Rotterdamseweg 38
Dit statige pand is gebouwd in 1850 als pastorie voor de predikant van de Oude Kerk. Voorheen woonden de predikanten in een uit 1740 daterend huis aan de Kerkstraat, tegenover de verbinding van de Prins Mauritsstraat met de Kerkstraat. De pastorie stond aan de sloot, die thans nog gedeeltelijk aanwezig is, die liep om de kerk tot aan de bocht in het laantje (thans Kerkelaantje). Bij gemis aan een waterleiding kende de pastorie een "stap" waarop geboend werd en vanwaar men uit de sloot water haalde om te boenen. Vandaar de nog veel gehoorde benaming "domineesloot".
Toen het pand in 1849 als onbewoonbaar werd
geacht, is het gesloopt en werd een nieuw gebouwd aan de - toen nog - Langeweg.
De nieuwe pastorie
werd gebouwd volgens de regels van het classicisme en bevat tal van symbolische
elementen en verwijzingen naar het verleden. Het pand is streng symmetrisch,
zowel de voor- en achtergevel als de plattegrond. Het is gebouwd volgens de
"gulden snede". De Gulden Snede is een verhouding die al twee en een half duizend
jaar, sinds de Oude Grieken, een bijzondere plaats heeft in de wiskunde. Zo´n
800 jaar geleden ontdekte Fibonacci zijn beroemde rij. Het blijkt dat er vele,
vaak verrassende, verbanden bestaan tussen de Gulden Snede en de rij van Fibonacci.
Ten eerste is het een klassieke opvatting dat de Gulden Snede "mooie" verhoudingen
geeft. Al in de oudheid baseerden de Grieken de ontwerpen van gebouwen op de
Gulden Snede.
Ten tweede heeft de Gulden Snede interessante
wiskundige eigenschappen:
·De Gulden Snede leidt tot een gelijkvormige vlakverdeling.
·De Gulden Snede blijkt voor te komen in figuren met vijfvoudige symmetrie. Teken maar eens een regelmatig pentagram.
Ten derde blijkt de Gulden
Snede (vaak in combinatie met de getallen van Fibonacci) ook werkelijk in de
natuur voor te komen. Zo kun je de Gulden Snede herkennen in de rangschikking
van zonnepitten, de groei van bepaalde schelpen en de structuur van denneappels.
De Griekse wiskundige Euclides (325-265 v.Chr, geboren en gestorven in Alexandria,
Egypte) heeft een heel belangrijk wiskundig boek geschreven de Elementen in
dertien delen. In het zesde boek heeft hij een stelling verkondigd, die het
begin zou zijn van de Gulden Snede, al noemde hij deze verhouding nog niet met
name. De stelling luidt als volgt: Een rechte lijn wordt verdeeld in twee ongelijke
segmenten op zo´n manier, dat de verhouding van deze lijnstukken zodanig
is dat het kleinste segment zich verhoudt tot het grootste segment als het grootste
deel tot de gehele lijn.
De formule van de Gulden Snede is A:B = B :
(A+B).
Hoe komen de reeks getallen van Fibonacci nu in beeld. Als we
voor A het getal 1 en B het getal 2, nemen volgt met de formule van de Gulden
Snede dat het volgende getal 3 is. (A :B = B : (A+B) of te wel 1 : 2 = 2: (1+2)
). Als we nu steeds doorrekenen krijgen we getallen reeks die er uit ziet als
volgt 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89 etc. Deze reeks ontdekte Fibonacci
in de dertiende eeuw.
Terug naar de pastorie. De vorm van de deurlijst
komt vergroot terug in de kroonlijst van de dakrand. De afmetingen van de deur
hebben een directe relatie met de maat van de raamkozijnen. Het raam boven de
deur heeft dezelfde verhouding als de totale gevel. Al met al een solide, standvastig
en formeel pand dat respect afdwingt, predikanten waardig.
Binnen bevinden
zich achter de ramen nog de originele raamluiken, zoals we ook in De Vergulde
Swaen nog zien. Er zijn nog maar een paar panden met deze schuifluiken en ze
getuigen van een zekere welstand.
Het raam boven de voordeur toont
een gietijzeren levensboom.
De Hervormde Gemeente Zwijndrecht verkocht
dit pand in 19.. Later verkreeg ze via een legaat een nieuwe pastorie: Rotterdamseweg
98.
De
Vergulde Swaen