgave van een boek. Zoals ook eerder bij het 12½ en 15 jarig bestaan wordt ditmaal Zwijndrechtse Wetenswaardigheden III gepresenteerd. Dit gebeurt op 14 september om 15.00 uur in de Oude Kerk van Zwijndrecht.
De HVZ werd opgericht in een tijd dat het grootste deel van het oude Zwijndrecht al historie was. De dijkverhoging had het oorspronkelijke dijkdorp grotendeels weggevaagd (bijna 800 panden) en de tunnelaanleg kostte ook nog eens 400 woningen. De Kerkstraat en met name de daarin aanwezige ambachtsheerlijke boerderij uit de 17e eeuw was gesneuveld ten koste van een nieuw woningbouwplan. Het was dus feitelijk een goede tijd omdat er opeens heel veel historie was, maar ook de beste tijd om zaken vast te leggen en te bewaren van hetgeen nog voorhanden was.
Ondanks het feit dat het 1000jaar oude Zwijndrecht nooit een dorp van werkelijke betekenis was – historische feiten hebben zich er nagenoeg niet voorgedaan behalve bijvoorbeeld de eerste melding van de watersnood in 1953 of het feit dat Zwijndrecht de eerste gemeente was in 1917 met een vloekverbod – werd het in de 18e en 19e eeuw nog geroemd als een der mooiste en aangenaamste dorpen van Zuid-Holland.
In haar 25-jarig bestaan heeft de HVZ veel van de zwijndrechtse historie vastgelegd in publicaties en heel veel laten zien in tientallen exposities, eerst in het Museum op Zolder aan de Anjerstraat, later in oudheidkamer De Vergulde Swaen. Ook is veel materiaal bijeengebracht in deze oudheidkamer die in december 2006 haar 5-jarig lustrum vierde.
boek
Op 14 september vindt de presentatie plaats van Zwijndrechtse Wetenswaardigheden III. Het is het derde deel uit de reeks en wordt uitgegeven ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Historische Vereniging Zwijndrecht. Ook nu is de redactie er in geslaagd om diverse auteurs over diverse onderwerpen te laten schrijven. In dit deel wordt onder meer de oudst bekende oorkonde behandeld waarin de naam Zwijndrecht voorkomt (drs. B. Wouda). Daarnaast zijn er bijdragen over Develstein (drs. C.L v.d.Leer), archeologische vondsten bij het klooster Eemstein (A. v.d. Berg en drs. R.M.W.M. Beerens), de rijstmolen later Euryza (dr. R. C. v.d.Berg) en over de Guanofabriek (drs. W. Hoogerdijk). Voor de jongere geschiedenis is er een foto-overzicht van de Ringdijk, Zwijndrechts eerste winkelcentrum (H.C. Popijus). Ook is er een beschouwing over de windwatermolens (dr. L.J. Pons). Het geheel wordt afgesloten met een overzicht van 25 jaar Historische Vereniging Zwijndrecht. Het boek omvat ongeveer 350 pagina’s, ruim 350 afbeeldingen en is vanaf 15 september te koop via de vereniging of boekhandel. Het betreft een beperkte oplage.
De eerste exemplaren van de jubileumuitgave worden overhandigd aan de burgemeesters Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht en de oud-burgemeester van Heerjansdam.
De Oude Kerk is een passende omgeving voor de presentatie van het herdenkingsboek. In juni 1346 werd hier door keizerin Margarethe van Beieren de kapel gedoteerd die de grondslag is van de huidige kerk. Het is een van de weinige plekken in Zwijndrecht waar het verleden nog is te proeven in het oudheid-arme Zwijndrecht.
Helaas heeft de Historische Vereniging niet kunnen voorkomen dat sinds de oprichting in 1982 nog veel verloren is gegaan waarvan we nu zeggen: “dat had niet gemogen”. Het Oude Veerhuis aan het Veerplein, boerderij Panoord aan De Baak, school De Morgenstond aan de Rotterdamseweg….
De inzet voor het handhaven van het huidige gemeentewapen en het behoud van school De Rank aan de Lindelaan zijn recente voorbeelden van inspanningen die wel beloond werden met succes.
Wat vooral van belang is voor de Vereniging, is een groot ledental. Immers: een groot ledental staat voor een groot draagvlak binnen de gemeente Zwijndrecht. ‘Samen sta je sterk’ is dan ook een historisch spreekwoord.
Dat het verleden van belang is, moge niet alleen blijken uit de interesse vandaag de dag voor historie, maar ook uit het verlangen van de mensen naar hun eigen verleden en afkomst. Het terugvinden en herzien van eigen verleden vervult nog altijd met herkenning en vreugde.
Nieuwe leden zijn daarom van harte welkom die helpen dit gezamenlijk verleden te bewaren om het door te kunnen geven aan toekomstige generaties. “Want al leeft u nu, in de toekomst maakt ook u deel uit van het verleden.”
STIJLKAMER DE VERGULDE SWAEN HERSTIJLD (8 mei 2007)
Op donderdag 10 mei wordt de pronkkamer van De Vergulde Swaen officieel heropend. De afgelopen weken hebben medewerkers van de Historische Vereniging Zwijndrecht alle zeilen bijgezet om de kamer een nog authentieker aanzien te geven. De technische dienst en de kunst- en inrichtingscommissie hebben in zo’n 400 uur van deze ruimte in De Vergulde Swaen een aangename en ook voorname kamer gemaakt waarin veel van oud-Zwijndrecht is terug te vinden.
Sinds de opening van de oudheidkamer in december 2001 was de kamer aangekleed en ingericht met de spullen die uit het Museum op Zolder kwamen. Behang en gordijnen waren gekozen op ouderwetse uitstraling en de kleuren van de schouw, de panelen en de raamluiken waren gebaseerd op de authentieke kleuren van omstreeks 1850. Gaandeweg kwam de kamer steeds voller te staan met weliswaar passende dingen, maar die uiteindelijk toch een vol en rommelig beeld vormden.
Begin dit jaar besloot het bestuur de kamer te herinrichten omdat de luiken sowieso aan een verfbeurt toe waren. En passant zou dan ook het plafond worden geverfd in een oorspronkelijkere tint, zou het behang worden vervangen door nog stijlvoller, werd al het verfwerk overgedaan en werden de voorwerpen schoongemaakt en herschikt. Het resultaat ? Alleszins de moeite waard. Een stijlvolle en voorname kamer met een sfeer van rond 1900.
Het donkerrode behang in twee stijlen geeft de kamer een warme en deftige uitstraling. Hoewel het niet de inrichting is van een doorsnee tuindersfamilie van honderd jaar geleden, is de kamer wel representatief voor Zwijndrecht van rond 1900. Speciaal is gelet op ouderwetse details zoals schilderijen en klok die net iets hoger hangen dan we tegenwoordig gewend zijn.
Verder zijn delftsblauwe borden opgehangen die betrekking hebben op landbouw en seizoenen. En natuurlijk weer de olielamp uit boerderij Develstein.
De kasten tonen enkele bijzondere curiositeiten als zeer oude blikken, antieke camera’s, originele hoeden en klederdrachtmutsen, oud speelgoed, wat voorwerpen uit de bezettingstijd, en voorwerpen die betrekking hebben op de veiling en uit de historie van Zwijndrecht. Onder dit laatste kan worden verstaan pillendoosjes en medicijnflesjes van apotheek en artsen, glaswerk, lakstempels, theelepeltjes, spaarpotten, opschrijfboekjes, eigenlijk te veel om op te noemen.
Bij binnenkomst vallen de portretten op van Wilhelmina en Hendrik uit 1910 alsmede foto’s van Cornelis en Henk van Schaardenburg, en bij het verlaten van de kamer twee schilderijen van Clement Bezemer.
Bijzonder is nog steeds de foto van Cornelis Johannes Los (1841-1919), die wethouder was ten tijde van burgemeester De Bruïne en wiens huiskamer dit was. Zijn achterkleindochters wonen naast de oudheidkamer.
Verder zijn de burgemeesterszetel uit het raadhuis aan het Veerplein en de in 1930 al exclusieve en kostbare grammofoon opvallende meubelstukken.
De meubels zijn zodanig herschikt dat tijdens de jaarlijkse Wintervoorleesavonden meer ruimte is voor toehoorders.
De oudheidkamer is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
LEVENDE MUZIEK BIJ WINTERVOORLEESAVOND IN DE VERGULDE SWAEN (7 februari 2007)
De wintervoorleesavonden die de Historische Vereniging Zwijndrecht dit jaar weer houdt zijn wederom een succes. Op de avond van woensdag 7 maart is er zelfs levende muziek aanwezig. Die avond is er ook plaats voor meer belangstellenden.
Tijdens de voorleesavond van 7 maart musiceert een drietal klarinettisten, die zodoende een aanvulling vormen op de vertellingen.
Sinds 24 januari leest of vertelt elke woensdagavond een bekend persoon verhalen in De Vergulde Swaen. De avonden gaan door tot en met woensdag 14 maart. Op enkele avonden zijn nog plaatsen vrij.
De meeste voorleesavonden worden - in stijl - gehouden in de pronkkamer van De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 - 55. Enkele vinden plaats in de gelagkamer. Omdat de pronkkamer slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van die ‘plaatsbewijzen’ beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd is.
Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De Vergulde Swaen of via 612 5681 (wo en za van 10.00 tot 16.00 uur, zo van 13.00 tot 16.00 uur).
De avonden beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig) en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
WEER WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN
(11 januari 2007)
Voor het vierde seizoen organiseert de Historische Vereniging Zwijndrecht de inmiddels bekende wintervoorleesavonden. Een aantal bekende en minder bekende mensen lezen of vertellen “verhalen bij het haardvuur”.
De haard brandt niet echt, maar feit is wel dat een aantal bekende mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer van het museum een verhaal vertelt.
Dit seizoen is medewerking toegezegd door (alfabetisch genoemd) Ko Barendrecht, JanWillem den Boer, Henk Bosch, Marcel Deelen, Ad Hordijk, Piet Taselaar, Coby van de Velden en Miranda de Vries. Zij leiden elk een avond of een deel daarvan. Getracht is om weer andere namen binnen te halen dan voorgaande jaren.
Ko Barendrecht uit ‘de Pieterman’ is een bekend poelier, JanWillem den Boer is als toneelspeler verbonden aan Koninklijke Rederijkerskamer Inter Amicos, Henk Bosch is een bekend architect, Marcel Deelen is bestuurslid van de Historische Vereniging, Ad Hordijk is gids in de Grote Kerk van Dordrecht en medewerker in het Diaconaal Aandachtscentrum, Piet Taselaar was jarenlang Hervormd predikant te Zwijndrecht, Coby van de Velden was jarenlang raadslid voor de PvdA en is bestuurslid van de Wereldwinkel, en Miranda de Vries is wethouder van onder meer Welzijn en Cultuur..
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen, die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht of over de winter gaan.
Een aantal avonden wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via de radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van de avonden van afgelopen winter.
beperkt
De meeste voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Enkele vinden plaats in de gelagkamer. Dan kunnen er ook meer mensen aanwezig zijn. Omdat de pronkkamer slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van die “plaatsbewijzen” beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd is. Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De Vergulde Swaen.
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 24 en 31 januari, 7, 14, 21, en 28 februari, 7 en 14 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig) en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
Lezing
zoutketen in De Vergulde Swaen (27 December 2006)
Op woensdag 10 januari houdt de heer P. van Driel weer twee
lezingen over de Zwijndrechtse zoutketen. Eerder deed hij dit al en dat trok
zo’n belangstelling dat de Historische Vereniging Zwijndrecht het gerust
aandurft deze bijzonder interessante lezingen de bevolking weer aan te bieden.
De lezingen vinden plaats in oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de
Rotterdamseweg 53-55 om twee uur ‘s middags en half acht ‘s avonds.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf
te reserveren om zeker te zijn van een plaats (geldt ook voor leden) en vooral
niet in te spreken op een antwoordapparaat.
Leden van de Historische Vereniging hebben vrij toegang, niet-leden betalen 2
euro. Het is mogelijk om ter plaatse lid te worden.
De zoutindustrie is een bedrijfstak geweest die voor Zwijndrecht bijna 400 jaar
van groot belang was. Namen als Keetmeesterstraat en Westkeetshaven houden de
herinnering aan dat verleden levend.
De keten verschaften aan vele Zwijndrechters werk, zowel mannen als vrouwen,
waarbij de vrouwen niet onder deden voor de mannen: zakken van tweehonderd pond
waren blijkbaar geen probleem voor het zwakke geslacht, evenals het varen met de
schuiten.
Deze ketenbrandweer, die vermoedelijk al voor 1700 is opgericht, is de voorloper
van de huidige zwijndrechtse brandweer.
De Oosterse keten zijn eind 1928 geheel verdwenen. Aan de Westkeet was de
zoutziederij De Bondt de laatste. Deze ziederij, die bestond sinds 1687 en sinds
1823 in handen was van de familie De Bondt, sloot haar deuren in 1957.
De heer van Driel was werkzaam bij deze laatste zoutkeet die Zwijndrecht kende.
Voor één
keer tapt Florizz geen verse pils
Historische Vereniging Zwijndrecht in roes door eeuwoud biertje (15 December
2006)

Afgelopen vrijdag ontving Piet van Rietschoten, voorzitter van de
Historische Vereniging Zwijndrecht, uit handen van Paul de Jong van restaurant
Florizz aan het Veerplein, een uniek voorwerp. Het betreft een bierflesje van
brouwerij De Ster en De Sleutel, dat rond de vorige eeuwwisseling gebotteld is
door L.Kranendonk te Zwijndrecht.
Zwijndrecht kende ooit een eigen brouwerij, De Ster, gelegen aan de Ringdijk
nabij het Balkengat.
Slechts vrij korte tijd produceerde de brouwerij de diverse bieren met het
etiket Stoom-bierbrouwerijen de Sleutel en de Ster Dordrecht.
In 1887 kwam ene Antonie Camerling voor Hfl. 13.700,- in het bezit van brouwerij
De Sleutel aan de Varkenmarkt in Dordrecht. Nog geen drie maanden later verkocht
Camerling de brouwerij met een winst van Hfl. 3300,- aan de firma Bosch en Van
Epenhuysen te Zwijndrecht. Deze firma, die reeds de bovengistende brouwerij De
Ster bezat, werd geliquideerd waarna op 17 december de oprichting volgde van de
N.V. Maatschappij tot Exploitatie der stoombierbrouwerijen de Sleutel en de Ster
te Dordrecht met een maatschappelijk kapitaal van Hfl. 120.000,-.
De ster werd overigens het jaar daarop stilgelegd, de gebouwen verkocht in 1896.
Door een statutenwijziging veranderde in november 1907 de naam in N.V. Brouwerij
de Sleutel. De datering van het flesje ligt dus tussen december 1887 en november
1907.
(In 1953 werd deze N.V. Mij tot Expl. der Stoombierbrouwerijen De Sleutel & De
Ster overgenomen door Heineken. In 1968 werd de brouwerij gesloten.)
Eind november werd het zeer zeldzame bierflesje vanuit Duitsland te koop
aangeboden op een internetveiling. Dankzij een sponsorbedrag door Florizz, die
ook regelmatig buffetten verzorgt in de oudheidkamer, kon het beugelflesje
worden aangekocht.
Paul de Jong, mede-eigenaar van het sinds twee jaar aan het Veerplein gevestigde
‘ridderlijk eetcafé’, zag het belang in van het bierflesje voor de Zwijndrechtse
historie en was direct bereid zijn naam er aan te verbinden.
“Per slot van rekening kunnen we elkaar versterken en ook de sfeer in ons
bedrijf ademt historie”, aldus Paul de Jong. “Ik vind het een ludiek gebaar en
toen Marcel Deelen mij benaderde, kon ik gewoon geen nee zeggen.”
Lezing kasteel Develstein in De Vergulde
Swaen (7 november
2006)
Op woensdag 22 november houdt drs. C.L. van der Leer in De Vergulde Swaen
twee lezingen over het eeuwenoude maar helaas verdwenen Zwijndrechtse kasteel
Develstein. Wie de geschiedenis van het kasteel en haar bewoners hoort, waant
zich al gauw in andere tijden en moet soms extra stilstaan bij het feit dat het
heus om Zwijndrechtse geschiedenis gaat.
Historie staat in de
belangstelling tegenwoordig en met name kasteel Develstein krijgt de aandacht
die het de laatste twee eeuwen heeft ontbeerd. Sinds eind oktober is de
geschiedenis van het kasteel alsmede de opgravingen die gedaan zijn op het
eilandje te zien in oudheidkamer De Vergulde Swaen.
De Historische
Vereniging Zwijndrecht biedt geïnteresseerden de kans veel te weten te komen
over het kasteel, haar bijzondere en beroemde bewoners alsmede haar
geschiedenis, en ook om de bezoekers vragen te laten stellen aan dhr. van der
Leer.
Ter plaatse is ook
het boek te koop dat Van der Leer schreef over het kasteel. De expositie over
Develstein loopt tot 19 februari 2007.
Het bestuur van de
vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf te reserveren en
vooral niet in te spreken op een antwoordapparaat.
De lezing vindt
plaats op woensdag 22 november 2006, zowel 's middags als ’s avonds, aanvang
14.00 en 19.30 uur aan de Rotterdamseweg 55.
Entree voor leden:
gratis. Voor niet-leden € 2.-
FOTO’S NORDERSTEDT IN DE
VERGULDE SWAEN (5 oktober 2006)
Op zaterdag 14 oktober openen de zwijndrechtse wethouder De Vries en de
duitse loco-burgemeester Freter een fototentoonstelling in oudheidkamer De
Vergulde Swaen naar aanleiding van het bezoek van een delegatie ui t
Norderstedt, Zwijndrechts zusterstad. Te zien zijn beelden uit beide gemeenten.
Een keur aan verschillen en overeenkomsten tussen de beide plaatsen hangt in
een twintigtal wissellijsten aan de wanden. Verrassende opnamen soms, zeker waar
het Zwijndrecht betreft, want hoewel het recente foto’s betreft, zijn sommige
situaties al danig veranderd door sloop of bouw. Niet alleen de band tussen de
beide gemeenten wordt belicht, de tentoonstelling biedt ook een blik op hoe snel
situaties kunnen veranderen, al is dit een onbedoeld bijkomend aspect.
De foto-expositie is te zien tot 23 oktober 2006 tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
LEZING PIETERMAN WEGENS SUCCES NOGMAALS IN DE
VERGULDE SWAEN (27 september 2006)
affiche
Door de grote belangstelling organiseert de
Historische Vereniging Zwijndrecht nogmaals de lezing over de Pieterman zoals
die was. Vele geïnteresseerden moesten in mei worden teleurgesteld doordat beide
presentaties waren volgeboekt.
Het bestuur van de vereniging adviseert belangstellenden nadrukkelijk om vooraf
te reserveren en vooral niet in te spreken op een antwoordapparaat
Het buurtschapje’de Pieterman’ bestond
eeuwenlang aan de rand van Schobbelands Ambacht (het huidige Zwijndrecht) maar
overleefde de tand des tijds en de uitbreiding van de gemeente niet.
Het idyllische plekje moest wijken voor de uitbreidingsplannen Heer Oudelands
Ambacht. Alleen de kerk, gebouwd in de 14e eeuw, kenmerkt nog de plaats waar
geslachten bloeiden. Volgens een overlevering zouden Develstein en de kerk van
Heer Oudelands Ambacht in dezelfde tijd zijn gebouwd.
In 1793 bestond er nog een herberg tegenover de kerk, waarin tevens het
rechthuis werd gehouden.
De mensen leefden van landbouw en veeteelt, en een vlasserij. (De bemoeienis van
koning Lodewijk Napoleon in het begin van de negentiende eeuw deed de vlasteelt
tussen 1803 en 1809 stijgen met bijna 250%.)
Na invoering van de Gemeentewet werden vele kleine gemeenten gecombineerd. Vanaf
13 juni 1857 vormden Groote Lindt, Heer-Oudelands-Ambacht en Kijfhoek de
gemeente Groote Lindt. Bij wet van 28 juni 1881 ging Groote Lindt op in
Zwijndrecht.
De lezing vindt plaats op woensdag 11 oktober 2006, zowel 's middags als ’s
avonds, aanvang 14.00 en 20.00 uur aan de Rotterdamseweg 55. Zaal open: 13.30
resp. 19.30 uur.
De lezing wordt verzorgd door Ko Barendrecht en Piet van Rietschoten. Entree
voor leden: gratis. Voor niet-leden € 2.-
Zaal ingericht met oude radio’s en televisies uit collectie Molenaar
FOTO-ALBUMS WEER TE ZIEN IN DE VERGULDE SWAEN (21 augustus 2006)
Van 26 augustus tot 15 oktober liggen de drieduizend foto’s uit de ‘collectie
Van Dam’ weer ter inzage in de zwijndrechtse oudheidkamer aan de Rotterdamseweg
53-55.

Vele bezoekers hebben enkele maanden geleden met genot in deze albums gebladerd
en er zijn zo’n 600 foto’s bijbesteld. Tot aan de volgende expositie herhaalt de
Historische Vereniging Zwijndrecht dit succesnummer.
De rest van de zaal is ditmaal aangekleed met een bijzondere collectie: de oude
radio’s en televisies uit het Zwijndrechtse deel van de verzameling van de
onlangs overleden Otto Molenaar. Beslist de moeite waard en niet vaak te
bezichtigen !
In de bestuursvergadering van juni is besloten om in het vervolg bij
fotobestellingen de prijs van een euro te handhaven voor leden en voor
niet-leden € 1,50.
De oudheidkamer is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
ANDER INTERNETADRES OUDHEIDKAMER DE VERGULDE SWAEN
(31 mei 2006)
De Historische Vereniging Zwijndrecht en daarmee ook oudheidkamer De Vergulde
Swaen, heeft sinds kort – noodgedwongen - een ander internetadres. Niet langer
is de Zwijndrechtse historie te vinden onder swaen .net maar nu onder
www.swaen.org.
Verlengingsproblemen waren de oorzaak dat het vertrouwde.net-adres verliep in
mei, met als gevolg dat toen de naam eenmaal was verlopen en deze weer
'beschikbaar' kwam, deze per direct is gekaapt door aasgieren die er op uit zijn
om succesvolle site-namen, waar veel bezoekers komen, te claimen en daarop
gesponsorde links te plaatsen. Zij moeten het dan hebben van het verkeer dat er
dan op terecht komt en via de links iets koopt.
Hoewel het een compliment is dat de site van de oudheidkamer daarvoor in
aanmerking kwam, is de Historische Vereniging deze naam dus minimaal een jaar
kwijt.
Gelukkig had de vereniging drie jaar terug ook www.swaen.org vastgelegd en daar
is alles gewoon te bekijken als vanouds. Deze naam is direct ook voor de komende
vijf jaar vastgelegd, om dit geen tweede keer te hoeven meemaken. Duizenden
zoekmachines verwijzen immers naar swaen.net en heel wat vaste bezoekers moeten
even wennen aan een ander adres.
PIETERMAN
CENTRAAL IN LEZING DE VERGULDE SWAEN
18 mei 2006
De Historische Vereniging Zwijndrecht verzorgt een interessante lezing over
de Pieterman zoals die was. Dit buurtschapje bestond eeuwenlang aan de rand van
Schobbelands Ambacht (het huidige Zwijndrecht) maar overleefde de tand des tijds
en de uitbreiding van de gemeente niet.
Het idyllische plekje moest wijken voor de uitbreidingsplannen Heer
Oudelands Ambacht. Alleen de kerk, gebouwd in de 14e eeuw, kenmerkt nog de
plaats waar geslachten bloeiden. Volgens een overlevering zouden Develstein en
de kerk van Heer Oudelands Ambacht in dezelfde tijd zijn gebouwd.
In 1793 bestond er nog een herberg tegenover de kerk, waarin tevens het
rechthuis werd gehouden.
De mensen leefden van landbouw en veeteelt, en een vlasserij. (De bemoeienis van
koning Lodewijk Napoleon in het begin van de negentiende eeuw deed de vlasteelt
tussen 1803 en 1809 stijgen met bijna 250%.)
Na invoering van de Gemeentewet werden vele kleine gemeenten gecombineerd. Vanaf
13 juni 1857 vormden Groote Lindt, Heer-Oudelands-Ambacht en Kijfhoek de
gemeente Groote Lindt. Bij wet van 28 juni 1881 ging Groote Lindt op in
Zwijndrecht.
De lezing vindt plaats op woensdag 31 mei 2006, zowel 's middags als ’s avonds,
aanvang 14.00 en 20.00 uur aan de Rotterdamseweg 55. Zaal open: 13.30 resp.
19.30 uur.
De lezing wordt verzorgd door Ko Barendrecht en Piet van Rietschoten. In verband
met grote belangstelling verdient het aanbeveling van te voren in te schrijven.
Entree voor leden: gratis. Voor niet-leden € 2.-
REMBRANDT IN ZWIJNDRECHT
(4 mei 2006)
Op
vrijdag 19 mei organiseert Boekhandel De Salon in samenwerking met de
Oudheidkamer De Vergulde Swaen weer een bijzondere avond; een thema-avond over
Rembrandt in het kader van het Rembrandtjaar. Deze avond bestaat uit twee
onderdelen:
Allereerst houdt cultuurhistorica drs. Willy P. Atema in Boekhandel De Salon aan
het Veerplein een lezing over het leven en werken van de beroemdste schilder van
ons land .

De avond wordt vervolgd in Oudheidkamer De Vergulde Swaen waar u wordt ontvangen
met een (gratis) kopje koffie of thee. Daarna volgt een muziektheater-optreden
van het strijktrio ‘Twee Violen en een Bas’ over het leven van Rembrandt,
getiteld: De Streken van Rembrandt
Terug naar Zwijndrecht van de 17e eeuw
Het strijktrio ‘Twee Violen en een Bas’ bestaat natuurlijk uit twee violen
en een contrabas en speelt oude Hollandse muziek. Ten behoeve van het
Rembrandtjaar hebben zij speciale Rembrandtvoorstellingen samengesteld waarmee
zij dit jaar door het hele land optreden.
Het trio treedt op in historische kostuums en setting. Leuke bijkomstigheid is
dat Oudheidskamer De Vergulde Swaen in Zwijndrecht in de 17e eeuw heeft
gefunctioneerd als herberg!
De Streken van Rembrandt : Rembrandts leven in muziek en theater!
Kort na zijn dood kijken drie speellieden in Rembrandts verlaten atelier
terug op zijn leven. Ze doen dat met pakkende muziek, liederen en verhalen uit
zijn tijd en zijn wereld. De drie spelen en zingen het repertoire van de Leidse
schutterijfeesten, de Amsterdamse muziekherbergen, de achterkamertjes, markten
en stegen van de 17e eeuw. En ze doorspekken al deze muziek met actie, korte
anekdotes en verhalen. Over de Spaanse soldaten die Rembrandts geboortestad
Leiden belegeren, zijn bepaald niet kunstzinnige ouders, zijn drie liefdes en
zijn omgang met zijn leerlingen en klanten…. Een zingende nachtwacht, een
bekvechtend stel dominees. Actie, ontroering, humor en droge commentaren
wisselen elkaar af. En voortdurend worden er bijpassende schilderijen getoond op
Rembrandts schildersezel. Er valt van alles te horen en te zien!
Rembrandt op de J.F. Kennedyschool
Het trio treedt op 19 mei in de middag ook op in de onlangs geopende
basisschool John F. Kennedyschool in de Volgerlanden. Hier verzorgen zij het
speciale programma ’Meester Rembrandt in de klas’, afgestemd op de kinderen van
de hoogste klassen van de basisschool.
De lezing begint op vrijdag 19 mei om 19.30 uur in Boekhandel De Salon aan
het Veerplein 18 te Zwijndrecht. Het theateroptreden begint om 20.30 uur in
Oudheidkamer De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 55 in Zwijndrecht
Kaarten kosten EUR 8,50 (inclusief een kopje koffie of thee in de eerste pauze).
Na afloop van deze avond bent u van harte welkom in de gelagkamer van De
Vergulde Swaen.
Reserveringen via (078) 6209010 of via email
:info@boekhandeldesalon.nl
Meer informatie over trio Twee Violen en een Bas :
www.tweevioleneneenbas.nl
Meer informatie over drs. Atema :
www.kunstenkunde.nl
EXPOSITIE ZESTIG JAAR RODE KRUIS AFDELING ZWIJNDRECHT (4 mei 2006)
Zestig
jaar geleden werd de Zwijndrechtse afdeling van het Rode Kruis opgericht. Deze
zestig jaar worden herdacht in een tentoonstelling in oudheidkamer De Vergulde
Swaen.
De expositie “Met goed en bloed, Zestig jaar Rode Kruis afdeling Zwijndrecht”
wordt geopend op de Dag van de Verpleging door de heer G. Westdijk, medisch
coördinator en oud-colonnecommandant van de afdeling. Te zien tot eind augustus.
EMAILLE
ALBATROS VERRIJKT VERGULDE SWAEN (3 mei 2006)
De
Historische Vereniging Zwijndrecht heeft voor de zwijndrechtse oudheidkamer de
hand kunnen leggen op een bijzondere aanwinst. Het gaat om een emaillen
reclamebord van de Albatros Guanofabriek. Eén van de vestigingen was eertijds in
Zwijndrecht aan de Lindtsedijk, naast de spoorbrug.

Het bord, dat werd aangeboden via internet, is afkomstig uit de kelders van de
in 1957 afgebroken fabriek aan het Kralingse Veer.
Hoewel voor de aanwinst een fors bedrag moest worden neergeteld, is het volgens
een blije bestuursvoorzitter Van Rietschoten een goede investering en alleszins
de moeite waard. Van het bord zijn er slechts weinig bewaard gebleven en dit
exemplaar is bovendien in ongeschonden staat.
Dergelijke borden werden verstrekt aan de handelaren die zakken mest van het
merk Albatros verkochten.
Guano
Guano is meststof gemaakt uit vogelpoep. Hoofdleverancier was de albatros, een
zeevogel met een vleugelspanwijdte van zo’n drie meter. Op eilanden voor de kust
van Peru werd per jaar zo’n 150.000 ton geproduceerd, reden waarom de vogels
grote bescherming genoten.
de fabrieken
Eind negentiende eeuw werden in Nederland drie kleinschalige
superfosfaatfabrieken opgezet: in 1875 Salomonson in Capelle aan de IJssel, in
1882 Coenen en Schoenmakers in Uden en Van Hoorn, Luitjens en Kamminga in
Groningen. In 1895 werden de grootschaligere Internationale Guano en
Superphosphaat Werken opgericht, waar ook het zwavelzuur voor de productie zelf
werd gemaakt. Besprekingen met de in Rotterdam gevestigde Internationale Guano
en Superphosfaatwerken leidden ertoe dat in 1895 dit bedrijf te Zwijndrecht werd
gevestigd. Voor de grond werd Hfl. 75.000,- betaald. Burgemeester de Bruïne was
één van de vijf commissarissen.
De industriële uitbouw van de gemeente Zwijndrecht begon feitelijk met de
vestiging in 1895 van de Internationale Guano- en Superphosfaatwerken, later
genoemd de N.V. Amsterdamsche Superphosfaatwerken, en later overgenomen door de
N.V. Vereenigde Chemische Fabrieken, die net na de oorlog de panden verkocht aan
de Chemproha.
Op aandrang van burgemeester de Bruïne werd eind 19e eeuw een begin gemaakt met
het opspuiten en bouwrijp maken van terreinen buitendijks, voorbij de brug.
De ligging aan de rivier maakte het mogelijk dat grote schepen direct aan de
fabriek konden lossen en laden. Oorspronkelijk werd alleen guano verwerkt, de
uit Peru werd verkregen vogeltjesmest,. Later werden de hoofdproducten diverse
soorten fosfaat en (kunst)meststoffen.
Nadat aanvankelijk de nadruk lag op het bewerken van uit Zuid-Amerika afkomstige
guano, hield men zich later meer bezig met het chemisch bereiden van kunstmest.
Ruwe mineraalfosfaten uit onder andere Florida en Noord-Afrika werden met
vloeibaar zwavelzuur zodanig vermengd, dat een dikke brei ontstond die onder
invloed van chemische reacties tot superfosfaat werd. Na droging in één van de
ovens werd het product vermalen en in zakken van honderd kilo verkocht onder de
naam “Albatros”. De afzet vond plaats in geheel Europa en ook in de toenmalige
koloniën.
In 1915 fuseerden de Centrale Guanofabrieken te Capelle a/d IJssel (Kralingse
Veer), de Internationale Guano en Superphosphaat Werken te Zwijndrecht en de
firma Van Hoorn, Luitjens & Kamminga te Groningen tot de N.V. Vereenigde
Chemische Fabrieken.
In 1917 kwam er een fusie tot stand tussen de Amsterdamse Superfosfaatfabriek
(A.S.F.) en de N.V. Vereenigde Chemische Fabrieken (V.C.F.) waardoor zij enkele
jaren praktisch het monopolier bezaten van de superfosfaatindustrie.
In 1948 tenslotte werd de combinatie A.S.F.-V.C.F. om fiscale redenen omgezet
tot één vennootschap, de Albatros Superfosfaatfabrieken N.V.. In de naam bleef
het bekende handelsmerk van de Zwijndrechtse fabriek en later van de V.C.F., nl.
de Albatros, behouden, terwijl hetzelfde geldt voor de afkorting A.S.F., die
voorkomt in het bekende handelsartikel, de A.S.F.-korrels.
De Zwijndrechtse fabriek heeft gewerkt tot 1941 en werd verplaatst naar Pernis.
Het bord is te bewonderen tijdens de openingstijden van De Vergulde Swaen, elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
UNIEKE PEREBOOM VOOR OUDHEIDKAMER ZWIJNDRECHT (30 maart 2006)
Bij
oudheidkamer De Vergulde Swaen is sinds begin april een unieke en legendarische
aanwinst te bewonderen: een Zoutewellepereboom.
De boom, een product uit het verleden van zwijndrechtse bodem, kan worden
ingedeeld in de categorie ‘bedreigd’ en is als zodanig op zijn plaats bij de
oudheidkamer, die zich richt op het behoud van de zwijndrechtse geschiedenis.
Een Zoutewellepeer is een zoete stoofpeer en werd zo’n eeuw geleden geteeld door
de zwijndrechtse tuinder Zoutewelle.
MOZART
CENTRAAL IN LEZING EN CONCERT
(28
februari 2006)
De jonge Wolfgang Amadeus Mozart staat
centraal tijdens de speciale Mozartavond die boekhandel De Salon op 17 maart
organiseert met de Historische Vereniging Zwijndrecht. tt In het kader van het
thema van de Boekenweek 2006 (Boem Paukeslag, schrijvers & muziek), houdt auteur
Piet Verwijmeren een lezing over zijn boek ‘Mozart op reis’ in Boekhandel De
Salon, waarna in De Vergulde Swaen het baroktrio Subtilia enkele werken van de
componist speelt.
Het belooft een bijzondere avond te worden, waarbij de plaatsbewijzen beperkt
zijn. Voor maximaal zestig belangstellenden is plaats in zowel de boekhandel als
de oudheidkamer.
Degenen die een kaartje hebben kunnen bemachtigen, worden na afloop van de
lezing in Boekhandel De Salon, onthaald met een een kopje koffie in Oudheidkamer
De Vergulde Swaen. Daar wordt de Mozartavond vervolgd met een concert door het
Baroktrio Subtilia. De avond wordt afgesloten met een drankje.
Lezing in Boekhandel De Salon
Auteur Piet Verwijmeren publiceerde zijn boek ‘Mozart op reis’ in oktober 2005.
Hij beschrijft daarin de tournee van het wonderkind, die het maakte van
1763-1766. Naast een nauwkeurig reisschema van de gehele Europese tournee bevat
het boek ook onverkort de complete reisbrieven van Leopold Mozart in het
Nederlands. Uitzonderlijk is dat Verwijmeren er tevens in geslaagd is alle - ook
de tot nog toe niet bekende - trajecten te reconstrueren. Na een kwart
millennium bleken er, met name in Frankrijk, nog steeds concrete sporen vindbaar
van de passage en het verblijf van het gezin Mozart.
De 'Grote Tournee' leidde langs de Europese hoven en culturele centra, waaronder
ook het stadhouderlijk hof in Den Haag. De reis per eigen reiskoets en met
gebruikmaking van postpaarden zou uiteindelijk bijna 3,5 jaar duren, veel langer
dan ooit de bedoeling was. Gedurende de reis schreef vader Leopold Mozart
brieven aan zijn vriend en huisbaas Lorenz Hagenauer in Salzburg. Daarin komt
een overstelpend aantal belevenissen, ontmoetingen en wederwaardigheden aan de
orde. We lezen hoe Wolfgang overstuur raakt door het gebrul van een leeuw in de
Londense dierentuin, hoe zijn zus Nannerl haar talent overschaduwd ziet worden
door dat van haar broertje en hoe vader Leopolds hoofd omloopt van alles wat er
te regelen valt. Naast deze brieven zijn ook alle andere zaken opgenomen die
door de leden van het gezin tijdens de reis op schrift zijn gesteld. Waaronder
uiteraard ook de composities van de jonge Wolfgang.
Concert in Oudheidkamer De Vergulde Swaen
Het in 1990 opgerichte baroktrio Subtilia is regelmatig te horen op de radio en
trad op tientallen plaatsen op in Nederland, België, Luxemburg en Rusland.
Hoogtepunten vormden een drietal concerten in Sint Petersburg en een optreden
voor de Benelux Economische Raad te Brussel.
Het trio, dat bestaat uit Piet Verwijmeren (fluit), Armen van der Linden (cello)
en Heleen van der Linden (clavecimbel) , brengt deze avond vijf sonates ten
gehore.
De lezing begint op vrijdag 17 maart om 19.30 uur in Boekhandel De Salon aan het
Veerplein 18 te Zwijndrecht, het concert om 20.30 uur in Oudheidkamer De
Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 55 in Zwijndrecht
Kaarten kosten € 8,50 (inclusief koffie, drankje en programma). Reserveringen
via (078) 6209010 of via email :info@boekhandeldesalon.nl .
DRIEDUIZEND HISTORISCHE FOTO’S IN DE VERGULDE SWAEN (17 februari 2006)
Vanaf 4 maart toont de Historische Vereniging Zwijndrecht in de zwijndrechtse
oudheidkamer de fotoalbums van mw. van Dam-de Klerk. Mw. van Dam verzamelde
jarenlang foto’s van Zwijndrecht en haar inwoners. Na haar dood kwam de
collectie terecht bij de HVZ.
Talloze bekende en onbekende zwijndrechtse inwoners zijn te zien op de foto’s,
die de laatste maanden door medewerker Wim van Veelen goed toegankelijk zijn
gemaakt. Bij elke foto waarover iets te melden was, is een bijschrift geplaatst,
zodat in een oogopslag duidelijk is om wie het gaat en waar en wanneer de opname
is gemaakt.
Voor wat betreft de foto’s die niet van een uitleg voorzien konden worden, hoopt
de Historische Vereniging op het geheugen van de – met name oudere – bezoekers.
Daarvoor liggen er notitieblokjes klaar waarop bezoekers hun aanvullingen kunnen
schrijven.
verkiezingen
De zaal is verder ingericht met oude schoolspullen en aan de wanden hangen
verkiezingsaffiches uit de jaren dertig, dit naar aanleiding van de
gemeenteraadsverkiezingen op 7 maart. In de recentste aflevering van het blad
Swindregt Were stond een artikel van Bas van der Hoeven, lid van de vereniging,
over de laatste gemeenteraadsverkiezingen voor de Tweede Wereldoorlog (1939).
Een interessant artikel dat werd ondersteund door enkele afbeeldingen van
verkiezingspamfletten uit die tijd. Deze en meer zijn nu origineel te zien in de
expositiezaal.
Behalve actueel in het licht van de huidige verkiezingen maken de affiches
duidelijk dat er op politiek gebied nog niet veel is veranderd, met name waar
het gaat om commentaar op ‘de ander’.
De Vergulde Swaen is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden: elke
woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00
uur. Of op afspraak.
Tot 2 maart nog: Romeinen in Zuid-Holland.
ROMEINEN TWEE WEKEN LANGER IN ZWIJNDRECHT (13 februari 2006)
De tentoonstelling ‘Romeinen in Zuid-Holland’ blijft twee weken langer dan
gepland in oudheidkamer De Vergulde Swaen te zien. In overleg met de Provincie
heeft de Historische Vereniging Zwijndrecht hiertoe besloten. Reden is het grote
succes van de expositie, waarvoor ook veel schoolklassen belangstelling tonen.
Ruim twintig schoolklassen bezochten tot nu toe de tentoonstelling, waarvoor een
medewerker van de Historische Vereniging een speciaal programma heeft
samengesteld. Ook ‘normale’ bezoekers zijn erg te spreken over hetgeen te zien
is.
In Romeinen in Zuid-Holland wordt getoond wat archeologische vondsten ons
duidelijk maken over het verblijf van de Romeinen in Zuid-Holland, dat grofweg
in de eerste vier eeuwen van onze jaartelling kan worden gedateerd. Aandacht
wordt besteed aan wegen, waterwegen, bouwwerken, steden (Voorburg), het
platteland, de grens van het Romeinse Rijk - de Limes (de Rijn), handel en
economie, nieuwe zeden, gewoonten, religie en gebruiksvoorwerpen.
Romeinen in Zuid-Holland geeft een fascinerend beeld van de tijd vóór het begin
van de Middeleeuwen – van een eerste goed traceerbare bewoningsgeschiedenis in
dit gebied.
De expositie is nog tot 1 maart 2006 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
WEER WINTERVOORLEESAVONDEN IN DE VERGULDE SWAEN (12 januari 2006)
De Historische
Vereniging Zwijndrecht organiseert in februari en maart, net als in de
voorgaande twee winters, een aantal wintervoorleesavonden. Het succes van de
eerdere avonden en het enthousiasme van de deelnemers staat garant voor een
wellicht jaarlijks terugkerende traditie van - net als vroeger - “vertellingen
bij het haardvuur”.
De haard zal niet daadwerkelijk branden, maar feit is wel dat een aantal
bekende mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de
stijlkamer van het museum een verhaal vertelt.
Zo zullen deze winter (alfabetisch genoemd) Henk Bosch, Ab Breevaart, Coby van
den Broek, Marcel Deelen, An van de Hoek, Herman Marres, Ronald Roël, dominee
Roos, dominee Taselaar, en Johan de Witte elk een avond of een deel daarvan
leiden. Getracht is om weer andere namen binnen te halen dan voorgaande jaren.
Henk Bosch is een bekend architect, Ab Breevaart onder meer Dordts
verteller en auteur, Coby van den Broek was jarenlang raadslid voor de
PvdA en is bestuurslid van de Wereldwinkel, Marcel Deelen is bestuurslid
van de Historische Vereniging, An van de Hoek is wethouder, Herman
Marres is sterk in voordrachten, Ronald Roël is een bekend medewerker
van de ATOS en maakt en presenteert diverse programma’s, dominee Roos is
Hervormd emeritusperedikant en was voorzitter van de Generale Synode van de
Nederlands Hervormde kerk, emerituspredikant Taselaar was jarenlang
Hervormd predikant te Zwijndrecht., en Johan de Witte was de galeriehouder van
Art en Ziel en is correspondent voor de Binnenvaartkrant..
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Elke avond wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via de
radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van de
avonden van afgelopen winter.
beperkt
De meeste voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van De
Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Enkele vinden plaats in de
gelagkamer. Dan kunnen er ook meer mensen aanwezig zijn. Omdat de pronkkamer
slechts plaats biedt aan maximaal twaalf personen, is de beschikbaarheid van die
“plaatsbewijzen” beperkt. Mensen die een of meer avonden willen bijwonen, dienen
van tevoren te reserveren. De kosten bedragen € 6,- per persoon per avond die
volledig verzorgd is. Reserveringen en betalingen kunnen vooraf worden gedaan
bij de balie van De Vergulde Swaen.
verrassing
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 25 januari, 1, 8, 15, en 22 februari,
1, 8 en 15 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig)
en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in
huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
Het blijft een verrassing wie op welke avond vertelt. Dit om te voorkomen dat
iedereen bijvoorbeeld voor één bepaalde persoon komt. Wel is al bekend dat
tijdens de avond van 8 maart plaats is voor meer personen en het programma ziet
er ook anders uit. Er is dan zelfs levende muziek.
SCHRIJFWEDSTRIJD MOET ZWIJN VAN ACHTERGROND VOORZIEN (27 december 2005)
Notariskantoor Wery Goedegebuure & Partners gevestigd aan de Rotterdamseweg 40
in Zwijndrecht organiseert een schrijfwedstrijd ter gelegenheid van de plaatsing
van het door de dordtse kunstenares Margreet Huisman ontworpen beeld ‘Het Zwijn
van Zwijndrecht’ in hun voortuin.
De winnaar ontvangt een bedrag van € 500 en wordt uitgenodigd de onthulling te
verrichten van het Zwijn van Zwijndrecht medio februari/maart 2006. Tevens
worden een 2de en een 3de prijs uitgereikt van € 250 en € 125.
De leukste verhalen worden op de website geplaatst van het notariskantoor en
eventueel, met auteursvermelding, zonder vergoeding, in boekvorm uitgegeven.
Voorwaarden:
Onderwerp 'Het Zwijn van Zwijndrecht, een onthulling'
Maximale lengte ongeveer 1500 woorden
Inzendadres Postbus 148, 3330 AC Zwijndrecht of per e-mail:
m.vanderheiden@wegon.knb.nl
Uiterste inzenddatum 1 februari 2006
Vermeld naam, adres, geboortedatum en telefoonnummer
De ingezonden stukken worden beoordeeld door een deskundige jury, bestaande uit:
de heer H. te Veldhuis (boekhandel De Salon te Zwijndrecht);
de heer M. Deelen (bestuurslid Historische Vereniging Zwijndrecht);
de heer R. Roël (Atos Radio); en
de heer C.F. Wery (notaris verbonden aan genoemd kantoor).
belangstelling voor
erfgoed kweken bij jeugd
HISTORISCHE VERENIGING WERFT JEUGDLEDEN (1 december 2005)
De Historische Vereniging Zwijndrecht biedt jongeren de gelegenheid met korting
lid te van de vereniging te worden. Oogmerk hierbij is om draagvlak bij de
jongeren te creëren voor de historie.
De Historische Vereniging kende tot nog toe geen onderscheid in het soort leden.
Om echter jongeren te betrekken bij het verleden van Zwijndrecht en bij hen
historisch besef aan te wakkeren, is het noodzaak om wat extra’s te doen voor de
jeugd.
Jongeren tot achttien jaar kunnen voor de helft van het normale
lidmaatschapsgeld lid worden. Ze ontvangen daarvoor viermaal per jaar de
Mededelingenkrant van De Vergulde Swaen, tweemaal een jeugdkrant, en er worden
speciale activiteiten georganiseerd. Die variëren van uitstapjes tot
‘doemiddagen’ in het museum. Ook is het mogelijk speciale interesses, zoals
bijvoorbeeld archeologie, extra aandacht te geven.
Al vaker was binnen het bestuur geopperd wat extra’s voor de jeugd te doen. Met
de komende expositie over de Romeinen in zicht, waarbij veel schoolklassen
worden verwacht, is het een goed moment die plannen om te zetten in concrete
actie.
De gemeente kent een regeling waarbij per jeugdlid een bedrag aan subsidie wordt
gegeven. Het mes snijdt dus aan meerdere kanten: de vereniging heeft baat bij
het toenemende ledenaantal, de jongeren krijgen extra mogelijkheden en er wordt
draagvlak voor het behoud van het verleden gecreëerd dat van belang is in de
toekomst. Want wil de Historische Vereniging ook in de toekomst actief blijven,
dan is het noodzakelijk dat er nu reeds wordt geïnvesteerd in jongeren.
Jongeren kunnen lid wordt voor slechts vijf euro per jaar. Alle jongeren die
zich voor 1 januari 2006 inschrijven, ontvangen een boekje over het gemeentehuis
van Zwijndrecht.
over de
expositie
TENTOONSTELLING ROMEINEN IN ZUID-HOLLAND IN DE
VERGULDE SWAEN (16 november 2005)
Dat Zuid-Holland onderdeel is geweest van het Romeinse Rijk zullen velen weten.
Maar hoe zat het precies? Wat weten we daar nu nog van? En hoe zijn we daar
achter gekomen? Daarover gaat de tentoonstelling Romeinen in Zuid-Holland die
van 10 december tot en met 19 februari 2006 in oudheidkamer De Vergulde Swaen te
zien is.
De belangstelling voor archeologie is de afgelopen decennia sterk gegroeid. Als
er een weg of een nieuwe wijk wordt aangelegd, moet de schop de grond in voor
archeologisch onderzoek. Hoe meer we in het landschap veranderen, hoe meer we er
over willen weten, lijkt het wel. Een belangrijke impuls voor archeologische
opgravingen kwam in 1992 van het Europese Verdrag van Malta (of van ‘Valetta’),
waardoor de aandacht voor archeologische opgravingen werd versterkt. Dit verdrag
zorgde er ook voor dat, wanneer er bodemwerkzaamheden plaatsvinden, tijd en
ruimte aan archeologisch onderzoek moet worden gegeven.
De provincie Zuid-Holland speelt op archeologisch terrein een belangrijke rol;
ze zorgt er voor dat archeologische belangen volwaardig meetellen als het gaat
om ruimtelijke plannen en ingrepen. Waardevolle archeologische vondsten worden
bewaard in het Provinciaal Archeologisch depot in Alphen aan de Rijn.
Toch gaat het bij archeologie natuurlijk niet alleen om opgraven en bewaren.
Archeologen willen ook informatie geven over hun vondsten. Over de objecten en
over de tijd waarin deze passen. Wat zeggen objecten over een bepaalde periode?
In Romeinen in Zuid-Holland wordt getoond wat archeologische vondsten ons
duidelijk maken over het verblijf van de Romeinen in Zuid-Holland, dat grofweg
in de eerste vier eeuwen van onze jaartelling kan worden gedateerd. Samen met
enkele spaarzame schriftelijke bronnen geven deze vondsten een beeld van de
Romeinse Tijd in dit gebied. Aandacht wordt besteed aan wegen, waterwegen,
bouwwerken, steden (Voorburg), het platteland, de grens van het Romeinse Rijk -
de Limes (de Rijn), handel en economie, nieuwe zeden, gewoonten, religie en
gebruiksvoorwerpen.
Romeinen in Zuid-Holland geeft een fascinerend beeld van de tijd vóór het begin
van de Middeleeuwen – van een eerste goed traceerbare bewoningsgeschiedenis in
dit gebied.
De tentoonstelling, die 9 december geopend wordt door de heer Andries Ponsteen,
directeur Erfgoedhuis Zuid-Holland, is aangevuld met archeologische vondsten uit
Zwijndrecht en de nabije omgeving.
De expositie is tot 19 februari 2006 is te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
BOEK OVER SPEELTUIN WEST
GEPRESENTEERD (30 september 2005)
Zaterdagmorgen 24 september overhandigde wethouder An van Hoek de eerste
exemplaren van het boekje over speeltuin West aan de besturen van de speeltuin
en de Historische Vereniging Zwijndrecht. De herdenking dat de gemeenten
Meerdervoort en Zwijndrecht 150 jaar geleden werden samengevoegd, was voor de
gemeente Zwijndrecht aanleiding Sophia van den Dobbelsteen en Marcel Deelen te
vragen dit boekje samen te stellen. Het resultaat is een uniek beeld waarin de
lezer niet alleen de tijd ziet veranderen, maar ook de speeltuin, de
regelgeving, en de maatschappij.
De geschiedenis van Speeltuin West start in 1949. Opvallend is, zo meldt
het vijftig pagina’s tellende boekje reeds in het eerste hoofdstuk, dat bijna op
dezelfde locatie tot in de negentiende eeuw een kolfbaan lag. Deze hoorde bij
herberg De Steenen Kamer. “Is het de vrolijkheid van vroeger, die er nog hangt,
die de bezieling vormt van de vereniging? Wie zal het zeggen. Feit is dat mensen
graag spelen.”
En dat staat centraal in het rijk geïllustreerde boekwerk dat als titel meekreeg
“Uit liefde voor de kinderen. Kroniek van een speeltuin in Meerdervoort.”. Niet
alleen de speeltuin, ook de kinderen, de spelletjes en activiteiten, en de
veranderende omstandigheden, zowel in de wijk als de tijd worden belicht. Door
de tekst heen staan herinneringen van inmiddels volwassen kinderen die mooie
momenten aan de speeltuin koesteren.
Wethouder van Hoek is erg verheugd met het resultaat en onderkende de
hoeveelheid werk dat in relatief korte tijd verzet moest worden door de
schrijvers. Niet alleen moesten notulenboeken van zo’n vijftig jaar
doorgeworsteld worden, ook werden gesprekken met (voormalige) speeltuinbezoekers
gevoerd en de leukste herinneringen vastgelegd. Verder moesten foto’s worden
verzameld en geselecteerd. Een tijdbalk bovenaan de pagina’s begeleid de lezer
door de tekst. Al met al is een interessant stuk historie vastgelegd waarin veel
herkenbaars is te vinden.
Het boekje, gefinancierd door de gemeente en Forta en dat fraai is vormgegeven
door Aart van Krimpen van drukkerij Van Gogh, wordt verstrekt aan alle
huisadressen in Meerdervoort. Verder is het te koop in oudheidkamer De Vergulde
Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55.
In De Vergulde Swaen is tot eind november een expositie te zien over
Meerdervoort (elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags
van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.).
GEKLANK DES KONINGS:
HARMONISCHE EXPOSITIE
Zaterdag 4 juni werd de vijftiende expositie sinds de oprichting officieel
geopend in oudheidkamer De Vergulde Swaen. De Historische Vereniging Zwijndrecht
zet Het Geklank des Konings, dat 28 mei 85 jaar bestaat, in het zonnetje tot
eind augustus.

Het was de bedoeling dat deze oudste Zwijndrechtse harmonie zou spelen deze
ochtend, maar dat kon wegens afwezigheid van de dirigent niet doorgaan. Gelukkig
werd de eer gered door Sanne Hoogvliet, die op haar klarinet een prachtig stuk
ten gehore bracht. Piet van Rietschoten en André Bakker, de voorzitters van de
verenigingen, gingen de genodigden vervolgens voor naar de zaal waar een keur
aan foto’s, uniformen en instrumenten de geschiedenis van het korps weergeeft.
Ook de majoretten krijgen de nodige aandacht, ofschoon het showelement in 1994
een eigen weg insloeg.
Henny de Bakker, oud-voorzitter, overhandigde aan de zoon van de eerste
dirigent, de inmiddels 84-jarige Aart van de Linden, een exemplaar van de eerste
cd met muziek van het Geklank. Het is de bedoeling dat deze cd, tezamen met een
foto-cd, wordt verkocht in het museum tijdens de expositie.
De expositie is tot 29 augustus 2005 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
lees meer
EXTRA BURGEMEESTER VOOR
ZWIJNDRECHT
Aan het lijstje met Zwijndrechtse
burgemeesters dient een naam te worden toegevoegd. Dit kwam min of meer bij
toeval aan het licht tijdens het sorteren van papierwerk door Marcel Deelen,
bestuurslid van de Historische Vereniging Zwijndrecht.
In de lijst van burgemeesters staat C. Stoop
geregistreerd als zijnde burgemeester van 1836 t/m 1866. Een brief namens koning
Willem II uit 1842 meldt echter een eervol ontslag “op eigen verzoek” aan deze
C. Stoop. Zijn opvolger is de heer A. Stoop, welke tot 1866 aanblijft en die ook
van 1850 tot 1855, tot aan de samenvoeging met Zwijndrecht, burgemeester was van
de gemeente Meerdervoort.
Reeds langer bestond er onduidelijkheid over de voorletters van Stoop. Nu blijkt
dus zonneklaar waarom. De eendere naam van de opeenvolgende ambtsvaders
verklaart waarschijnlijk de verwarring. De Historische Vereniging had haar
informatie gebaseerd op een overzichtslijst uit november 1964 uit het
gemeentelijk archief. Deelen verklaart dat zonder het afschrift van de brief van
Willem II het nog lang had kunnen duren voordat A. Stoop de plek kreeg waarop
hij recht heeft.
Overigens staat op het gemeentelijk straatnaambord (Stoop van Zwijndrechtstraat)
wel de juiste ambtstermijn vermeld.
Het volledige
overzicht
HERINNERINGEN GEZOCHT AAN
MEERDERVOORT
In september 1855 werd de gemeente Meerdervoort opgeheven en samengevoegd met
Zwijndrecht. De Historische Vereniging Zwijndrecht besteedt aan dit 150 jarig
jubileum aandacht tijdens een expositie in De Vergulde Swaen in de maanden
september t/m november 2005.
Er zullen beelden te zien zijn over de Heerlijkheid Meerdervoort, de oude
gemeente, het tuindorp, de afbraak daarvan en het nieuwe “rooie dorp”, de
speeltuinverenigingen die een bindend element vormden… Ook heel bekend is het
eilandje waarop vroeger het kasteel en later een muziektent stond.
Er wordt naar gestreefd een boekje te laten verschijnen, waarvan de
speeltuinvereniging de basis is en die een bindend element vormt voor de
verhalen uit het dorpje. De gemeente Zwijndrecht is enthousiast en heeft in
principe medewerking toegezegd.
Wie nog foto’s, voorwerpen of bijzondere herinneringen heeft, wordt verzocht
contact op te nemen met Sophia van den Dobbelsteen (6840293) of Marcel Deelen
(6125681 tijdens de openingstijden van de oudheidkamer, ‘s woensdags en ‘s
zaterdags van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur).
LEZING
OVER VERZETSHELD GERRIT DE WAARD IN DE VERGULDE SWAEN
Gerrit de Waard was 22 jaar en werkte op de gemeentesecretarie. Het was najaar
1942 en hij had zijn eerste confrontatie met de NSB-burgemeester Aeckerlin,
omdat Gerrit slechts zijn plicht uitoefende. Het één bracht het ander mee en in
augustus 1944 was Gerrit dood, gefusilleerd in Vught.
Vijftig jaar later is het zijn zus die alle feiten van zijn dramatische dood
onderzocht en op papier zette. Nu, zestig jaar na de Bevrijding vertelt zij
hierover tijdens een lezing in De Vergulde Swaen.
We horen het verhaal over een jonge man die niet kiest voor een rol in het
verzet, maar door de omstandigheden wordt gedreven in het werk der illegaliteit.
Het had ieder van ons kunnen overkomen !
Wie deze indrukwekkende avond wil bijwonen en het verhaal van mw. A.P. van
Wuyckhuyse-de Waard wil vernemen, reserveert maandag 18 april vanaf 20.00 uur in
zijn of haar agenda en reserveert een stoel in De Vergulde Swaen via tel. 612
5681 om zeker te zijn van een plaats (tijdens openingstijden bereikbaar).
De toegang bedraagt één euro, leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
hebben vrij entree. De avond vindt plaats aan de Rotterdamseweg 53.
De expositie “60 jaar Bevrijding; herinneren in Zwijndrecht” is nog tot 23 mei
2005 te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer:
elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot
16.00 uur. Of op afspraak.
BIJZONDERE AANWINST IN VERGULDE SWAEN
De Historische Vereniging Zwijndrecht beschikt over een uniek en historisch
voorwerp: een funderingssteen van de stadsgalg. Deze werd tijdens de jaarlijkse
ledenvergadering op 23 maart gepresenteerd na een lezing over de galg door
Marcel Deelen. De steen is waarschijnlijk het enige tastbare voorwerp dat over
is van dit strafwerktuig dat zo’n zes eeuwen geleden werd opgericht.

Dat de steen bewaard is gebleven, is te danken aan verschillende feiten. In 1966
werd bij het Noordpark de bocht van de Noord/Oude Maas afgesneden. Tijdens de
grondwerken werd het fundament van de stadsgalg blootgelegd. De ontdekking was
van groot belang, maar werd niet als zodanig onderkend. Weliswaar werd er door
de dienst Rijksoudheidkundig Bodemonderzoek uit Amersfoort naar gekeken, maar
daarna is het al gauw gedaan met de fundamenten. De gemeente, met name
gemeentewerken, adviseert de resten snel op te ruimen, het werk mocht eens
vertragen. Dat er toch nog ruchtbaarheid aan is gegeven, is te danken aan de
toen twintigjarige tekenaar van Rijkswaterstaat J.T. Bokma, die de oude
executieplaats op foto’s vastlegde en de krant benaderde. Toen het eenmaal in
het nieuws was terechtgekomen, is er in ieder geval één Zwijndrechtenaar geweest
die zo’n met lijkensappen doordrenkte funderingssteen heeft gered: de toen nog
vrij onbekende kunstenaar Lucien den Arend.
Den Arend, begin december 2004 ondermeer terug uit Finland om de verkoop van
zijn huis aan de Nieuwstraat af te wikkelen, wilde de steen aanvankelijk
meenemen. Door tussenkomst van Marcel Deelen, bestuurslid van de Historische
Vereniging, blijft de steen behouden voor Zwijndrecht. Den Arend bleek bereid
het kleinood in bruikleen te geven. De steen ligt nu in een aparte vitrine in De
Vergulde Swaen, met daarbij informatie over de stadsgalg.
Plaatje steen
meer over de stadsgalg
Lezing over
binnenscheepvaart in de Vergulde Swaen
In oudheidkamer De
Vergulde Swaen houdt Johan de Witte komende vrijdag een lezing over de
geschiedenis van de binnenscheepvaart. Dit naar aanleiding van het thema van de
boekenweek: geschiedenis van de Lage Landen. De lezing, die begint om 19.30 uur,
wordt gelardeerd met lichtbeelden van schepen en riviergezichten.
De avond is
onderdeel van het boekenweekprogramma dat is georganiseerd door boekhandel De
Salon, de Zwijndrechtse bibliotheek en de Historische Vereniging Zwijndrecht.
Johan de Witte, zelf ooit binnenvaartschipper en voormalig galeriehouder van Art
en Ziel en die in november nog in de oudheidkamer de expositie van Anton
Verhoeven opende, vertelt op zijn rustige en aangename manier over de
ontwikkeling van de binnenscheepvaart. De toehoorders worden aan de hand van
lichtbeelden meegenomen op een reis over de Rijn en ervaren zelf hoe het is om
als schipper de tocht naar Basel te maken en langs welke bijzondere punten ze
komen.
Vrijdag 18 maart dus,
vanaf 19.30 uur. Reserveren is gewenst daar de Bovenzaal maximaal 40 personen
kan bevatten: 6125681. Boekhandel De Salon is aanwezig met een boekentafel.
Veelzijdig en vol
programma tijdens Boekenweek
In de Boekenweek 2005, die loopt van woensdag 9 tot en met zaterdag 19 maart,
vinden er diverse evenementen plaats op verschillende plekken in Zwijndrecht.
Het thema is Spiegel van de Lage Landen. Boekenweek over de vaderlandse
geschiedenis en vanuit dat oogpunt hebben de Historische Vereniging Zwijndrecht,
Boekhandel De Salon en de Zwijndrechtse Bibliotheek gezamenlijk een programma
samengesteld:
Woensdag 9 maart Startsein Boekenweek 2005.
In de bibliotheek kan weer de zgn. Blind Date meegenomen worden.
(een tas met een aantal boeken en een tijdschrift voor de prijs van één boek)
Er kan meegedaan worden aan de boekenweekquiz.
Tentoonstelling in de vitrines door de Historische Vereniging Zwijndrecht
Schrijver Leon de Winter in Theater De Uitstek. (Gezamenlijk project van het
theater, boekhandel De Plantage, de bibliotheken Hendrik Ido Ambacht en
Zwijndrecht)
Donderdag 10 maart Van Nassau tot Oranje Nassau, lezing in de bibliotheek van
Hendrik Ido Ambacht. Aanvang: 19.30 uur. Informatie: 6814569
Vrijdag 11 maart 20.00 uur: ds. C.B. Roos houdt in Boekhandel De Salon een
lezing met als thema: “”De Boekenverslaafde”. Over zijn grote liefde voor het
boek, van verzamelen tot zelf boekbinden, gelardeerd met vele anekdotes.
Vooraf aanmelden bij Boekhandel De Salon, tel. 6209010
Zaterdag 12 maart 10.00 – 13.00 uur. In de bibliotheek aan het Norderstedtplein
wordt een demonstratie van Oude boekdrukkunst gegeven en ook kan men
papierscheppen.
10.00 – 13.00 uur. De Historische Vereniging is ook aanwezig met foto’s en dia’s
van oud Zwijndrecht (dus…heeft u vragen over hoe het vroeger was)
13.00 uur –de heer dr. R. van den Berg is tevens aanwezig en geeft een lezing
over de streekroman (bv.Willem Schippers en Marinus van Goeree). Vrij
toegankelijk.
Woensdag 16 maart 20.00 uur. Wintervertellingen in De Vergulde Swaen (alleen na
reservering toegankelijk; tel. 6125681)
Vrijdag 18 maart 20.00 - Lezing in De Vergulde Swaen over de geschiedenis van de
binnenscheepvaart door Johan de Witte (max. 40 personen, reserveren gewenst,
6125681). Boekhandel De Salon is aanwezig met een boekentafel.
Maandag 21 maart 18.30 – 20.30 uur: Als afsluiting van de Boekenweek 2005 zal de
heer Pieter Jorissen van veilinghuis Mak uit Dordrecht Kunst van Kitsch
onderscheiden bij boekhandel De Salon. U kunt maximaal twee oude voorwerpen per
persoon laten taxeren.) Reserveren bij Boekhandel De Salon via telefoonnummer
6209010.
Boekhandel De Salon
Henk te Veldhuis
Veerplein 18
3331 LE Zwijndrecht
Tel. 078-6209010
Email:info@boekhandeldesalon.nl
Oudheidkamer De Vergulde swaen
Marcel Deelen
Rotterdamseweg 53-55
3332 AC Zwijndrecht
tel. 078-6195681
Email: museum@swaen.org
Expositie Anton Verhoeven in de laatste week
BEVRIJDING IS AANSTAANDE IN VERGULDE SWAEN
Zestig jaar geleden werd Nederland bevrijd van de Duitse bezetting en werd de
Tweede Wereldoorlog beëindigd. In de opgang naar de nationale herdenkingen wijdt
De Historische Vereniging Zwijndrecht een tentoonstelling aan de herinneringen
hieraan in Zwijndrecht.
De feestelijkheden rondom de bevrijding staan centraal. Tal van voorwerpen,
affiches, foto’s en herinneringen pogen de sfeer weer te geven van mei 1945
tijdens een expositie die vanaf 12 maart toegankelijk is. In de Stijlkamer is
tot eind maart de sfeer van de Hongerwinter te beleven. Daarna slaat ook daar de
vreugde toe.
De Vereniging is nog op zoek naar voorwerpen of andere zaken uit die tijd die
mensen in bruikleen willen geven of af willen staan. Dat kunnen
herinneringsbordjes zijn, foto’s, feestrokken, amerikaanse sigaretten,
geldstukken, of wat voor zaken dan ook die mensen bewaard hebben.
Verhoeven
De expositie over de afbraak van de Ringdijk en omgeving in tekeningen van de
Zwijndrechtse kunstschilder Anton Verhoeven beleeft haar laatste week. Op 6
maart kunnen bezoekers voor het laatst van de beelden uit het verleden genieten.
Van de uitgegeven kalender met platen van zijn werk is nog een klein aantal
voorradig.
De Bevrijdingsexpositie, die duurt tot 23 mei, is te bezoeken tijdens de
gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van
10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
WINTERVOORLEESAVONDEN IN
VERGULDE SWAEN
De Historische Vereniging Zwijndrecht organiseert in februari en maart, net als
afgelopen winter, een aantal wintervoorleesavonden. Het succes van de eerdere
avonden en het enthousiasme van de deelnemers staat garant voor een wellicht
jaarlijks terugkerende traditie van - net als vroeger - “vertellingen bij het
haardvuur”.
De haard zal niet daadwerkelijk branden, maar feit is wel dat een aantal bekende
mensen uit Zwijndrecht of omgeving bij de ouderwetse schouw in de stijlkamer van
het museum een verhaal vertelt.
Zo zullen deze winter (alfabetisch genoemd) Henk Bosch, Marcel Deelen, Herman
Marres, mw. Rietberg-van Leeuwen, Ronald Roël, dominee Roos, burgemeester
Scholten, dominee Taselaar, en Johan de Witte elk een avond of een deel daarvan
leiden.
Henk Bosch is een bekend architect, Marcel Deelen is bestuurslid van de
Historische Vereniging, Herman Marres is sterk in voordrachten, mw. Rietberg-van
Leeuwen is een geboren Zwijndrechtse en dochter van een welbekende
buizenhandelaar, Ronald Roël is een bekend medewerker van de ATOS en maakt en
presenteert diverse programma’s, dominee Roos is Hervormd emeritusperedikant en
was voorzitter van de Generale Synode van de Nederlands Hervormde kerk,
Burgemeester Scholten is bekend als eerste burger van Zwijndrecht.
Emerituspredikant Taselaar was jarenlang Hervormd predikant te Zwijndrecht., en
Johan de Witte was de galeriehouder van Art en Ziel.
Allen vonden het een uitdaging een avond te vullen met verhalen of vertellingen,
die ze naar eigen keus kunnen brengen. Het zal dus niet altijd over Zwijndrecht
of over de winter gaan.
Elke avond wordt opgenomen door de ATOS, die ze later (verkort) uitzendt via de
radio. Voorafgaand aan de avonden zendt de ATOS een compilatie uit van de
avonden van afgelopen winter.
beperkt
De voorleesavonden worden – in stijl – gehouden in de pronkkamer van De Vergulde
Swaen aan de Rotterdamseweg 53 – 55. Omdat deze echter plaats biedt aan maximaal
twaalf personen, is de beschikbaarheid van “plaatsbewijzen” beperkt. Mensen die
een of meer avonden willen bijwonen, dienen van tevoren te reserveren. De kosten
bedragen € 6,- per persoon per avond die volledig verzorgd is. Reserveringen en
betalingen kunnen vooraf worden gedaan bij de balie van De Vergulde Swaen.
verrassing
De wintervoorleesavonden vinden plaats op 26 januari, 2, 9, 16, en 23 februari,
2, 9 en 16 maart. Ze beginnen om 20.00 uur (eerder komen mag, het is gezellig)
en duren tot ongeveer 22.00 uur. Het zijn informele, ontspannen avonden in
huiskamersfeer en respons tijdens de avonden is altijd welkom.
Het blijft een verrassing wie op welke avond vertelt. Dit om te voorkomen dat
iedereen bijvoorbeeld voor één bepaalde persoon komt.
SCHETSEN ANTON VERHOEVEN SLOOP
RINGDIJK IN VERGULDE SWAEN
Vanaf zaterdag 27 november is in De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg de
nieuwe expositie van de Historische Vereniging Zwijndrecht te zien: “De oude
Ringdijk en omgeving in schetsen van
Anton Verhoeven”.
Anton Verhoeven (1920), die al sinds zijn schooltijd tekent en schildert, heeft
de afgelopen veertig jaar talloze zwijndrechtse situaties vastgelegd in olieverf
en houtskool. Met name in de jaren zeventig was hij vaak te vinden met zijn
schetsboek langs de Ringdijk. Dit resulteerde in een indrukwekkende verzameling
“tijdsdocumenten” die echter zelden zijn atelier verlieten. Tot nu. In een
groots overzicht kan de bezoeker van De Vergulde Swaen zich vergapen aan een
Zwijndrecht wat welhaast onvoorstelbaar ver weg lijkt.
De expositie is met name voor “echte” Zwijndrechtenaren schokkend te noemen. De
schoonheid die Verhoeven in zijn schetsen heeft weten vast te leggen, is
nagenoeg compleet verdwenen, moedwillig gesloopt voor de dijkverzwaring. Pas
vanuit zijn tekeningen komt naar voren wat Zwijndrecht heeft verloren. Een
beeld, een sfeer die geen enkele foto kan weergeven!
De expositie, die loopt tot begin maart, wordt begeleidt door een mooie brochure
over de kunstenaar en zijn werken, samengesteld door Marcel Deelen.
Kalender
De expositie en de aanstaande jaarwisseling was voor de Historische Vereniging
Zwijndrecht tevens een aanleiding om de mooiste tekeningen van Verhoeven op een
kalender te laten drukken. Dit is gedaan in samenwerking met bouwmaatschappij A.
van Wingerden. De door drukkerij Verloop in beperkte oplage (250 exemplaren)
gedrukte kalender is te koop voor € 8,50 bij De Vergulde Swaen.
De expositie is vanaf 27 november tot 6 maart 2005 te bezoeken tijdens de
gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van
10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
LEZING OVER DE
VERDWENEN ZWIJNDRECHTSE TRAM
Op woensdag 24 november geeft de heer Cor Boelhouwers een lezing over de RTM.
Deze maatschappij exploiteerde jarenlang een tramverbinding tussen Rotterdam en
Zwijndrecht, via Rijsoord.
De tram verdween in 1943, toen de Duitse bezetter behoefte had aan staal. Veel
ouderen hebben nog levendige herinneringen aan de tram.
De lezing sluit mooi aan bij de tentoonstelling over de Rotterdamseweg, die deze
week afliep. Onlangs verscheen een boek van Boelhouwers over deze tramverbinding
onder de naam “De Blokkendoos”. Dit is tevens te koop bij De Vergulde Swaen en
kost € 21,95
Gezien de verwachte belangstelling voor de lezing is vooraf reserveren dringend
aanbevolen. Voor degenen die gereserveerd hebben, is een zitplaats verzekerd.
Woensdag 24 november, aanvang 14.30 uur en 19.30 uur in De Vergulde Swaen,
Rotterdamseweg 55, tel. 612 5681.
De toegang bedraagt € 1,00 (voor leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
gratis).
DIAPRESENTATIE OVER DE ZWIJNDRECHTSE ZOUTINDUSTRIE
(7 oktober 2004)
Op woensdag 20 oktober geeft de heer P. van Driel weer een diapresentatie over
de zoutindustrie. Vorig jaar waren deze lezingen een dermate groot succes dat de
Historische Vereniging Zwijndrecht wederom een flinke opkomst verwacht.
De zoutindustrie is een bedrijfstak geweest die voor Zwijndrecht bijna 400 jaar
van groot belang was. Namen als Keetmeesterstraat en Westkeetshaven houden de
herinnering aan dat verleden levend.
De heer van Driel was werkzaam bij de laatste zoutkeet die Zwijndrecht kende:
c.v. zoutziederij v/h J. de Bondt.
Aan de hand van dia’s, veelal gemaakt net voor de sluiting van het bedrijf in
1957, wordt duidelijk gemaakt hoe zout in die dagen geproduceerd werd.
Voor iedereen met interesse voor Zwijndrechtse historie is deze serie een
verplichting!
Woensdag 20 oktober, aanvang 14.30 uur en 19.30 uur in De Vergulde Swaen, tel.
612 5681.
De toegang bedraagt € 1,00 (voor leden van de Historische Vereniging Zwijndrecht
gratis).
BIJZONDERE LEZING OVER
HONDEKARREN IN DE VERGULDE SWAEN (13 september 2004)
Op woensdag 22 september organiseert de Historische Vereniging Zwijndrecht een
lezing over een verdwenen transportmiddel: de hondekar. De lezing wordt gehouden
door de heer Willemen en begint om 20.00 uur
De titel van de lezing luidt "Met de hond en de hondekar terug in de historie.
Nostalgie met een verdwenen transportmiddel."
De spreker is Bert Willemen uit Rijen, en de lezing duurt 1½ à 2 uur. Naast het
vertonen van de dia’s is er ook een aantal voorwerpen, publicaties, en
afbeeldingen te zien. Dit om meer over dit verdwenen transportmiddel uit het
verleden te laten herleven. Ook wordt uiteengezet waar men nu nog de hondenkar
tegen kan komen.
De lezing begint om 20.00 uur in De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55.
Gezien de kleine expositie die over het onderwerp wordt tentoongesteld kan men
vanaf 19.30 uur naar binnen. De entree bedraagt een euro, maar voor leden van de
Historische Vereniging is de toegang vrij. Reserveren is gewenst via 612 5681.
De expositie over de Rotterdamseweg is nog tot 10 oktober 2004 te bezoeken
tijdens de gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en
zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op
afspraak.
EXPOSITIE VERGULDE
SWAEN ROTTERDAMSEWEG VERLENGD (30 september 2004)
De foto-expositie over de honderdjarige Nieuwe Huizen en de Rotterdamseweg die
te zien is in oudheidkamer De Vergulde Swaen wordt met een maand verlengd. Het
bestuur van de Historische Vereniging Zwijndrecht geeft daarmee gehoor aan de
talloze geïnteresseerden die nog steeds op deze bijzondere tentoonstelling af
komen.
De expositie geeft, naast de herdenking van het eeuwfeest van de Nieuwe Huizen,
een beeld van de geschiedenis die zich langs de Langeweg/Rotterdamseweg voltrok.
Dat dit ook de geschiedenis is van een groot deel van het oude Zwijndrecht geeft
te denken.
Veel mensen, vooral oudere Zwijndrechtenaren, tonen interesse in de voorbije
beelden en vertellen vaak talloze verhalen of wisselen herinneringen uit. De
bezoekers zijn afkomstig uit verschillende delen van het land.
Volgens het principe “never change a winning horse” is besloten de expositie met
ruim een maand te verlengen en kunnen bezoekers niet tot 10 oktober, zoals
aanvankelijk het plan was, maar tot 21 november genieten van de talloze
afbeeldingen en voorwerpen.
Onderdeel van de collectie is een twintigtal schoolfoto’s van de Morgenstond en
de christelijke mulo. Met name ouderen blijven lange tijd studeren op de
gezichten uit het verleden.
De expositie is te bezoeken tijdens de gebruikelijke openingstijden van de
oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags
van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak. Via www.swaen.org is al een impressie
te zien.
HISTORISCHE VERENIGING
KRIJGT UNIEKE SIGARENPERS
Vanaf volgende week kan het bestuur van De Historische Vereniging Zwijndrecht
een antieke sigarenpers aan haar collectie toevoegen. Zij krijgt deze aangeboden
van de heer Bas Both van Rokerscentrum Boulogne uit de Passage.
De ruim honderd jaar oude sigarenpers wordt officieel overgedragen op woensdag
18 augustus om 17.00 uur in De Vergulde Swaen aan de Rotterdamseweg 53-55.
Het betreft een apparaat waarvan er niet veel meer over zijn in Nederland.
Details over de pers worden verteld tijdens de bijeenkomst. De journalistieke
pers wordt daarvoor van harte uitgenodigd. Na afloop wordt het glas geheven op
de aanwinst.
FOTOEXPOSITIE
ROTTERDAMSEWEG ENORM SUCCES
De op 9 juli geopende expositie van de Historische Vereniging Zwijndrecht valt
bijzonder goed in de smaak bij de bezoekers van De Vergulde Swaen. Ondanks de
vakantie bekeken reeds ruim tweehonderd mensen de ruim driehonderd foto’s over
de honderdjarige Nieuwe Huizen en de Rotterdamseweg.
Het eerste weekend, dus daags na de officiële opening, waren er al zo’n zestig
bezoekers geweest, een groot succes aldus Marcel Deelen, samensteller van de
expositie. Hoewel in het najaar het boek over de Rotterdamseweg van A. Slobbe
wordt verwacht, wordt de brochure die de tentoonstelling begeleidt, vlot
verkocht. Het blijkt dat de interesse voor de historie en waarschijnlijk ook de
hang naar het verleden groot is onder de bevolking.
“Het leukste zijn de reacties van de bezoekers wanneer ze de foto’s aan het
bekijken zijn. Behalve herkenning ook vaak verrassing. Binnen enkele minuten
staan mensen met elkaar herinneringen uit te wisselen of verhalen te vertellen,”
vertelt Marcel Deelen. “Op die manier komen we als Historische Vereniging de
interessantste dingen te weten. Al zijn veel dingen natuurlijk wel gekleurd, het
zijn immers vaak persoonlijke herinneringen.”
Onderdeel van de collectie is een twintigtal schoolfoto’s van de Morgenstond en
de christelijke mulo. Met name ouderen blijven lange tijd studeren op de
gezichten uit het verleden.
Geschat wordt dat deze expositie het bezoekersaantal van de tentoonstelling over
de watersnood (vorig jaar) zal overtreffen. Medio oktober wordt duidelijk of het
aantal van zo’n 2500 inderdaad overtroffen is.
De expositie is tot en met 10 oktober 2004 te bezoeken tijdens de gebruikelijke
openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van 10.00 tot
16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak. Via
www.swaen.org is al een impressie te zien.
OPENING HISTORISCHE
FOTOEXPOSITIE IN VERGULDE SWAEN
Op vrijdag 9 juli opent mw. E. Los de nieuwe expositie van de Historische
Vereniging Zwijndrecht: Rotterdamseweg, honderd jaar
Nieuwe Huizen.
Mw. Groeneveld is een van de oudste bewoners van de Nieuwe Huizen.
In 1904 werd door het gemeentebestuur aan P. van der Net en Arie Brandt Kzn
te Zwijndrecht vergunning verleend tot het bouwen van zeventien burgerwoningen
aan de Langeweg. Al gauw stonden deze huizen bekend als de “nieuwe huizen”.
Honderd jaar later, na een periode waarin de huizen talloze inwoners, crisis,
bezetting en watersnood hebben doorstaan, en waarin ze de meeste huizen in
Zwijndrecht overleefden, staan ze nog steeds bekend als de “Nieuwe Huizen”.
Markant door hun uiterlijk, behouden door hun saamhorigheid.
Tijdens de tentoonstelling ter gelegenheid van dit eeuwfeest tevens aandacht
voor de lange weg waaraan de huizen staan, de Rotterdamseweg. Ruim 300 foto’s
geven een beeld van de geschiedenis en de ontwikkelingen van dit oude gedeelte
van Zwijndrecht. Een feest van herkenning!
De opening vindt plaats in de Bovenzaal van het pand aan de Rotterdamseweg 53-55
en begint om 16.30 uur.
De expositie is vanaf 10 juli tot 10 oktober 2004 te bezoeken tijdens de
gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van
10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
EIGEN
INTERNETPAGINA VOOR HISTORISCHE VERENIGING ZWIJNDRECHT / DE VERGULDE SWAEN
Vanaf donderdag 13 mei half vijf is de
Zwijndrechtse geschiedenis officieel onderdeel van het wereldwijde web. Op dat
tijdstip neemt Piet van Rietschoten, voorzitter van de Historische Vereniging
Zwijndrecht en Stichting De Vergulde Swaen, met een symbolische handeling de
nieuwe internetsite in gebruik
Maanden van voorbereiding gingen vooraf aan het
totstandkomen van de site. Het begon heel simpel, als een informatief stukje
over de Historische Vereniging en de openingstijden van de oudheidkamer, maar al
gauw groeide het geheel uit tot een uitgebreid overzicht van museum, vereniging
en zwijndrechtse historie.
Via internet zijn dan ruim honderd pagina’s en ruim tweehonderd foto’s te
raadplegen.
Behalve de lokale geschiedenis staan er heel veel wetenswaardigheden over de
burgemeesters die Zwijndrecht dienden, de (verdwenen) monumenten, de
Zwijndrechtse Nieuwlichters, de exposities van De Vergulde Swaen, de
bedrijvigheden ter plaatse, te veel eigenlijk om op te noemen.
Inhoudelijk is de honderdveertien pagina’s tellende internetsite ontwikkeld en
samengesteld door Marcel Deelen. Het technisch inhoudelijke gedeelte is verzorgd
door de inmiddels in Finland wonende kunstenaar en webmaster Lucien den Arend.
Met zijn ruime ervaring op dit gebied maakt en onderhoudt hij sinds 1997
ondermeer sites voor (uiteraard) hemzelf, het beeldenpark, de stichting Kezban,
tientallen collega kunstenaars, galeries, musea en bedrijven in binnen- en
buitenland.
De lancering van de site, waarvan de naam donderdag officieel wordt
bekendgemaakt, geschiedt in aanwezigheid van het gemeentebestuur, het bestuur
van de Historische Vereniging Zwijndrecht, het bestuur van Stichting De Vergulde
Swaen, de pers en nog enkele genodigden.
OPENING
KUNSTEXPOSITIE IN VERGULDE SWAEN
Op donderdag 8 april opent Johan de Witte van
galerie Art en Ziel de nieuwe expositie van de Historische Vereniging
Zwijndrecht: Keuze uit het
Zwijndrechtse Kunstenaars Kollektief.
Tijdens deze kunstexpositie staan werken centraal van Corbeau (Jan de Kraaij),
Anton Gouma, To Kuyper, Piet van Rhoon, Jan Saarloos, en Fred Tuynman.
Het Kunstenaars Kollektief werd opgericht in
1986. De leden echter waren al veel langer actief op kunstgebied binnen
Zwijndrecht. Aanvankelijk bestond de groep uit vier personen: To Kuyper, Fred
Tuynman, Corbeau en Piet van Rhoon. Doel van de groep was het onderling contact
te verstevigen. Men wist van elkaar, maar kende elkaar niet echt. Soms ontmoette
men elkaar tijdens exposities. In 1990 kwam Jan Saarloos erbij, in 1991Anton
Gouma. Hoewel uitbreiding altijd mogelijk was, waakte men ervoor niet zo groot
te worden dat gezamenlijke exposities niet meer mogelijk waren in één zaal.
Het Kollektief bleek een succesformule. In 1991 exposeerden de leden in het
Duitse Norderstedt. Medio 1993 verlieten de leden Gouma en Saarloos het
Kollektief. Piet van Rhoon was in 1988 overleden. Zo gleed de groep langzaam
naar de achtergrond.
De Historische Vereniging Zwijndrecht probeert eens per jaar een kunstexpositie
te presenteren waarin werk te zien is dat normaal gesproken niet zo gauw
tentoongesteld wordt. Wanneer het bovendien historisch gezien ook interessant is
voor Zwijndrecht, worden twee vliegen in een klap geslagen.
De opening vindt plaats in de Bovenzaal van het pand aan de Rotterdamseweg 53-55
en begint om 16.30 uur.
De kunstexpositie is vanaf 10 april tot begin juli 2004 te bezoeken tijdens de
gebruikelijke openingstijden van de oudheidkamer: elke woensdag en zaterdag van
10.00 tot 16.00 en ’s zondagmiddags van 13.00 tot 16.00 uur. Of op afspraak.
Op 31 maart
houdt de Historische Vereniging Zwijndrecht haar jaarlijkse algemene
ledenvergadering. De bijeenkomst, die om 20.00 uur begint, vindt plaats in de
bovenzaal van oudheidkamer De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg 53-55.
Op de agenda staat, naast de diverse
jaarverslagen, de verkiezing van een nieuw bestuurslid. Voorgedragen is
emerituspredikant P. Tase |