Heer Oudelands Ambacht
Opheffing : 1857 Groote Lindt (1881 Zwijndrecht)
Toevoegingen : -
I : 24 december 1817
"Van keel beladen met een
keper van goud."

Oorsprong/verklaring
:
De heerlijkheid was in de eerste helft van de 18e eeuw in het bezit
van Vrouwe Catharina Kamp, weduwe van Jacob van Herzeele. Het wapen van Herzeele
was identiek aan het gemeentewapen met een uitgeschulpte schildzoom van zilver.
De bedijking van de Zwijndrechtse waard werd in 1331 in gang gezet door Hendrik
van Brederode. Hij bepaalde dat iedereen die meer dan 1/16 aandeel van de kosten
van de nieuwe waard voor zijn rekening zou nemen, deze de titel Ambachtsheer
van een gedeelte van de waard zou krijgen. Hierop besloot een achttal personen
de bedijking te financieren. Zij kregen daarop allen 1/8 deel van de waard in
leen. Deze 8 personen waren: Heer Schobbeland van Zevenbergen, die het gebied
rond het huidige Zwijndrecht verkreeg; N van de Lindt, naar wie de Groote en
Kleine Lindt zijn genoemd; Heer Oudeland, naar wie Heeroudelands Ambacht is
genoemd; Jan van Roozendaal, die Heerjansdam verkreeg; Daniel en Arnold van
Kijfhoek; Claes van Meerdervoort; Adriaan van Sandelingen, die Sandelingen Ambacht
verkreeg en tenslotte Zeger van Kijfhoek, wiens zoon Hendrik Ido ambachtsheer
werd.
Jan Oudeland schonk zijn deel in 1348 aan Jan van Brakel. De
Van Brakels bleven heren tot 1478. Hierna is de heerlijkheid in vele handen
geweest, oa aan Catharina Kamp, eigenares van 1749-1789.
Door Regt
wordt het wapen beschreven met een keper van zilver ipv goud. Ook Van Ollefen
en Bakker geven de keper van zilver.
Het werd reeds voor 1331 bewoond, blijkens verscheidene langs de Devel gevonden
heuveltjes, die ter bescherming tegen het water strekten.
In 1749 stonden
er 30 huizen, in 1848 waren dat er nog twaalf, bewoond door tachtig mensen,
verdeeld over veertien gezinnen.
In het Volgerland stond de fraaie buitenplaats
van de heer Van de Wal. Verder waren er de bekende boerenhofsteden Bakenstein
en Panoord. Deze laatste had ook een arbeidswoning aan de Langeweg. De gemeente
stond ook bekend onder de naam de Pieterman. Mogelijk is de naam hiervan ontleend
aan de herbergier hier. In 1793 bestond er nog een herberg tegenover de kerk,
waarin tevens het rechthuis werd gehouden.
De mensen leefden van landbouw
en veeteelt, en een vlasserij. (De bemoeienis van koning Lodewijk Napoleon in
het begin van de negentiende eeuw deed de vlasteelt tussen 1803 en 1809 stijgen
met bijna 250%.)
Het dorp werd eertijds beschreven als klein, nochtans
om zijn landelijk schoon een waar sieraad in de Zwijndrechtse Waard. Het werd ´s
zomers veel met rijtuigen door de naburige stedelingen bezocht. Ook was het
de geliefkoosde plaats om zich ´s zondags, na de kerk, met het kaatsspel
te verlustigen. Verder was er het eerste ijsvermaak ´s winters op de Devel.
Een predikant van Groote Lindt ging elke zondagmiddag voor in de kerk. Deze
kerk werd aan het eind van de achttiende eeuw begiftigd door de ambachtheer
J. van Dijk met twee zilveren drinkbekers voor het Heilig Avondmaal.
Niet
ver van het dorp is in de Oudelandse polder een weide, de Koedief, en in de
Zwijndrechtse polder een, de Officier genaamd. Deze staan met de bekende koehistorie,
voorgevallen onder graaf Willem III, in verband (zie verderop).
Na invoering
van de Gemeentewet werden vele kleine gemeenten gecombineerd. Vanaf 13 juni
1857 vormden Groote Lindt, Heer-Oudelands-Ambacht en Kijfhoek de gemeente Groote
Lindt. Bij wet van 28 juni 1881 ging Groote Lindt op in Zwijndrecht.
Jacobus Wilhelmus Regt wordt op 2 januari 1840 genoemd tot schoolonderwijzer
te Groote Lindt en H.O.Ambacht, als opvolger van de overleden Abram Krijger,
die deze functie sinds 1819 vervulde. Hij is de schrijver van de Geschied- en
aardrijkskundige beschrijving van den Zwijndrechtschen Waard, den Riederwaard
en het Land van Putten over de Maas, uit 1848.
De koehistorie
Een arme boer (volgens Van Oudenhoven uit Hendrik-Ido-Ambacht)
had een zeer prachtige koe waarvan hij in 1336 op een bedrieglijke wijze door
een officier (de baljuw in dit geval: Willem Willemsz. van Zirckzee, sinds 1331
baljuw) werd beroofd. Op aanraden van zijn vrienden waagde hij het zijn beklag
te doen bij Graaf Willem III, die de boer gunstig aanhoorde en de officier dadelijk
bij zich te Valenciennes ontbood. Deze meende zich te mogen verontschuldigen,
daar hij de boer een andere koe die er nagenoeg op leek had gegeven. Vergeefs
echter. De Graaf liet hem eerst aan de boer honderd gouden kronen betalen en
zei vervolgens: "Nu is wel de boer voldaan, maar nog geenszins het recht."
Daarop liet hij de baljuw onthoofden.
Deze daad van Willem III wordt door
de geschiedschrijvers bijgebracht tot een bewijs van zijn strikte onpartijdigheid
en zijn rechtschapen hart, in een tijd waarin men niet gewoon was de boeren
onder de bescherming der wetten te rekenen, en men zich daarom allerlei willekeurigheden
tegen hen veroorloofde.
Ook de naamsoorsprong van Luishoek, een stuk land
in de Devel, kan tot dat voorbeeld dienen. Een edelman die het leven van een
boer "aan zijn luimen had opgeofferd" werd door "een hogere arm
dan die der aardse gerechtigheid, vreselijk gestraft".
Het stuk land
dat de Koedief genaamd was, ligt – komende vanuit Zwijndrecht via de Langeweg,
links voor de Bootjessteeg, bij de kruising Langeweg-Bootjessteeg-Krommeweg.
De
Vergulde Swaen