De
Vergulde Swaengeschiedenis van Zwijndrecht - bedrijvigheden
In 1855 telde Zwijndrecht 402 huizen met zo´n 2100 zielen die "van
warmoeziederij en tuinderij hun bestaan hielden". Ook waren er toen vier zoutketen,
een fabriek van vensterglas, stolpen en glazen dakpannen (de enige in ons land),
een flessenfabriek, drie scheepstimmerwerven, een brouwerij, een chocoladefabriek,
een trasmolen, twee oliemolens, een korenmolen.
Vanaf de Noord stond buitendijks
eerst de Chemische fabrieken van C. van Epenhuysen, waar ook de molen Welgelegen
stond. Deze diende ook nog als Rottingfabriek van de fa. D. Vliegenthart, welke
eerst de oliemolen daarvan exploiteerde. Dan volgt de watertoren van de gemeente,
die in 1897 werd gesticht. Dan volgde het terrein van Gijsbers, later Zwanenburg.
Daarnaast de Oude Glasfabriek van A. van Hoboken Jr. te Rotterdam. Vervolgens
de losplaats Zomerlust, dan het Veer, dan het Zoompje met Gebr. Van Namen, Scheepstimmerwerf,
Jute-industrie; Oliefabriek Howard En Co., A. Visser en Co.
De spoorbrug.
De Verenigde Chemische Fabrieken korte tijd ook wel de kunstmestfabriek N.V.
Internationale Guano en Superphosfaatfabriek, dan kwamen de terreinen van de
Ver. Zeepfabrieken gelegen beneden de Stenen Kamer (het Oude Veer) van Meerdervoort
op Dordt. Later kwam hier ook Ant. Jurgens Oliefabrieken.
Wandelen
we in 1903 langs de rivier, dan zien we het volgende. Onze wandeling begint
bij de watertoren. Langs de dijk bij de Oostkeetshaven is er de Zoutkeet Dolfijn
en op de hoek van deze haven en de rivier een grote glasblazerij en flessenfabriek.
Dan komen we aan bij de loswal, het Zomerlust. Twee zaadhandelaren hebben hier
hun pakhuizen en in een soort insteekhaven liggen hier tot 1903 de tuindersvletten.
Daarna komen we bij het Veerplein, bedrijvigheid alom. De veerponton naar Dordrecht,
waar passagiers met hun paard en wagen van West- naar Zuid-Nederland overgezet
moesten worden. Ook vinden we hier het aanlegsteigertje van Hannes de Tor, voor
de lijnschepen die hier een tussenstop maken. (Stoomboot-Vervoersbedrijf "Thor"
van rederij A. Smit had hier haar aanlegplaats in de route Rotterdam-Willemstad,
het zogenaamde Thor-hoofd. Johannes Plaisier verzorgde de vrachtgoederen van
deze onderneming. Zijn bijnaam was Hannes den Thor).
Even verder de scheepswerf
van Kooiman, dan de oliemolen "Schiedam", een jutezakkenhandel en de Rijstpelmolen.
Daarna komen er nog enkele Zoutketen en de gasfabriek, beide gelegen aan de
Westkeetshaven. Op de hoek van deze haven de houthandel Visser en vervolgens
de houtroeivlettenwerf van Visser.
Beneden de brug de Guanofabriek
"Albatros". De grondstof voor deze fabriek werd aangevoerd door grote zeilschepen
vanuit Chili, via Kaap Hoorn. Binnendijks een paar straten en de tuinderijen
en landbouwbedrijven.
Eveneens in 1903 startte in Zwijndrecht de eerste groenteveiling,
die dagelijks plaatsvond op het Zomerlust. De veiling was een grote vooruitgang
voorde tuinders. Voor deze mannen was het roeien naar Rotterdam voorbij en de
tuindersvrouwen hoefden niet meer naar de markt in Dordrecht met manden groenten
voor de verkoop.
Het Zomerlust was een geschikte plaats voor de afvoer van
deze producten naar Rotterdam, met het beurtschip "Maria" van schipper Van der
Linden. Bij grote afvoer, of om tijd te winnen, werd er een extra boot ingezet.
Er werd dan een beroep gedaan op de sleepboot "Broedertrouw I". Deze boot werd
volgestouwd met manden aardbeien of andere producten en met een grote rookwolk
uit de schoorsteen snelde men naar de lijnboot "Batavier" te Rotterdam. Wanneer
de "Maria" en de "Broedertrouw I" gelost waren, vertrok de "Batavier" naar Londen,
waar men de volgende ochtend van de verse Zwijndrechtse aardbeien kon genieten.
Agro Delta NV
Broedertrouw
C.O.Z.O.
Florensis
Gecombineerd Woningbeheer
Glasfabricage
Grootint
Guanofabriek
Houtgroep Van Drimmelen
Howard & Co
Installatietechniek P.A. Verkerk
BV
Jurgens & v/d Berg
Van Leeuwen Buizen
Rabobank Zwijndrecht/Hendrik-Ido-Ambacht.
Scheepswerf Kooiman
Schokindustrie
Veiling
Zoutketen
