 |
|
e-mail |
Actueel
adresgegevens
mededelingenkrant
persberichten
Het Museum
Het pand
Balieruimte
Exposities
Gelagkamer
Stijlkamer
Bovenzaal
Uitgaven (boeken)
Vrijwilligers
Vrienden van
Winkel
Archeologie
Werkgroep
Opgravingen
De Vergulde Swaen
Herv. kerk Heerjansdam
Pietermankerk
Slagveld
Veerplein
Genealogie Geschiedenis Zwijndrecht
Algemeen
Glasfabricage
Guanofabriek
Howard & Co
Jurgens & v/d Berg
Scheepswerf Kooiman
tuinderijen
Veiling
zoutbereiding
Zoutketen
bezettingsjaren
St. Elisabethsvloed
Doleantie
Bezettingsjaren
Watersnood 1953
Kanaal om Zwijndrecht
Dijkverhoging
Aanleg tunnel
Zwijndrechtse Nieuwlichters
Burgemeesters
Heerlijkheid Meerdervoort
Kasteel Develstein
Klooster Eemstein
Anton Verhoeven
Willy Sluiter
Clement Bezemer
Lucien den Arend
Beeldenpark
Beeldenroute
Kijfhoekkerk
Oude kerk
Lindtse kerk
Pietermankerk
Raadhuis
Rotterdamseweg 38
Watertoren
Boerderij Kerkstraat
Huis Nederhoven
Huis Walburg
Molens
Raadhuis Veerplein
Stadsgalg
Veerhuis
Meerdervoort
Heer Oudelands Ambacht
Kijfhoek
Groote Lindt
Kleine Lindt
Heerjansdam
Historische Vereniging
Lidmaatschap
Interesseavonden
Periodiek
Schenkingen
Uitgaven (boeken) (zelfde als bij Museum) Fotoarchief
Collectie Van Dam
Overige
Zwijndrecht
Uit onbekende
bron, hoogstwaarschijnlijk uit filologische:
De naam Zwijndrecht
De naam bestaat uit de deelen Zwijn en drecht.
Het tweede deel drecht, dat bij tal van plaatsnamen wordt aangetroffen als:
Ossendrecht, Woensdrecht, Duivendrecht, Mijdrecht, Barendrecht, Wieldrecht,
Sliedrecht, Papendrecht, en alleen afzonderlijk voorkomt als naam van een
watertje de Drecht, gemeente Loosdrecht, is van West-Nederfrankische herkomst.
Het is een afleiding van drijven, waarvan ook drift, dreef en drevel afkomstig
zijn.
De ch in drecht is ontstaan uit f (v) voor t, en bewijst den
West-Nederfrankische oorsprong.
Dat drecht beteekent strooming, stroom, drift der rivier, en moet niet verward
worden met trecht of tricht, dat op het Latijnsche trajectum teruggaat, en
plaats van overtocht beteekent.
Men vindt het in Utrecht, Ultra (tra)jectum, Maastricht, (Trajectum ad Mosam,
Tricht aan de Linge.)
Dr. Beekman meent, ten onrechte, dat Drecht door verzachting van de beginletter
ontstaan is uit Trecht, van het Latijnsche Trajectus. Het beteekent dus
overtocht, overvaart of veer en waadbare plaats. Zulke lapsi zouden wij in zoo’n
mooi werk als van Dr. Beekman niet zoeken.
Plaatsen met een naam op trecht of tricht zijn van een Romeinschen, die met een
op drecht van West-Nederfrankischen oorsprong.
Het eerste lid Svin, Zwin, Suin, thans Zwijn is lastiger te determineeren. Dat
het ons woord Zwijn, varken zou zijn is niet aannemelijk. Een Zwijnenstroom, een
zwijn en drift, ’t is eigenlijk te dwaas, om er over te spreken. Het rare idee
stamt nog uit den tijd, toen men meende dat drecht en tricht gelijk waren in
beteekenis, n.l. overtocht.
Ongelukkig vindt men dat eerste lid niet anders dan in de drie bovengenoemde
vormen, terwijl de volksmond medehelpt, door de uitspraak Zwin, als ’t ware, om
er aan te herinneren, dat het woord niet Zwijn kan zijn. Het woord Zwijn,
varken, wordt nooit verkort tot zwin; de oude lange i (i) wordt in het hgd
[hoogduits] ei, in het Nederlandsch ij (gediphtongeerd).
Maar er is nog een Westvlaamsch en dus ook nog een West-Nederfrankisch woord
Swin, dat geul of kreek in buitendijksche gronden beteekent. Het komt ook voor
in den vorm Zwene en in den naam Zwin bij Sluis.
Ook in de Friesche deelen van ons land wordt het woord zwin meermalen
aangetroffen (zie Beekman, blz. 1861).
Maerlant zegt:
Tusschen d’ Wezere en ten Zwene,
Dat tien ziden hiet sincfal.
En Melis Stoke schrijft:
Sonder de Dam (Damme) metten Zwene
Dit Swene of Swin luidt ook wel zwijn (spr. uit Zwien) ’ t Zwijn van der Sluijs.
Het is wel zeker dit zwin of Zwene, dat in den naam Zwindrecht schuilt. Er zijn
zelfs twee plaatsen, die alzoo heeten, n.l. de Hollandsche, en een in België
tegenover Antwerpen in Oost-Vlaanderen. Ook daar is van Zwijnen overtocht geen
sprake.
Wij geven na het bovenstaande de volgende naamsafleiding, natuurlijk salve
meliore:
Zwijn, zwin, suin, svin, zwene is kreek of geul
Drecht, dreht, driht, stroom, drift, dreef.
Zwijndrecht is dreef bij of aan een kreek of geul.
Verder kan men met de etymologie niet komen; althans met de ernstige. Het
liefhebberen in die wetenschap voert tot belachelijkheden.